Karada yer kalmayınca dev sistemi okyanusa indirdiler Sözcü Gazetesi

Çin, yapay zeka altyapı çalışmalarının bir parçası olarak Şanghay kıyılarında rüzgar enerjisiyle çalışan bir sualtı veri merkezini ticari olarak işletmeye başladı. Şanghay Lin-gang sualtı veri merkezi, kıyıdan 6,2 mil (yaklaşık 10 kilometre) açıkta ve deniz yüzeyinin 33 fit (yaklaşık 10 metre) altında konumlandırıldı.

Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, küresel veri merkezlerinin elektrik tüketiminin yapay zeka odaklı büyüme nedeniyle 2030 yılına kadar iki kattan fazla artarak 945 teravat-saate ulaşması bekleniyor. Proje, yapay zekanın elektrik şebekeleri, arazi kullanımı ve tatlı su kaynakları üzerindeki yükünü azaltmak amacıyla hayata geçirildi.

China Communications Construction firmasının bir iştiraki tarafından inşa edilen projenin toplam yatırım bedeli, Çin Devlet Konseyi raporlarına göre 226 milyon dolar olarak gerçekleşti. Toplam planlanan kapasitesi 24 megavat olan tesisin ilk demonstrasyon aşaması 2,3 megavat kapasiteyle çalışıyor. Tesis bünyesinde dört seviyeye yayılmış 192 sunucu rafı bulunuyor ve bu sistemler üzerinden büyük veri etiketleme ile yerli büyük dil modellerinin geliştirilmesi işlemleri yürütülüyor. China Telecom bilişim kümeleri ve yerel hizmet sağlayıcıları sisteme entegre edilmiş durumda.

Geleneksel veri merkezlerinde enerjinin yaklaşık üçte biri soğutma sistemlerine harcanırken, sualtı modelinde bu oran deniz suyu sıcaklığından faydalanılarak onda bire indiriliyor. Ortalaması 59°F (15°C) olan deniz suyunu sirkülasyonlu bir bakır borulu ısı eşanjör sistemiyle kullanan tesis, enerji tüketimini %22,8 oranında düşürüyor. Proje geliştiricilerinin aktardığı verilere göre sualtı tasarımı; soğutmada tatlı su kullanımını sıfırlarken, arazi kullanımını da %90'ın üzerinde azaltıyor. Tesisin güç kullanım etkinliği (PUE) değeri ise 1.15 seviyesinde seyrediyor. Tam ölçekli operasyona geçildiğinde sistemin yıllık 61 milyon kilovat-saat (61 gigavat-saat) elektrik tasarrufu sağlaması öngörülüyor.

Veri merkezi, deniz altı fotoelektrik kompozit kablolar vasıtasıyla doğrudan bölgedeki açık deniz rüzgar santrallerinin birinci ve ikinci aşamalarının arasına bağlandı. CGTN'nin haberine göre, bu altyapı sayesinde tesisin ihtiyaç duyduğu elektriğin %95'inden fazlası doğrudan yenilenebilir kaynaklardan tedarik ediliyor.

Daha önce Microsoft, 2018 yılında İskoçya açıklarında 117 fit derinlikte "Project Natick" kapsamında iki yıllık bir sualtı araştırma testi yürütmüş ve konseptin fizibilitesini doğrulamıştı. Şanghay Lin-gang projesi ise ticari ve operasyonel bir altyapı tesisi olarak devreye alınması yönüyle bu alandaki ilk uygulamalardan biri oldu. Geliştiriciler, Şanghay projesinin ardından sualtı veri merkezi kurulumlarını ticari olarak genişletmeyi planladıklarını bildirdi.