Ücreti geç ödeyen işverene para cezası Sosyal Güvenlik Haberleri

İş Kanununa aykırı davranan işverenlere uygulanan para cezaları her yıl yeniden artırılıyor. Vatandaşın cebini etkileyen vergi ve harçlarda yeniden değerleme oranı yüzde 18,95 olarak belirlenmekle birlikte İş Kanunu kapsamındaki idari para cezaları yüzde 25,49 oranında arttı. Cezalardaki artış vesilesiyle işverenlerin kanundan kaynaklı sorumlulukları ile çalışanların haklarını hatırlatmak istedim.

Kanun uyarınca işçinin ücretinin süresi içinde kasten ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde işçi başına ödeme yapılıncaya kadar her ay için 2.179 TL olan idari para cezası yeni yılda 2.734 TL’ye çıktı. İşçinin ücretini ve diğer her türlü alacaklarını banka hesabına yatırmayan işverenler de yine işçi başına her ay 2.734 TL idari para cezasıyla karşı karşıya kalacak. Bu ceza, işçiye asgari ücretin altında ücret ödeyen işveren için de uygulanacak.

Söz konusu cezalar, ücreti süresinde ve eksiksiz ödemeyen işverence devlete ödenecek. Bu para işçinin cebine gitmeyecek. İşçinin ödenmeyen veya eksik ödenen ücret alacakları için beş yıl içinde dava açma hakkı bulunuyor. Ücreti eksik ödenen veya hiç ödenmeyen işçinin bir diğer hakkı ise kıdem tazminatını almaya hak kazanacak şekilde iş akdini haklı fesih yapabilmesidir.

Kanuna göre işverenin işçiye ayda 2 günlük yevmiyeyi aşmayacak şekilde ücret kesme cezası uygulama hakkı bulunuyor. İşçiye hangi hallerde ücret kesme cezası uygulanabileceğinin iş sözleşmesi veya toplu sözleşmede belirtilmesi gerekir. Ceza kesildiğinde ise işçiye derhal sebepleriyle birlikte bildirilmesi gerekiyor. Kanuna aykırı olarak işçiye ücret kesme cezası veren veya kesintinin sebep ve hesabını bildirmeyen işverene 2026 yılında 9.944 TL para cezası uygulanacak.

İşçiye fazla çalışmalara ilişkin ücreti ödemeyen, fazla çalışma ücreti yerine hak ettiği serbest zamanı 6 ay içinde kullandırmayan işverene bu durumdaki her işçi için 4.815 TL ceza veriliyor.

Yıllık izin süreleri tarafların anlaşmasıyla bir bölümü on günden az olmamak üzere bölümler halinde kullanılabilir. İşverenin yıllık izni yasaya aykırı şekilde bölmesinin cezası da 4.815 TL.

İşçilerin genellikle bilmediği, işverenin ise görmezden geldiği bir kanun hükmü var. Kanuna göre, işveren yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, izin dönemine ilişkin ücretini işçi izne başlamadan önce peşin ödemek veya avans olarak vermek zorunda. Kanunun bu hükmü pek uygulanmıyor. İzin parası peşin ödenmeyen işçi iş akdini haklı fesih yapabileceği gibi şikâyet ve denetim halinde işverene 4.815 TL ceza kesilir. Keza işverenin işçiye yıllık iznini kullandırmaması halinde de ayrıca aynı tutarda ceza uygulanır.

ÇALIŞMA SÜRESİNE UYMAMANIN CEZASI 26.620 TL

İşçilerin çalışma süresi haftada en çok 45 saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre iş yerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit şekilde bölünerek uygulanır. Tarafların anlaşması halinde haftalık normal çalışma süresi, iş yerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde 11 saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu durumda iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi 45 saati aşamaz.

Doğum öncesi ve sonrasındaki 8’er haftalık dönemde kadın işçi çalıştırılamaz.İşçi talep ederse doğum izninin bitiminden itibaren 6 aya kadar ücretsiz izin verilir.

İşçilere dört saat veya daha kısa süreli işlerde 15 dakika, dört saatten fazla ve 7,5 saate kadar işlerde yarım saat, 7,5 saatten fazla süreli işlerde bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Bu süreler en az olup aralıksız kullandırılır.

İşçi 20:00 ile 06.00 arasındaki gece saatlerinde 7,5 saatten fazla çalıştırılamaz.

On beş yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır. Ancak, 14 yaşını doldurmuş ve zorunlu ilköğretim çağını tamamlamış çocuklar bedensel, zihinsel, sosyal ve ahlaki gelişmelerine ve eğitime devam edenlerin okullarına devamına engel olmayacak hafif işlerde çalıştırılabilirler. Sanayiye ait işlerde 18 yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır.

Söz konusu yasaklara uymayan işverenlere 2026 yılında her bir fiil için 26.620 TL para cezası uygulanacak.

İşverenler 50 ve daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör iş yerlerinde yüzde 3 engelli, kamu iş yerlerinde ise yüzde 4 engelli ve yüzde 2 eski hükümlü işçiyi çalıştırmak zorunda. Bu yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverenlere 2026 yılında her engelli ve eski hükümlü başına çalıştırılmayan her ay için 37.749 TL para cezası uygulanacak.