Küresel piyasalar veri haftasına kilitlendi: Jeopolitik riskler gölgesinde kritik sınav Sözcü Gazetesi

Küresel piyasalarda geçen hafta ABD/İsrail-İran Savaşı'na dair taraflardan gelen çelişkili açıklamalarla karışık bir seyir izlenirken, gelecek hafta gözler ABD'de enflasyon ve büyüme verilerinin yanı sıra ABD Merkez Bankasının (Fed) son toplantısının tutanaklarına çevrildi.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan ve İran'ın misillemeleriyle Orta Doğu'da tırmanan gerilim bir ayı geride bıraktı. Bu süreçte küresel çapta enerji, gıda ve emtia fiyatları üzerinde baskı oluşurken, tedarik zincirlerinde de aksamalar görüldü.

Küresel piyasaları sarsan ve enerji arzını aksatan çatışmalar, fiyatlamalarda kayda değer bozulmaya yol açtı. Saldırıların başlamasından bu yana Orta Doğu'da süregelen jeopolitik gerilim, küresel piyasalarda risk algısının yüksek seyretmesine neden oluyor.

Orta Doğu'daki gerilime ilişkin taraflardan gelen çelişkili açıklamalarla geçen hafta küresel piyasalarda karışık bir görünüm dikkati çekti.

FED BAŞKANI'NDAN 'BEKLE-GÖR' HAREKETİ

Orta Doğu'daki çatışmaların ve artan enerji fiyatlarının ABD ekonomisine yönelik etkileri de yakından takip edilirken, geçen hafta Fed Başkanı Jerome Powell, Harvard Üniversitesi'nde katıldığı bir etkinlikte, Orta Doğu'da yaşananlar karşısında politikalarının gelişmelerin seyrini bekleyip görmek için uygun bir konumda olduğunu belirtti.

Powell, enflasyon beklentilerinin kısa vadenin ötesinde iyi bir şekilde çıpalanmış göründüğünü vurguladı.

İş gücü piyasasına yönelik aşağı yönlü risklerin, faiz oranlarının düşük tutulmasını gerektirdiği ancak enflasyona yönelik yukarı yönlü risklerin ise faizlerin düşürülmemesini telkin ettiği mevcut duruma işaret eden Powell, bu iki hedef arasında bir gerilim yaşandığını, zorlu bir dönemde "oy birliği" beklemenin yanıltıcı olabileceğini söyledi.

Diğer Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, New York Fed Başkanı John Williams yükselen enerji fiyatlarının ekonomi üzerinde etkisinin zaman almasını beklediğini belirterek para politikasının iyi konumlanmış olduğunu ifade etti.

St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem ise para politikasının Bankanın istihdam ve enflasyon hedefine yönelik riskleri ele almak için iyi bir konumda olduğunu ve mevcut faiz seviyesinin bir süre daha uygun kalacağını düşündüğünü ifade etti.

Musalem, ekonominin nasıl seyrettiğine bağlı olarak faiz oranlarını her iki yönde de ayarlamaya hazır olunması gerektiğini belirtti.

WALL STREET'TE ENDEKSLER ALICILI SEYRETTİ

New York borsasında geçen hafta Orta Doğu'daki gerilimin azalabileceğine yönelik haber akışının etkisiyle pozitif bir seyir öne çıktı. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 3,4, Nasdaq endeksi yüzde 4,4 ve Dow Jones endeksi yüzde 3 yükseldi.

ABD tahvil piyasalarında geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izlendi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 8 baz puan düşüşle haftayı yüzde 4,32'den tamamladı.

Dolar endeksi haftayı yüzde 0,1 düşüşle 100 seviyesinde tamamlarken, Brent petrolün varili ise yüzde 0,2 yükselişle 106,6 dolardan haftayı kapattı.

Altın fiyatları ise 4 haftalık düşüş serisinin ardından bu haftayı yükselişle tamamladı. Altının ons fiyatı haftayı yüzde 4,1 değer kazancıyla 4 bin 676 dolardan kapattı. Gümüşün ons fiyatı da yüzde 4,7 yükselişle 73 dolardan işlem gördü.

ABD'de gelecek hafta salı dayanıklı mal siparişleri, çarşamba Fed'in toplantı tutanakları, perşembe çekirdek kişisel tüketim harcamaları ve büyüme, cuma tüketici enflasyonu, fabrika siparişleri ve Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi takip edilecek.

AVRUPA'DA ENERJİ FİYATLARI HALA GÜNDEMDE

Avrupa borsalarında geçen hafta pozitif bir seyir izlenirken, gelecek hafta Almanya'da tüketici enflasyonu ve Euro Bölgesi'nde üretici enflasyonu yatırımcıların odağına yerleşti.

Bölge genelinde Orta Doğu'daki gelişmelerin enerji fiyatlarına etkisine yönelik haber akışı yakından takip ediliyor. Bulgaristan Enerji Bakanı Traycho Traykov, Bulgaristan'ın enerji yoğun sanayilere yönelik destek programını uygulayan ilk Avrupa Birliği (AB) ülkesi olacağını bildirdi.

