Meta, TikTok ve YouTube a emsal dava: Binlerce davayı etkileyecek Sözcü Gazetesi

Dava, yalnızca 'KGM' baş harfleriyle tanımlanan 19 yaşındaki bir genç tarafından açıldı. KGM, küçük yaşlarda Meta’ya ait Instagram, ByteDance’e ait TikTok ve Google’a ait YouTube kullanmasının depresyonunun ağırlaşmasına ve intihar düşüncelerine yol açtığını öne sürüyor. 

Davaya göre söz konusu platformlar, çocukları daha uzun süre çevrimiçi tutmak ve karlarını artırmak amacıyla kumarhanelerde kullanılan tekniklere benzer bilinçli tasarım tercihleri yaptı.

Dava dosyasında, davacıların yalnızca platformların “yan etkilerine maruz kalan” kişiler olmadığı, doğrudan şirketlerin bilinçli ürün tasarımı kararlarının mağdurları olduğu ifade ediliyor.

Bu iddianın mahkemede kabul görmesi halinde, teknoloji şirketlerini kullanıcıların paylaşımlarından doğan sorumluluktan büyük ölçüde koruyan Amerikan yasalarının etrafından dolanılabileceği belirtiliyor.

Uzmanlara göre dava, benzer nitelikte açılmış binlerce davanın seyrini etkileyebilir. 

Amerikan Girişim Enstitüsü’nde teknoloji politikaları alanında kıdemli araştırmacı olan Clay Calvert, davanın jüri önünde nasıl sonuçlanacağının ve herhangi bir tazminata hükmedilip hükmedilmeyeceğinin, diğer davalar için belirleyici olabileceğini ifade ediyor. 

Duruşmada Meta CEO’su Mark Zuckerberg’in de aralarında bulunduğu bazı yöneticilerin ifade vermesi bekleniyor. Yargılamanın sekiz haftaya kadar sürebileceği bildiriliyor.

Davada adı geçen dördüncü şirket olan Snapchat’in çatı şirketi Snap Inc. ise geçen hafta davayı açıklanmayan bir meblağ karşılığında uzlaşmayla sonuçlandırdı.

Meta ise bir blog yazısında, gençlerin ruh sağlığı sorunlarının sosyal medya platformlarına bağlanmasının "ciddi bir meseleyi aşırı basitleştirdiğini" savundu. 

Şirket, gençleri etkileyen akademik baskı, okul güvenliği, sosyo-ekonomik zorluklar ve madde kullanımı gibi birçok farklı stres unsuruna dikkat çekti.

KGM davası bu yıl görülecek ilk davalardan biri olarak öne çıkıyor. Kaliforniya’daki bazı okul bölgeleri de çocuklara verilen zararlar gerekçesiyle sosyal medya şirketlerine dava açtı. 

Ayrıca 40’tan fazla eyalet Meta’ya karşı dava açmış durumda. TikTok’un da bir düzineden fazla eyalette benzer davalarla karşı karşıya olduğu belirtiliyor.

Dava süreci yalnızca ABD ile sınırlı değil. Avrupa’da da İtalya ve Fransa’daki aileler, çocuklarına zarar verildiği iddiasıyla Meta ve TikTok’a karşı toplu davalar açtı.