Küresel piyasalar merkez bankaları haftasına giriyor: Fed’in kritik kararı dengeleri nasıl değiştirecek? Sözcü Gazetesi

Küresel pay piyasalarında geçen hafta, Orta Doğu'daki gerilimler, ABD'nin enflasyon verileri ile uzay ve havacılık şirketi Space Exploration Technologies Corp'un (SpaceX) halka arzı öne çıkarken, gelecek hafta gözler başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere önemli merkez bankalarının faiz kararlarına çevrildi.

ABD/İsrail-İran Savaşı'nda zaman zaman tırmanan gerilim, küresel piyasalarda fiyatlamaların merkezinde kalmayı sürdürdü.

Orta Doğu'da yeniden alevlenen çatışmaların gölgesinde başlayan haftada, perşembe günü ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile anlaşma sağlandığını hatta bunun düzenlenecek törenle imzalanacağını duyurması, piyasalarda barış beklentilerinin güçlenmesini ve risk iştahının artmasını sağladı.

Ancak önceki deneyimlerden ötürü net sonuç görmek isteyen yatırımcıların bir kısmı temkinli iyimserlik tarafında kaldı.

Öte yandan savaşın makroekonomik görünüme olumsuz yansımaları ABD verilerinde izlenmeye devam etti. Ülkede yıllık enflasyon yüzde 4,2 ile Nisan 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı.

Güçlü istihdam verileri ve yükselen enflasyon nedeniyle Fed'in yıl sonuna kadar bir kez faiz artıracağına kesin gözüyle bakılırken, Trump'ın Orta Doğu'da barışın yakın olabileceğine yönelik açıklamaları bu ihtimalleri bir miktar zayıflattı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, bankanın aralık toplantısında yüzde 77 ihtimalle politika faizini 25 baz puan artıracağı öngörülüyor.

Gelecek hafta piyasaların gözü, Orta Doğu'daki gelişmeler ve yeni Fed Başkanı Kevin Warsh'ın yöneteceği ilk toplantıdan çıkacak para politikası kararlarında olacak. Bankanın faiz oranını sabit tutmasına kesin gözüyle bakılırken, Warsh'ın ilk sözle yönlendirmelerindeki tonuna dikkat edilecek.

Analistler, para politikası metni ve Warsh'ın toplantı sonrası yapacağı açıklamalarda gelecek dönem politikalara ilişkin sinyaller aranacağını belirterek, alınacak sinyallerle birlikte piyasalarda oynaklığın artabileceğini bildirdi.

Öte yandan hisse başına 135 dolardan halka arz edilen Elon Musk'ın uzay şirketi SpaceX'in hisseleri, Nasdaq borsasında 150 dolardan işlem görmeye başladı. Gün içinde 176,52 dolara kadar tırmanan şirketin hisseleri yüzde 19,2 artışla 160,95 dolardan günü tamamladı.

Analistler, SpaceX'in başarılı bir halka arz gerçekleştirmesinin diğer büyük teknoloji şirketlerinin halka arz planlarını da teşvik edebileceğini belirtti.

Öte yandan yarı iletken ve teknoloji hisselerine ilgi devam etse de yapay zeka tarafında son kullanıcıların bu hizmetleri pahalı bulduğuna ilişkin analizler şirket değerlemelerine yönelik endişeleri yeniden öne çıkardı.

Analistler, bu durumun yatırımcıları bir miktar temkinli kalmaya yönelten bir unsur olduğunu ifade ederek, yapay zeka alanında fiyat-maliyet tartışmalarının bir süre daha gündemdeki yerini koruyabileceğini aktardı.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi önceki haftaya göre yaklaşık 5 baz puan azalışla yüzde 4,49'da, dolar endeksi de haftalık bazda yüzde 0,3 düşüşle 99,7 seviyesinde kapandı.

ABD'de enflasyonla birlikte istihdamdaki güçlü seyrin faiz indirimlerini ötelemesiyle altının onsu haftalık bazda yüzde 2,6 değer kaybıyla 4 bin 217 dolara indi. Brent petrolün varil fiyatı da gerilimlerin sonlanacağı beklentileriyle yüzde 6,5 azalışla 86,1 dolara geriledi.

