OECD araştırması: Yapay zeka istihdamı etkilemiyor Sosyal Güvenlik Haberleri

Yapay zekanın istihdam üzerine olumsuz etki edeceğine ilişkin gün geçmiyor ki bir haber çıkmasın. Yapay zekanın gelecekte niteliksiz işlerden uzmanlık gerektiren birçok işleri yapan kişileri işsiz bırakacağı, böylece kitlesel işsizlik yaşanacağına dair araştırmalar, raporlar, kitaplar yayımlanıyor.

SORULARINIZ İÇİN: [email protected]

OECD’nin bu hafta yayımladığı “Üretken yapay zeka ve KOBİ işgücü” başlıklı rapor, endişelerin en azından şimdilik yersiz olduğunu ortaya koydu. Raporda, ChatGPT, Copilot ve Midjourney gibi metin, resim, video veya ses üreten araçlar olan üretken yapay zekanın KOBİ’lerin işgücü ve beceri ihtiyaçlarını karşılamalarına yardımcı olma potansiyeli incelendi. Rapor Avusturya, Kanada, Almanya, İrlanda, Japonya, Kore ve İngiltere’de 5 binden fazla KOBİ’yi kapsayan ankete dayanıyor.

Ankete katılan KOBİ’lerin yüzde 31’i üretken yapay zekayı kullandıklarını belirtti. Bu KOBİ’lerin yapay zekaya ilişkin verdikleri cevaplar, istihdam üzerinde kaygı verici bir etkisinin olmadığını gösteriyor. Üretken yapay zeka kullanan KOBİ’lerin yüzde 83’ü, yapay zekanın toplam personel sayısı üzerinde bir etkisi olmadığını bildirdi. Bu cevabı verenlerin oranı Japonya’da yüzde 93,3, Almanya’da yüzde 90,7 oldu. Üretken yapay zekanın toplam personel ihtiyacını artırdığını söyleyenlerin oranı yüzde 5,5, personel ihtiyacını azalttığını söyleyenlerin oranı ise yüzde 9,1 olarak gerçekleşti. Personel ihtiyacını azalttığını belirtenlerin oranı yüzde 18,3 ile en yüksek İngiltere’de gözlenirken, bu ülkeyi yüzde 12,2 ile Kanada izledi.

Raporda, personel ihtiyaçlarındaki azalmanın üretken yapay zekanın görevleri otomatikleştirme ve dolayısıyla işgücünün yerini alma kapasitesinden kaynaklanabileceği değerlendirildi. Personel ihtiyaçlarındaki artışın ise performans iyileştirmelerinden kaynaklanıyor olabileceği kaydedildi. Performanstaki iyileşme dolayısıyla işçilerin daha üretken hale geldiği, ortaya çıkan üretkenlik artışlarının ürün pazarında daha fazla talep yaratarak işgücüne olan talebi artırdığı ifade edildi.

EĞİTİM SEKTÖRÜNDE PERSONEL İHTİYACI ARTTI

Üretken yapay zeka nedeniyle personel ihtiyaçlarının azaldığını belirten KOBİ’lerin en yüksek olduğu sektörler idari ve destek hizmeti faaliyetleri, gayrimenkul faaliyetleri ve bilgi ve iletişim oldu. Personel ihtiyaçlarının arttığını belirtenlerde en yüksek oran ise eğitim sektöründe görüldü.

YÜKSEK VASIFLI ÇALIŞANLARA İHTİYAÇ ARTACAK

KOBİ’lerin yüzde 19,7’si üretken yapay zekanın beceri ihtiyaçlarını artırdığını, düşük vasıflı çalışanlara kıyasla yüksek vasıflı çalışanlara olan ihtiyaçlarının arttığını belirtti. Üretken yapay zekanın beceri ihtiyacını azalttığını belirten KOBİ’erin oranı ise yüzde 9,4 oldu.

YAPAY ZEKA KOBİ’LERİN İŞGÜCÜ VE BECERİ EKSİKLİKLERİNİ TELAFİ EDİYOR

KOBİ’ler tüm dünyada nitelikli personel bulmakta sorun yaşıyorlar. Örneğin Avrupa Birliği’nde 2023 yılında hazırlanan rapora göre, KOBİ’lerin birinci sorunu doğru becerilere sahip çalışan bulmak.

Ankete katılan KOBİ’lerin yüzde 36,8’i son iki yılda çalışan açığı, yüzde 33,8’i ise personel arasında beceri veya deneyim eksikliği, yüzde 15,3’ü ise ikisini de yaşadığını bildirdi.

Son iki yılda üretken yapay zeka kullanan ve beceri açığı yaşayan KOBİ’lerin yüzde 39,1’i üretken yapay zekanın bu açığı kapatmaya yardımcı olduğunu söyledi. Son iki yılda çalışan açığıyla karşılaşan KOBİ’lerin yüzde 25,2’si ise üretken yapay zekanın bu çalışan açığını kapmalarına yardımcı olduğunu bildirdi.

KULLANMAYANLAR YAPAY ZEKAYI NEDEN KULLANMIYOR?

Yapay zeka kullanmayan KOBİ’lerin yüzde 41,7’si yapay zeka kullansalar beceri eksikliğini giderebileceklerini, yüzde 23,8’i ise personel ihtiyaçlarını karşılayacaklarını söylediler.

KOBİ’lere, neden yapay zeka kullanmadıkları sorulduğunda yüzde 57’si yaptıkları işe uygun olmadığını belirtti. Yüzde 54’ü ise telif hakkı, yasal veya düzenleyici konular ve yapay zeka modellerine girilen bilgilerin akıbeti konusunda endişe duyduklarını belirttiler.

Raporda, devletlerin KOBİ’lerin üretken yapay zekanın potansiyelini ortaya çıkarmasına yardımcı olması önerildi. Ankete katılan KOBİ’ler eğitim, finansal yardım, bilgilendirme kampanyaları ve işletme danışmanlığı şeklinde devlet desteği talep ettiler.