Uzmanlar, ünlüleri uyarıyor

Geçtiğimiz günlerde Gülsim Ali ve Görkem Sevindik ile röportaj yaparken sorularımdan biri; sosyal medya kullanımıyla ilgiliydi.

"BİRAZ GİZLİ BIRAKMAK DAHA İYİ"

♦️ Günümüzde sosyal medyanın ünlülere faydalı mı zararlı mı olduğu konusunda tartışmalar var. Sizce sosyal medyayı çok kullanmak bir oyuncu için avantaj mı yoksa dezavantaj mıdır?

Gülsim Ali... Bence avantajı da var dezavantajı da var. Ben eskiden daha sık paylaşımda bulunurdum. Çünkü orası benim için normal bir yerdi. Sonrasında orada biraz daha yaptığımız işleri göstermenin, özel hayatı biraz daha gizli bırakmanın daha iyi olacağını fark ettim. O yüzden çoğunlukla işlerimi paylaşıyorum. Bazen sosyal medyadan uzaklaşmak bana çok iyi geliyor. Bu proje için paylaştıklarımdan önce en son bir ay önce fotoğraf paylaşmıştım, ihtiyaç da duymadım. Çünkü çok yoğundum. Yoğunluk çok güzel bir şey, çalışmak, üretmek çok güzel. Artık sosyal medyayı mümkün olduğunca gerektiğinde kullanmaya çalışıyorum.

Görkem Sevindik... "Bizim hayatımız gizemli kalmalı mı?" O konu hakkında ben çok bir şey söyleyemem ama sosyal medyanın çok da avantajlı bir şey olduğunu düşünmüyorum. Sosyal medyada biraz yalan bir hayat sergilendiğini düşünüyorum. Sosyal medyada sergilenen yalan hayatlara bazı insanların özendiğini görüyorum ve özenmekten dolayı da mutsuz olduklarını düşünüyorum. Aslında mutsuzluğa sebebiyet veren bir mecra olarak da görüyorum. Orada geçirilen zaman aslında bana zaman kaybı olarak geliyor. Çünkü biz okumayı ve izlemeyi bıraktık. Bir şeylerle uğraşıp öğrenmeyi bıraktık. O kadar ekran bağımlısı, sosyal medya bağımlısı olduk ki telefonu eline aldığında saatlerce bırakmayanlar var. O yüzden ben çok avantajlı bir şey olduğunu düşünmüyorum. Çok avantajlı bir şey olması için de bizim bireyler olarak çok bilinçli kullanmamız gerekiyor. Bilinçli kullanıyorsak, yapmış olduğumuz işin PR'ını ve bazı faydalı görseller de paylaşabiliriz. O konuda faydası olabilir ama onun dışında genel anlamda dezavantaj olduğunu düşünüyorum.

İKİ YANI KESKİN BIÇAK

Gülsim Ali ile Görkem Sevindik, mesafeli yaklaşsa da genel anlamda ünlüler, sosyal medyayla bir hayli haşir neşir bir yaşam sürüyor. Bu da sosyal medyanın, ünlüler üzerindeki dönüştürücü etkisinin iki yanı keskin bıçak şeklinde olduğu görülüyor.

Sosyal medyadan önce ünlüler, ulaşılmaz birer yıldız olarak konumlanırdı. Onlar; sadece beyazperdede, televizyon ekranlarında, sahne ışıkları altında ya da röportajlarda görülürdü. Özel hayatları hakkında fotoğraflar ise gazetecilerin yakalayabildiği kadardı. Bu nedenle, ev içi yaşantıları hep büyük bir gizemdi.

ZİRVEYE DE TAŞIYOR GÖZDEN DE DÜŞÜREBİLİYOR

Sosyal medyanın yükselişiyle birlikte, hayranlarla ünlüler arasındaki o kalın duvar yıkıldı. Bugün sosyal medya, bir ünlünün kariyerini zirveye taşıyabilen en güçlü araç olduğu gibi, onu bir anda gözden düşürebilen bir yargı mekanizmasına da dönüşmüş durumda.

