Yaşlı bakımına yönelik kadın istihdamı artırılacak Sosyal Güvenlik Haberleri

Yaşlı nüfus olarak kabul edilen 65 ve daha yukarı yaştaki nüfus Türkiye’de 2019 yılında 7 milyon 550 bin kişi iken 2024 yılında 9 milyon 112 bin kişiye yükseldi. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı beş yıl içinde yüzde 9,1’den yüzde 10,6’ya çıktı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun nüfus projeksiyonlarına göre Türkiye’de yaşlı nüfus oranının 2030 yılında yüzde 13,5, 2040 yılında yüzde 17,9, 2060 yılında yüzde 27,0, 2080 yılında yüzde 33,4 ve 2100 yılında yüzde 33,6 olacağı tahmin ediliyor.

Türkiye yakın zamana kadar genç nüfusa sahip bir ülke olmasına karşın, yaşlanma oranı hızla artıyor. Daha düşündürücü olanı ise tek başına yaşayan yaşlı nüfusun şimdiden 2 milyona ulaşması.

Türkiye yaşlı nüfusun bakımı konusunda bir süredir çözüm arayışı içerisinde. Bu amaçla yaşlı bakım hizmetlerinin finansmanı için bakım sigortası kurulması planlanıyor.

TBMM’ye sunulan 2026 yılı bütçesinin gerekçesinde Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) önümüzdeki dönemde yapması planlanan faaliyetlere yer verildi. Bu faaliyetler arasında Yaşlı Bakım Hizmetlerinin Geliştirilmesi Yoluyla Kadın İstihdamının Artırılması Projesi de yer alıyor. Söz konusu proje ile kadınların yaşlı bakım sorumlulukları nedeniyle istihdam piyasasından uzaklaşması önlenerek, üniversitelerin yaşlı bakımı, fizik tedavi ve rehabilitasyon, hemşirelik, geriatri gibi bölümlerinden yeni mezun olmuş ve yaşlı bakım sektörüne işgücü olabilecek kadınların kayıtlı istihdamının artırılması amaçlanıyor. Projeyle ayrıca yaşlı bakım sektörüne nitelikli işgücü oluşturmak amacıyla sertifika desteği ve istihdam teşvikleri sunulması planlanıyor.

Diğer taraftan, yine bu proje kapsamında uzun vadeli bakım sigortasının Türkiye’de uygulanabilirliğinin tüm yönleriyle ele alınacağı yeşil kitap çalışması yapılacak.

Bütçe gerekçesinde SGK’nın önümüzdeki dönemde yapmayı planladığı diğer faaliyetlere de yer verildi. Buna göre, kayıt dışı istihdamın yoğun olduğu sektörlerde yaygın tarama denetimlerinin yanı sıra kaçak çalıştırılan yabancı uyruklu işçilere yönelik denetimler yürütülecek. İşverenlerin prime esas kazanç bildirimlerinin doğruluğunun sağlanması amacıyla sektör bazlı ve risk odaklı incelemeler gerçekleştirilecek. Bu denetimlerin kayıt dışı istihdamın azaltılmasına ve sosyal güvenlik sistemine olan güvenin artırılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Risk analizine dayalı yaygın tarama denetimleri kapsamında TÜİK işgücü istatistikleri mikro veri setinden alınan verilerden yapılan analizler çerçevesinde il düzeyinde kayıt dışı istihdamın yoğun olduğu sektörler belirlendi. Veriler sosyal güvenlik il müdürlüklerinin yaygın tarama şeklinde yapacağı denetimlerde kullanabileceği hale getirildi. Bu kapsamda 2025 yıl sonuna kadar 54.774 işyerinin denetlenmesi planlanıyor. Denetimlerin yüzde 10’u yabancı uyrukluların yoğun çalıştığı sektör ve iş yerlerinde gerçekleştirilecek.

NİTELİKLİ MESLEK SAHİPLERİNİN ÜCRETLERİNE İNCELEME

Prime esas kazanç denetimleri kapsamında geçen yıl yapılan analizler neticesinde avukat, doktor, bilgi teknolojileri mensupları, fizyoterapist, eczacı, finans, hemşire, ebe, mimar, mühendis, öğretmen/öğretim üyesi, pilot/kabin amiri, sporcu ve yönetici gibi ücretlerini eksik bildirdiği düşünüldüğü için bilgilendirici mektup gönderilen ve eksik ücret bildirimi konusundaki bu tutumu ve risk durumu değişmeyen 1.689 iş yeri denetlenecek.