Uzmanlar uyarıyor: En etkili ebeveynlik tarzı “arkadaşlık” değil zaten Tiktok’ta 500 tane var

Uzmanlar, bu yeni dünyada en sağlıklı ebeveynlik tarzının “arkadaşlık” değil, kararlı ve şefkatli liderlik olduğunu söylüyor.

10 yaşında olduğunuzu ve anne babanıza şöyle dediğinizi hayal edin: “1.000 dolarlık bir cihaz istiyorum. Bu cihaz sayesinde gün boyu hiç tanışmadığım arkadaşlarımla ve yetişkinlerle sohbet edebileceğim. Bu arada, bir daha asla başımı ondan kaldırmayacağım.”

Hayır derlerdi...

Peki ya bugün? Çoğu ebeveyn , akıllı telefonlarını teslim ederken neyi kabul ettiklerinin farkında olmadan “evet” diyor . Bu, kötü ebeveynler oldukları anlamına gelmiyor. Birçoğu, uyku saatlerini zorunlu kılan, emniyet kemeri takmayı zorunlu kılan ve görgü kuralları bekleyen aynı anne babalar. Ancak teknoloji ve sosyal medyanın çekim gücü o kadar güçlü ve normalleşmiş ki, dikkatli ebeveynler bile herkesin yaptıklarına kapılıp gidiyor.

İstatistikler iç karartıcı: Çocuklar artık ilk akıllı telefonlarını 11 yaş civarında alıyor . 10-12 yaş arası çocukların neredeyse %40′ı zaten sosyal medyada. Giderek artan araştırmalara göre sonuçlar pek de iyi değil.

Ebeveynlik stilleri ve en iyi işe yarayanı:

Ebeveynlik tarzları uzun zamandır gündemde. Muhtemelen helikopter ebeveynleri (sürünen), kar küreyen ebeveynleri (engelleri temizleyen) veya nazik ebeveynleri (hayırdan kaçınan) duymuşsunuzdur.

Akademisyenler ise ebeveynliği genellikle dört stile ayırır. Bunları hatırlamayı kolaylaştırmak için, okyanus hayvanlarıyla eşleştirelim:

İlgisiz (balık ebeveynliği): Temel ihtiyaçlarını karşılar, sonra yüzerek uzaklaşırlar. Kural yok, şefkat yok. Çocuklar büyük ölçüde kendi başlarınadır.

İzin Verici (deniz süngeri ebeveynliği): Yumuşak ve besleyici, ancak sert bir tutum sergilemeyen ebeveynler. Bu ebeveynler nadiren sınır koyarlar. “Nazik ebeveynlik” genellikle bu kategoriye girer: bolca sevgi, az düzenleme.

Otoriter (kaplan köpekbalığı ebeveynliği): Katı kurallar, sert cezalar, çok az sıcaklık. Şöyle düşünün: ”Çünkü ben öyle dedim.” Çocuklar itaat eder, ancak çoğu zaman bundan hoşlanmazlar.

Yetkili (yunus ebeveynliği): Sevgi ve sınırlar arasında bir denge . Sert ama esnek. Kurallar açıkça anlatılır, bağırılmaz.

Onlarca yıllık araştırmalar açıkça gösteriyor ki : Yetkili (veya yunus) ebeveynlik en sağlıklı, en dayanıklı çocukları yetiştiriyor .

Balık ve deniz süngeri ebeveynleri sınır koymaz. Bu şekilde yetiştirilen çocuklar genellikle sağlıksız seçimler yapar (örneğin: Akşam yemeğinde pizza, gece yarısına kadar ekran başında kalma) ve gerçek dünya sonunda "hayır" dediğinde zorlanırlar.

Kaplan köpekbalığı ebeveynleri kuralları uygular ancak sıcaklık veya açıklama olmadan. Çocukları izlendiğinde itaat edebilir ancak gözetimsizken yaramazlık yapabilir. Birçoğu, yalnızca baskı altında sorumlu davranan ve öz motivasyondan yoksun yetişkinlere dönüşür.

Yunus ebeveynler ise yapıyı empatiyle birleştirir. Sınırları korurken duyguları onaylarlar. Uzmanlar buna “sağlam liderlik” adını veriyor: Çocuğunuz için iyi olduğunu bildiğiniz kararlar almak, o an onu üzse bile.

Cihazlara ve sosyal medyaya uygulandığında, yunus ebeveynliği net kurallar koymak (örneğin, geceleri yatak odalarında telefon yok, belirli bir yaştan önce sosyal medya yok, günlük ekran süresine sınırlamalar) ve bunları tutarlı bir şekilde uygulamak anlamına gelir.

Ama aynı zamanda nedenini de açıklamak anlamına geliyor. ”Çünkü ben öyle dedim” demek yerine, şöyle bir şey olabilir: “Benim görevim, şu anda hoşlanmasanız bile sizi sağlıklı tutacak kararlar almak. Üzgün ​​olduğunuzu anlıyorum ama bu da o zamanlardan biri.”

Bu yaklaşım doğru dengeyi sağlar. Çocukların sınırların ceza değil, koruma olduğunu anlamalarına yardımcı olur. Ayrıca ebeveyn-çocuk ilişkisini korku veya kaçınmaya değil, güven ve ilgiye dayalı olarak korur.

Sonsuz ekran süresine evet demek bugün huzuru sağlayabilir ancak çocuğunuzun odaklanma, ilişki kurma ve bağımsızlık geliştirme becerisini baltalayabilir. Asıl göreviniz çocuklarınızı her an mutlu etmek değil; kendi başlarına başarılı olabilecek, yetenekli ve kendine güvenen yetişkinler yetiştirmektir.