İsrail de nefesler tutuldu! Netanyahu ile muhalefet kafa kafaya

İsrail'de genel seçimlerin ardından oy sayımı sürerken, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğu ile muhalefet arasındaki yarış başa baş devam ediyor. Oyların yüzde 16,8'inin sayıldığı seçimlerde Netanyahu bloğu yüzde 50,4, diğer partiler ise yüzde 49,6 oy aldı. İki blok arasındaki fark yaklaşık 7 bin 700 oy olarak kaydedildi.

NETANYAHU İLE MUHALEFET ARASINDAKİ FARK 7 BİN 700 OY

İsrail merkezli Yedioth Ahronoth gazetesinin internet sitesinde yer alan verilere göre, genel seçimlerde oy sayımı devam ediyor. Sayılan oyların yüzde 50,4'ünü Netanyahu liderliğindeki blok, yüzde 49,6'sını ise muhalefetteki diğer partiler aldı.

Netanyahu bloğu yaklaşık 479 bin 900 oy alırken, diğer partiler 472 bin 200 oyda kaldı. Böylece iki taraf arasındaki fark yaklaşık 7 bin 700 olarak gerçekleşti.

SANDIKLARIN YÜZDE 20,2'Sİ AÇILDI

Açıklanan verilere göre, İsrail genelindeki 11 bin 996 sandıktan 2 bin 419'u açıldı. Bu sayı, toplam sandıkların yüzde 20,2'sine karşılık geliyor. Geçersiz oylarla birlikte sayılan toplam oy sayısının ise seçimlerde kullanılan oyların yaklaşık yüzde 16,8'ine ulaştığı belirtildi.

NETANYAHU'NUN PARTİSİ İLK SIRADA

Partilerin oy oranlarına bakıldığında, Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi yüzde 24,1 ile ilk sırada yer aldı.

Eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi ise yüzde 16,1 oy oranıyla ikinci sıraya yerleşti.

Eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett liderliğindeki Birlikte Listesi yüzde 8,8 oy alırken, İsrail Evimiz Partisi yüzde 6,9 ile onu takip etti.

Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi yüzde 6,7, Yahudi Gücü Partisi ise yüzde 6,4 oy oranına ulaştı.

DİĞER PARTİLERİN OY ORANLARI BELLİ OLDU

İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Hadash, Taal ve Balad partilerinin oluşturduğu Ortak Liste, sayılan oyların yüzde 5,9'unu aldı.

Şas Partisi yüzde 5,6, Demokratlar Partisi yüzde 5,6 ve Dini Siyonizm Partisi yüzde 5,4 oy oranına ulaştı.

Raam Partisi'nin oy oranı ise yüzde 2,8 olarak kaydedildi.

Böylece İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Ortak Liste ile Raam'ın toplam oy oranı yüzde 8,7'ye ulaştı.

SANDIK ÇIKIŞ ANKETLERİNDE MUHALEFET ÖNDE

İsrail devlet televizyonu KAN'ın yayımladığı sandık çıkış anketine göre, eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğunun önündeki yerini korudu.

Kesin olmayan sonuçlara göre, Eisenkot öncülüğündeki muhalif bloğun 52 milletvekili, Netanyahu liderliğindeki aşırı sağcı iktidar bloğunun ise 50 milletvekili çıkarması öngörülüyor.

Ancak muhalefet bloğu, sandık çıkış anketlerinde önde görünmesine rağmen 120 sandalyeli İsrail Meclisi'nde hükümet kurabilmek için gerekli 61 milletvekilliğine ulaşamıyor.

ARAP PARTİLERİNİN 18 MİLLETVEKİLİ ÇIKARMASI BEKLENİYOR

İsrail'de dört yıl aradan sonra gerçekleştirilen genel seçimlerde, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden iki listenin toplam 18 milletvekilliğine ulaşması bekleniyor.

Bu milletvekillerinden 11'inin Ortak Arap Listesi'nden parlamentoya girmesi öngörülüyor.