Bakanlar Kurulunda Orta Doğu'da tırmanan gerilimin etkilerine ilişkin önlem paketinin tanıtıldığı brifingde konuşan Traykov, enerji yoğun sanayilere yönelik destek programının AB Komisyonu'na bildirildiğini ve onay sürecinin son aşamasında olduğunu söyledi.

Öte yandan, AB Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, geçen hafta yaptığı açıklamada, Orta Doğu'daki gelişmelerin enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açtığını, 30 günde AB'nin fosil yakıt ithalatına 14 milyar euro eklendiğini bildirdi.

Bunların yanı sıra Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Rusya'nın dondurulmuş varlıklarının getirilerinden elde edilen 1,4 milyar euronun Ukrayna'ya verileceğini bildirdi.

Diplomatik tarafta ise Fransa Savunma Bakanlığı nezdindeki Devlet Bakanı Alice Rufo, NATO'nun Hürmüz Boğazı'nda uluslararası hukuka aykırı bir operasyon yürütmek için oluşturulmadığını ifade etti.

Söz konusu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 4,7, Almanya'da DAX endeksi yüzde 3,9, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 3,4 ve İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 5,2 yükseldi.

Gelecek hafta salı bölge genelinde hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), çarşamba Almanya'da fabrika siparişleri ve Euro Bölgesi'nde üretici enflasyonu, perşembe Almanya'da sanayi üretimi, cuma Almanya'da tüketici enflasyonu verileri takip edilecek.

Pazartesi bölge piyasalarında Paskalya tatili sebebiyle işlemler gerçekleşmeyecek.

ASYA BORSALARI HONG KONG HARİÇ SATICILI SEYRETTİ

Asya tarafında geçen hafta Orta Doğu'daki çatışmaların devam etmesi ve enerji tedarikine yönelik endişelerle Hong Kong hariç negatif bir seyir öne çıktı.

Asya borsaları, Orta Doğu'daki çatışmaların gölgesinde nisan ayına güçlü bir başlangıç yapmasına karşın, Trump'ın gelecek iki-üç hafta içinde İran'da savaşın tırmanabileceğine işaret etmesinin ardından piyasalarda yön değişti.

Hürmüz Boğazı'nın Asya'nın önde gelen ekonomilerinin birçoğunun önemli petrol ve doğal gaz sevkiyat kaynağı olması da Asya'daki ekonomik aktivitenin bozulabileceğine yönelik endişelerin artmasına neden oluyor.

ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın enflasyon risklerini artırmasından dolayı Japonya Merkez Bankasının (BoJ) nisan ayında faiz artırımına gidebileceğine yönelik öngörüler öne çıkarken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda BoJ'un 28 Nisan'daki toplantısında yüzde 68 ihtimalle faiz artıracağı fiyatlanıyor.

Öte yandan, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Japonya'nın başkenti Tokyo'ya geçen hafta düzenlediği ziyarette Akasaka Sarayı Devlet Konukevi'nde Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae ile görüştü.

İki ülke ilişkileri ve bölgesel gelişmelerin ele alındığı görüşmede liderler, Çin'in nüfuzunu artırdığı bölgede "Serbest ve Açık Hint-Pasifik" vizyonunun gerçekleştirilmesi taahhütlerini bildirdi.

Görüşmede, Paris ve Tokyo hükümetleri arasında nadir toprak elementleri pazarında işbirliğini derinleştirmeyi ve savunma ilişkilerine rehberlik edecek bir "yol haritası" imzalandı.

Diplomatik tarafta ise Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, geçen hafta, Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ve Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile peş peşe yaptığı telefon görüşmelerinde, Orta Doğu'daki durumu konuştu.

Bakan Vang, Alman mevkidaşı Wadephul ile görüşmesinde, ABD ve İsrail'in, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinden (BMGK) yetki almadan İran'a askeri operasyon başlattığını, bunun uluslararası hukukun açık ihlali olduğunu belirtti.

Çinli Bakan, AB Yüksek Temsilcisi Kallas ile görüşmesinde de Çin ile Avrupa'nın, merkezinde BM'nin olduğu uluslararası sistemi ve uluslararası hukuka dayalı uluslararası düzeni korumasının, iki tarafın ortak sorumluluğu olduğuna işaret etti.

Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,1, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,9 düşerken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,7 yükseldi.

Gelecek hafta çarşamba Japonya'da cari denge ve dış ticaret dengesi, perşembe Japonya'da tüketici güven endeksi, cuma Çin ve Japonya'da üretici enflasyonu, Çin'de tüketici enflasyonu takip edilecek.

Hong Kong ve Çin'de pazartesi günü piyasalar resmi tatil nedeniyle kapalı olacak.

TÜRKİYE'DE BIST 100 ENDEKSİ 13 BİN PUANA YAKIN

Yurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 1,88 yükselişle 12.936,35 puandan kapandı.

Geçen hafta yurt içinde açıklanan makroekonomik verilere göre ise martta Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık bazda yüzde 1,94, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ise yüzde 2,3 arttı. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 30,87, yurt içi üretici fiyatlarında ise yüzde 28,08 olarak kayıtlara geçti.

Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 44,5920'den tamamladı.

Gelecek hafta yurt içinde pazartesi reel efektif döviz kuru, salı hazine nakit dengesi, cuma günü sanayi üretimi verileri takip edilecek.