Sosyal medyadan önce gizem, bir ünlünün en büyük sermayesiydi. Bugün ise "Ne kadar çok görünmek, o kadar büyük sermaye"ye dönüşmüş durumda. Sosyal medya paylaşımları, hayranlara idollerinin hayatına 'Ortak olma' illüzyonunu sunuyor. Bu durum, sadık bir kitle oluşturmak için paha biçilemez bir fırsat olarak değerlendiriliyor. Öyle ki bir oyuncunun takipçi sayısının, bir yapımda rol alıp- almaması konusunda karar mekanizmasına dönüştüğü günlerdeyiz. Bazı yapımcılar, yapımın tanıtım gücünü artırmak için dijital etkileşimi yüksek isimlere yöneliyor. Ayrıca marka iş birlikleri ve sponsorlu içerikler sayesinde ünlüler, ana mesleklerinin dışında devasa bir gelir kapısını da sonuna kadar araladı.

SOSYAL MEDYANIN YIPRATICI KARANLIK YÜZÜ

Elbette madalyonun bir de öteki yüzü bulunuyor. Veya kozmik bir ifadeyle; "Ne kadar madde varsa o kadar da karanlık madde vardır."

Sosyal medyanın bir hayli yıpratıcı olan karanlık yüzü, ünlülerin üzerine devasa bir psikolojik yük bindiriyor.

ARTIK SADECE YETENEKLİ OLMAK YETERLİ DEĞİL

Sosyal medya, ünlüleri hem daha çok görünür kıldı hem de onları kamuoyunun tutsağı haline getirdi. Artık sadece yetenekli olmak yetmiyor; aynı zamanda birer kriz yöneticisi, içerik üreticisi ve dijital stratejist olmaları da gerekiyor.

CİDDİ TAHRİBATA NEDEN OLUYOR

Her an, her yerde kaydedilme ve onların sosyal medyada paylaşılması adına yaşanan korku, ünlülerin özel hayatının gizliliğini tamamen ortadan kaldırdı. Anonim hesapların yaptığı acımasız eleştiriler, ünlülerin psikolojisi üzerinde ciddi tahribata neden oluyor. Özellikle geçmişte yapılan tek bir hatanın ya da yanlış anlaşılan bir cümlenin, ünlü kişinin tüm kariyerini saniyeler içinde bitirmesine neden olabiliyor.

ŞÖHRETİN DOĞASINI DEĞİŞTİRDİ

Sosyal medya, şöhretin doğasını değiştirdi. Ünlü kişler için başarı, artık sadece sahnede ne yaptığıyla değil, dijital dünyadaki varlığını ne kadar 'İnsani' ve 'Stratejik' yönettiğiyle ölçülüyor.

Sosyal medya platformları, artık sadece birer iletişim aracı değil; milyarlarca insanın dâhil olduğu devasa bir yaşam tarzı vitrini. Bu vitrinin en ön sırasında ise ünlüler yer alıyor. Ünlülerin sosyal medyada paylaşımlarının hayatlarının özenle seçilmiş ve filtrelenmiş parçaları olduğunun farkına varamayanlar özellikle genç nesiller üzerinde derin bir başkalarının hayatına özenme ve kendi gerçeğinden memnuniyetsizlik duyma etkisini beraberinde getiriyor.

İKİ YAŞAM ARASINA MAHKUM EDİYOR

Kusursuz vücutlar, lüks tatiller ve bitmek bilmeyen kutlamaların yer aldığı paylaşımlar, takipçilerde; "Benim hayatım neden böyle değil?" sorusunu tetikliyor. Bu durum, kişilerin kendi sıradan ama gerçek mutluluklarını küçümsemesine, bu da hayatı kaçırma korkusunu oluşturuyor. Bu korkuyla oluşan özentilik, kişiyi bütçe imkânlarını zorlayarak, sadece başkalarına göstermek için olan bir yaşam tarzına itiyor. Bütçe imkânlarının sınırlı olması nedeniyle elde edilen geçici tatmin, yerini kısa sürede telafisi mümkün olmayan duygusal açlığa, iki yaşam arasında kalmaya mahkum ediyor.

TEK TARAFLI BİR İLİŞKİ

Zira; başkalarının hayatına aşırı derecede özenmek, kişinin kendi potansiyelini ve özgünlüğünü keşfetmesini engellerken sosyal medya aracılığıyla kurulan bu tek taraflı ilişki, kişinin kendi gerçekliğiyle bağını koparabiliyor.