KESİN SONUÇLAR 4 KASIM'A KADAR AÇIKLANACAK

İsrail'de oy sayımı devam ederken, Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğu ile muhalefet arasındaki yakın yarış dikkat çekiyor.

Resmî seçim sonuçlarının, yapılacak incelemeler ve itiraz süreçlerinin tamamlanmasının ardından 4 Kasım'a kadar netleşmesi bekleniyor.

EİSENKOT’TAN NETANYAHU’YA: İSRAİL'İN GÜVENLİĞİNİ KENDİ SİYASİ İHTİYAÇLARIN İÇİN KULLANMAYA SAKIN CÜRET ETME

İsrail'de dört yıl aradan sonra yapılan genel seçime ilişkin sandık çıkış anketlerinde yarışı önde götüren muhalefet blokunun lideri, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, Başbakan Binyamin Netanyahu’ya seslendi.

Seçmenlerin Netanyahu yönetimine karşı oy kullandığını belirten Eisenkot, "İsrail halkı, Netanyahu'nun İsrail Başbakanı olarak görevine devam etmesine karşı oy kullandı. Netanyahu bu gece kendisini, çok daha geniş ve güçlü bir ana akım Siyonist çoğunlukla karşı karşıya buluyor" dedi.

Eisenkot, artık yetkisi ve güveni olmayan bir geçiş dönemi başbakanı olarak nitelendirdiği Netanyahu'ya doğrudan uyararak, "Netanyahu, İsrail'in güvenliğini kendi siyasi ihtiyaçların için kullanmaya sakın cüret etme" ifadelerini kullandı.

"YENİ HÜKÜMET İÇİN DERHAL HAREKETE GEÇECEĞİM"

ABD merkezli X platformundaki hesabından da bir paylaşımda bulunan Eisenkot, sandık çıkış anketlerinin İsrail vatandaşlarının büyük çoğunluğunun "Netanyahu ve 7 Ekim hükümetine güven duymadığını" gösterdiğini savundu.

Eisenkot, "Halkın iradesini vakit kaybetmeden hayata geçirmek, Netanyahu hükümetinin yerine geçmek ve bir an önce herkes için zorunlu askerliği savunan siyonist bir hükümet kurmak amacıyla derhal harekete geçeceğim." ifadesini kullandı.

ESKİ BAŞBAKAN BENNETT: BİZLER GÖRÜŞMELERE VE KOORDİNASYONA BAŞLADIK BİLE

Eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett, Netanyahu yönetiminin seçimlerden yenilgiyle çıktığını savundu.

Bennett, açıklamasında şu ifadeleri kullandı: "İttifaka dayalı Siyonist bir hükümet kurmak için elimizden gelen her şeyi yapacağız. Netanyahu kaybetti; 7 Ekim hükümeti ise gönderilecek! Askerlikten kaçanlardan oluşan koalisyon, 68 sandalyeden 50 sandalyeye düştü."

Sonuçların henüz kesinleşmediğine dikkat çeken Bennett, "Resmi sonuçları sabırla bekleyeceğiz, zira hâlâ pek çok şey değişebilir. Ancak daha şimdiden, değişim bloğunun liderleri olarak bizler görüşmelere ve koordinasyona başladık bile" dedi.

LAPİD: NETANYAHU EZİCİ BİR YENİLGİYE UĞRADI

Bennet ile birlikte Birlikte Listesi’nin bir diğer lideri olan eski Başbakan Yair Lapid ise, "Kimsenin kafanızı karıştırmasına izin vermeyin. Netanyahu bloğu, ezici bir yenilgiye uğradı. Bu tam bir çöküş ve halk onlara evlerine dönmelerini söyledi" ifadelerini kullandı.

SMOTRİCH MUHALEFETİN KUTLAMALARINI REDDETTİ

Aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, genel seçimlere ilişkin sandık çıkış anketlerinin açıklanmasının ardından muhalefet liderlerinin Başbakan Binyamin Netanyahu yanlısı bloğun yenilgiye uğradığı yönündeki kutlama ve açıklamalarını reddetti.