NEW YORK BORSASI POZİTİF KAPATTI

New York borsasında geçen hafta pozitif bir seyir öne çıktı. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 0,65, Nasdaq endeksi yüzde 2,34 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,66 yükseldi.

Makroekonomik veri tarafından ABD'de üretici enflasyonu mayısta beklentileri aştı. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), mayısta aylık bazda yüzde 1,1, yıllık bazda yüzde 6,5 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Verinin detaylarında enerji maliyetlerindeki artışın üretici enflasyonunu yukarı çekmeyi sürdürdüğü dikkati çekti.

Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi haziranda yüzde 4,8'den yüzde 4,6'ya gerilese de İran savaşının başlamasından önce görülen seviyenin üzerinde kalmaya devam etti.

ABD'nin dış ticaret açığı nisanda aylık yüzde 1,2 azalışla 55,9 milyar dolara gerileyerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

Gelecek hafta pazartesi sanayi üretimi, New York Fed sanayi endeksi, kapasite kullanımı, salı konut başlangıçları, inşaat izinleri, çarşamba Fed faiz kararı, Fed Başkanı Warsh'ın açıklamaları, perşembe haftalık işsizlik maaşı başvuruları, Philadelphia Fed imalat endeksi takip edilecek.

Cuma günü ABD'de piyasalar tatil nedeniyle kapalı olacak.

AVRUPA'DA İNGİLTERE MERKEZ BANKASI'NIN FAİZ KARARI İZLENECEK

Avrupa borsalarında geçen hafta Almanya hariç alıcılı bir seyir izledi. Gelecek hafta İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faiz kararı ile Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın açıklamaları yakından takip edilecek.

Geçen hafta ECB, 21 toplantı sonra ilk kez faiz artışına gitti. Banka, 3 temel faiz oranını 25 baz puan artırdı. ECB Başkanı Lagarde, Orta Doğu'da tırmanan savaşın küresel piyasalarda ciddi enflasyonist baskılar oluşturduğunu belirterek, faiz artırımının Orta Doğu’daki savaşın doğrudan sonucu olduğunu söyledi.

Toplantı sonrası açıklamalarda bulunan Lagarde, Orta Doğu'daki savaşın ekonomik faaliyetleri baskıladığını belirterek, öncü anketlerin özellikle hizmetler sektöründe yavaşlamaya işaret ettiğini dile getirdi.

Lagarde, imalat sektörünün ise tedarik zinciri baskılarıyla başa çıkma konusunda şirketlerin stok biriktirmeleri ve artan savunma harcamaları sayesinde şimdilik direndiğini ifade etti.

Bölgede "stagflasyon" sesleri giderek yükselirken, bu doğrultuda gelecek hafta açıklanacak sanayi üretimi ve mayıs ayı nihai enflasyon verileri de yatırımcıların odağında bulunuyor.

Makroekonomik veri tarafında Almanya'da fabrika siparişleri, Orta Doğu'da tırmanan çatışmaların oluşturduğu küresel belirsizlik ve talep daralması nedeniyle nisan ayında beklentilerin neredeyse iki katı hızla geriledi.

Söz konusu veri Almanya ekonomisinin 2. çeyrekte daralmaya gidebileceğine dair tahminleri öne çıkarıyor. Ülkede özellikle otomotiv endüstrisinde görülen sıkıntılar ön planda yer alıyor.

Euro Bölgesi'nde yatırımcı güven endeksi ise haziranla birlikte art arda ikinci ayda da yükselişini sürdürdü.

Bu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,01, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,61, İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 3,22 yükselirken Almanya'da DAX endeksi yüzde 0,55 düştü.

Gelecek hafta pazartesi ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması, Euro Bölgesinde sanayi üretimi, salı Almanya'da Zew beklenti endeksi, çarşamba Euro Bölgesi ile İngiltere'de enflasyon, perşembe BoE faiz kararı, ILO işsizlik oranı, cuma Almanya'da üretici fiyat endeksi (ÜFE) verileri karşılanacak.