Ünlülerin hayatlarına duyulan ilgi doğal bir merak unsuru olsa da, bu merakın bir yetersizlik hissine dönüşmemesi için dijital okuryazarlık hayati önem taşıyor. Takip edilen kişilerin sadece en iyi anlarını paylaştığını bilmek, hayranlarını bu yanılsamadan koruyacak en güçlü kalkan niteliğine sahip. Kişilerin kendi hayatlarının yönetmeni olmak yerine başkasının hayatının seyircisi olması, modern çağın en büyük tuzağı. Unutulmaması gerelen konu; gerçek hayatın, kişinin kendisine ait olan o anlarda saklı olduğu.

Peki ünlüler, özel hayatlarıyla hayranlarına örnek olmak zorunda mı, böyle bir sorumlulukları var mı?

Bu kadim soru, kişiden kişiye değişen göreceli bir cevap içeriyor. Sosyal medyanın yarattığı mükemmellik illüzyonu ve hayranlar üzerindeki psikolojik baskı, aslında ünlülerin üzerinde de ters bir baskı oluşturuyor. Takipçilerle kurulan bağın parasosyal bir takıntıya dönüşmemesi için ünlülerin profesyonel bir mesafe koyması şart. Birkaç temel strateji, hem ünlü kişinin kendi ruh sağlığını hem de takipçileriyle olan ilişkilerini koruyabiliyor.

Şöyle;

• Her anı paylaşmak yerine, sadece belirli sınırların içindeki anları paylaşmak, hem ünlünün kendi mahremiyetini koruyor hem de takipçisinin kendisi hakkında her şeye hakkı olduğu algısını kırıyor.

• Yapıcı eleştiriyle siber zorbalık arasındaki çizgiyi net çekmek, gerekirse profesyonel destek alarak dijital ortamı temiz tutmak hem kendisi hem de takipçilerinin psikolojik güvenliği için bir hayli önem arz ediyor.

• Takipçilerine; "Benim gibi olun" mesajı vermek yerine; "Kendiniz olun" mesajını verebildikleri ölçüde, sosyal medyanın yarattığı yıkıcı özentilik hali, yerini sağlıklı bir hayranlık ilişkisine bırakıyor.

Psikologlar, sosyal medyanın ünlüler üzerinde beğeni bağımlılığı yarattığına dikkat çekiyor.

Uzmanlar, ünlülerin genel kitleden ziyade daha kapalı ve kontrollü alanlara yönelmesini bir savunma mekanizması olarak görüyor.

UZMANLAR NE DİYOR?

♦️ Takipçi sayısı ve etkileşim oranları, kişinin kendi öz değerini bu rakamlar üzerinden tanımlamasına neden olabiliyor. Etkileşim düştüğünde, bu durum bir mesleki başarısızlıktan ziyade kişisel bir yetersizlik hissi olarak algılanabiliyor.

♦️ 2026 trendleri, insanların artık mükemmel olandan ziyade doğal olanı talep ettiğini gösteriyor. Ancak ünlüler için bu doğallık beklentisi, yeni bir performans baskısı yaratıyor. Yani doğal görünme çabası başlı başına bir gerilime neden olabiliyor.

♦️ Sosyologlar ve aile danışmanları, mahremiyetin sınırlarının aşılmasının en çok aile içi dinamikleri vurduğunu belirtiyor. Ünlülerin özel hayatlarını veya çocuklarını içerik malzemesi haline getirmeleri, uzun vadede aile içi bağlarda samimiyet erozyonuna yol açabiliyor.

♦️ Ünlülerin maruz kaldıkları linç kültürü, sadece o kişiyi değil; eşi / sevgilisi, çocukları ve ebeveynlerinde ikincil travmalara neden olabiliyor.

♦️ Klinik psikologlara göre, sosyal medyadaki idealize edilmiş profille gerçek hayattaki insani kusurlar arasındaki uçurum büyüdükçe, ünlü kişilerde kimlik karmaşası ve depresif eğilimler artıyor.

♦️ Sürekli fit, mutlu ve başarılı görünme zorunluluğu, kişinin üzüntü, yorgunluk ve öfke gibi doğal duygularını bastırmasına neden oluyor. Bu durum, uzun vadede tükenmişlik sendromu riskini tetikliyor.

Kanımca günümüzde ünlüler için en büyük başarı kriteri, ulaşılmaz birer heykel olmak değil, ilham veren ve erişilebilir birer rehber olmalıdır.

Toplumsal fenomene dönüştü Haberi Görüntüle