İsrail'in The Times of Israel gazetesinde yer alan habere göre Smotrich, Kudüs'teki Dini Siyonizm Partisi'nin seçim merkezinde destekçilerine hitap etti.

Smotrich, işgal altındaki Batı Şeria için kullanılan İncil'deki ifadeye atıfta bulunarak, "Kutlamanıza izin vermeyeceğiz. Yahuda ve Samara'daki (Yahudilerin Batı Şeria'ya verdiği isim) yerleşim devrimimizi geri çevirmeyi başaracaklarını düşündükleri için kutluyorlar." ifadelerini kullandı.

İsrail'deki muhalefetin hedefine ulaşamayacağını savunan Smotrich, "Başaramayacaklar. Gazze'de Yahudi yerleşimleri yükselecek." tehdidinde bulundu.

ESKİ GENELKURMAY BAŞKAN YARDIMCISI GOLAN’DAN ARAP PARTİLERİYLE KOALİSYON ÇAĞRISI

İsrail'de muhalefetteki Demokratlar Partisi lideri ve eski Genelkurmay Başkan Yardımcısı Yair Golan, Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetine karşı muhalefetin kuracağı koalisyona Arap partilerinin dahil edilmesi yönünde açıklamada bulundu.

İsrail merkezli Haaretz gazetesinde yer alan habere göre Golan, genel seçimlerde oy verme işleminin sona ermesinin ardından değerlendirmelerde bulundu.

Golan, "Demokratik ve yasal süreçlerle seçilen her milletvekili siyasi sistemimizin meşru bir parçasıdır." ifadelerini kullanarak, Filistinli Arapları temsil eden partilerin koalisyona dahil edilmesi yönünde açıklamada bulundu.

İsrail'deki aşırı sağcı iktidarın değişmesi gerektiğine dikkati çeken Golan, "Yıkım hükümetini değiştirecek demokratik bir çoğunluk varsa bunu yapmalıyız." değerlendirmesinde bulundu.

KOALİSYON SENARYOLARI GÜNDEMDE

Netanyahu'ya destek veren blok veya muhalif partilerin hükümeti kurmak için gerekli sandalyeye ulaşamaması nedeniyle İsrail'de bir kez daha koalisyon belirsizliği ortaya çıktı.

Seçimlerin ardından koalisyon hükümeti senaryoları ülkenin gündemine oturdu. Koalisyon hükümetleriyle yönetilen ve adı sık sık erken seçimlerle anılan İsrail'de dünkü genel seçimlerin ardından 3 senaryo öne çıkıyor.

İLK SENARYO: EİSENKOT'UN LİDERLİĞİNDE AZINLIK HÜKÜMETİ

İsrail'de dillendirilen senaryoların başında Yashar Partisi lideri Eisenkot'un liderliğinde kurulacak azınlık hükümeti geliyor.

Sandık çıkış anketlerine göre, Eisenkot ve ona destek vermesi muhtemel partilerin sandalye sayısı 52 olarak gösteriliyor ve koalisyon hükümetini kuracak sayıya ulaşamıyor. Bu durumda, bu bloğa dışardan partilerin destek vererek azınlık hükümeti kurulabileceği dile getiriliyor.

Bu senaryoda gözler İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilere çevriliyor. Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisi, Netanyahu'yu devirmek için Bennett-Lapid liderliğindeki koalisyona destek vermişti. Abbas'ın dışardan desteğiyle Bennett-Lapid ortaklığında koalisyon hükümeti kurulmuştu. Ancak, Abbas Eisenkot liderliğindeki bloka destek verse bile milletvekili sayısı 59'da kalıyor ve hükümeti kurmaya yetmiyor.

Bu nedenle Eisenkot'un öncülüğündeki blokun azınlık hükümeti kurması için Ortak Liste'nin de desteğine ihtiyacı var. Ortak Liste'nin böyle bir desteği verip vermeyeceği veya Eisenkot'un Filistin asıllıların desteklediği bir azınlık hükümetini kabul edip etmeyeceği şu an için belirsizliğini koruyor.