ÇİN HARİÇ ASYA BORSALARI NEGATİF SEYRETTİ

Asya tarafında da geçen hafta Çin hariç satıcılı bir seyir öne çıkarken, gelecek hafta Japonya Merkez Bankasının (BoJ) 1995'ten bu yana ilk kez politika faizini yüzde 1'e yükseltmesi bekleniyor.

Bölgede teknoloji odaklı hisselerde çift taraflı oynaklıklar görüldü.

Öte yandan, Japonya ve Çin'de açıklanan enflasyon verileri fiyatlamalar üzerinde etkili oldu. Çin'de açıklanan makroekonomik verilere göre ülkede yıllık enflasyon mayıs ayında yüzde 1,2, çekirdek enflasyon ise yıllık bazda yüzde 1,1 ile tahminlerin altında kaldı. Ülkede üretici enflasyonu yüzde 3,9 ile öngörülere paralel gerçekleşirken, önceki aya göre hızlanmaya işaret etti.

Japonya'da üretici fiyatları ise beklentilerin üzerinde artış göstermeye devam etti. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), mayısta aylık bazda yüzde 0,9, yıllık bazda yüzde 6,3 artış göstererek tahminleri aştı.

Analistler, Asya'nın en büyük iki ekonomisinde enflasyon ve deflasyon risklerinin sürdüğünü belirterek, Japonya'da enflasyonun beklentileri aşmasının, yıl sonuna kadar toplam iki faiz artışı beklenen BoJ'u daha fazla sıkılaşma adımı atmaya zorlayabileceğini aktardı.

Çin'de deflasyon risklerinin, Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle yükselen enerji maliyetleri nedeniyle teknik olarak azaldığını belirten analistler, buna karşın ülkedeki fiyat artışlarının güçlü talep kaynaklı olmamasının sağlıklı bir görünüme işaret etmediğini söyledi.

Ülkede açıklanan makroekonomik verilere göre mayıs ayında ihracat yüzde 19,4, ithalat ise yüzde 27,4 artarken, dış ticaret dengesi 105,4 milyar dolar fazla verdi.

Dış ticaret verilerinin iyi gelmesinde Çin'in ABD/İsrail-İran Savaşı'nın başlaması sonrasında alternatif pazarlar bulmasının etkili olduğu değerlendiriliyor. Buna karşın ülkede iç talep zayıf kalmaya devam etti.

Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,09 artarken Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,45, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,98 ve Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,85 düştü.

Gelecek hafta salı Japonya'da BoJ'un faiz kararı, Çin'de sanayi üretimi, perakende satışlar, çarşamba Japonya'da dış ticaret dengesi, cuma Japonya'da enflasyon verileri takip edilecek.

Cuma günü Çin'de piyasalar tatil nedeniyle kapalı olacak.

MERKEZ BANKASI FAİZİ SABİT TUTTU

Yurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 1,78 artışla 13.938,48 puandan kapandı.

Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit tuttu. Duyuruda "Yılın ilk aylarındaki yükselişinin ardından enerji fiyatlarının da etkisiyle nisan ayında artan enflasyonun ana eğilimi, mayıs ayında bir miktar gerilemiştir." ifadesine yer verildi.

Bunun yanı sıra Türkiye'nin cari işlemler hesabı nisan ayında 5 milyar 695 milyon dolar açık kaydederken, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı 319 milyon dolar fazla verdi.

Bu dönemde, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 6 milyar 819 milyon dolar olarak gerçekleşti. Yıllıklandırılmış verilere göre cari açık, Eylül 2025 döneminden itibaren ilk defa düşüş göstererek nisanda yaklaşık 37 milyar dolara geriledi.

Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,5 üzerinde 46,2690'dan tamamladı.

Gelecek hafta yurt içinde pazartesi sanayi üretimi, bütçe dengesi, salı konut fiyat endeksi, perşembe konut satışları, cuma reel kesim güven endeksi, kapasite kullanımı verileri takip edilecek.