Yerin kilometrelerce altında dev yapı keşfedildi: Kıtayı yavaş yavaş ikiye bölüyor Sözcü Gazetesi

Araştırmada 12 yılı aşkın süredir toplanan uydu konum verileri üç boyutlu yer altı modelleriyle karşılaştırıldı. Sonuçlar, kıtanın derinliklerinden yükselen sıcak kaya hareketlerinin Doğu Afrika'daki yer kabuğunun hareket yönünü etkilediğini gösterdi.

Afrika Süper Sütunu, Dünya'nın mantosunda bulunan dev bir sıcak kaya yükselmesi olarak biliniyor. Güney Afrika'nın derinliklerinden kuzeydoğuya doğru uzanan bu yapı, Doğu Afrika'nın altında yüzeye doğru yaklaşıyor.

Bölgeden geçen Doğu Afrika Rift Sistemi ise binlerce kilometre uzunluğunda. Burada yer kabuğu farklı yönlere doğru geriliyor, inceliyor ve faylarla parçalanıyor. Bu hareketler aynı zamanda bölgede görülen depremler ve yoğun volkanik faaliyetlerle de bağlantılı.

Araştırmacılar, normalde yarılma hattına dik olması beklenen hareketin yanında kuzeye doğru sıra dışı bir hareket bulunduğunu tespit etti. Bilgisayar modelleri, bu hareketin kıtanın altındaki dev sıcak kaya akışıyla açıklanabileceğini gösterdi.

Afrika'nın doğusundaki değişimin bir başka önemli işareti de Kenya'da tespit edildi. Turkana Rift Bölgesi'nde yapılan sismik ölçümlerde kıtasal kabuğun bazı noktalarda yaklaşık 13 kilometre kalınlığa kadar inceldiği belirlendi.

Yer kabuğunun gerilmeye ve incelmeye devam etmesi, Doğu Afrika'nın geçirdiği büyük jeolojik dönüşümün en önemli göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor. Süreç ilerledikçe kıtanın doğusundaki levhalar birbirinden daha fazla uzaklaşıyor.

Doğu Afrika'daki yarılma milyonlarca yıldır devam eden büyük bir jeolojik sürecin parçası. Kıtanın altındaki sıcak kaya hareketleri ile yüzeydeki gerilmenin birlikte çalışması, yer kabuğunun giderek parçalanmasına neden oluyor.

Yeni araştırma, kıtaların nasıl parçalandığını anlamak açısından Doğu Afrika'yı dünyanın en önemli doğal laboratuvarlarından biri haline getiriyor. Bilim insanları artık yüzeyde ölçülen hareketlerle kilometrelerce derindeki dev yapının hareketleri arasında doğrudan bağlantı kurabiliyor.