İKİNCİ SENARYO: NETANYAHU VE EİSENKOT'UN DÖNÜŞÜMLÜ BAŞBAKANLIĞI

Bir başka senaryo ise Netanyahu ve Eisenkot'un dönüşümlü başbakanlık konusunda anlaşarak ulusal birlik hükümeti kurması olarak öne çıkıyor. Bu senaryoda, Likud, Yashar, Beyahad (Birlikte) Partisi, Demokrat Parti, Haredilerin Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği partilerinin bir araya gelerek geniş tabanlı bir ulusal birlik hükümeti kurması dillendiriliyor.

Toplamda 81 sandalye çıkarması beklenen bu partiler koalisyon hükümetini kurmak için gerekli sandalye sayısının üzerinde milletvekiline sahip ancak bu senaryoda da birçok soru işareti var.

Zira Eisenkot, seçimlerden önce yaptığı açıklamalarda sık sık Netanyahu ile koalisyon masasına oturmayacağını dile getirmişti. Ayrıca Eisenkot, Lapid-Bennett bu ulusal birlik hükümetinde yer alacak Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin temsil ettiği Haredilerin (Ultra-Ortodoks Yahudiler) zorunlu askerliğe tabi tutulmasını istiyor.

Şas ve Birleşik Tevrat ise bu tasarıya uzun zamandır karşı olduğunu, bu tasarıyı çıkarmak isteyen bir hükümette yer almayacağını dile getiriyor.

İRAN'A OLASI SALDIRILAR KOALİSYON HÜKÜMETİNDE BELİRLEYİCİ OLABİLİR

Ulusal birlik hükümeti için söz konusu partilerin bir araya gelmesi zor görünse de olası İran saldırısının dengeleri değiştirebileceği ifade ediliyor.

Tel Aviv'in ABD ile birlikte İran'a olası saldırıları yeniden başlatması halinde Eisenkot'un hem ABD Başkanı Donald Trump, hem de İsrail kamuoyunun baskısıyla Netanyahu ile ulusal birlik hükümetine katılabileceği yorumları yapılıyor.

SON SENARYO: YENİDEN ERKEN SEÇİM

İsrail'de dile getirilen üçüncü senaryo ise tarafların koalisyon hükümetini kurma konusunda anlaşmaya varamaması halinde ülkede yeniden erken seçime gidilmesi olarak öne çıkıyor.

CUMHURBAŞKANI HERZOG, EN GÜÇLÜ GÖRDÜĞÜ ADAYI HÜKÜMETİ KURMAKLA GÖREVLENDİRECEK

Kesin sonuçların açıklanmasından sonra Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, koalisyon kurmaya en yakın gördüğü adayı hükümeti kurmakla görevlendirecek.

Hükümet kurmak için görevlendirilen isim, sert geçmesi beklenen koalisyon pazarlıkları için 28 günlük bir süreye sahip olacak ve ihtiyaç halinde bu süreye 14 gün daha eklenebilecek.

Cumhurbaşkanının görevlendirdiği isim hükümeti kuramazsa, cumhurbaşkanı yeniden istişare yaparak Meclis içinde başka bir isme hükümet kurması için görev verebilir. Bu ismin 28 gün içinde koalisyon kurması gerekiyor. Eğer hala hükümet kurulamazsa, İsrail Meclisinin içinden bir kişinin 61 milletvekilinin imzasını toplaması için 21 günlük süre başlıyor. Eğer 61 milletvekili sağlanırsa bu kişinin iki hafta içinde hükümeti kurması gerekiyor. Eğer sağlayamazsa Meclis lağvediliyor ve ülkede 3 ay içinde seçime gidilmesi gerekiyor. Ülke, benzer koalisyon anlaşmazlıkları sebebiyle 2019 ile 2022 yılları arasında art arda beş kez erken genel seçime gitmişti.

Sandıkların 27 Ekim'de yerel saatle 22.00'de kapanmasıyla oy sayımı başlarken, kesin sonuçların, yapılacak itirazların da değerlendirmesinin ardından en geç 4 Kasım'a kadar açıklanması bekleniyor.