Türkiye Avrupa savunma hattı genişliyor… EurofIghter’da sona gelindi

TÜRKİYE’nin satın almak istediği Eurofighter savaş uçaklarında son aşamaya gelindi. Almanya’nın satışa yeşil ışık yakmasının ardından süreç hız kazandı. Gözler şimdi İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın önümüzdeki haftalarda yapması beklenen Türkiye ziyaretine çevrildi. Ziyaret sırasında nihai imzaların atılması bekleniyor. Türkiye, Eurofighter sürecini İngiltere üzerinden yürütürken, ön mutabakatı da temmuz ayında Londra ile imzalamıştı.

BERLİN’DEN YEŞİL IŞIK

Eurofighter jetleri, İngiltere, Almanya, İspanya ve İtalya’nın ortak olduğu bir konsorsiyum tarafından üretiliyor. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Türkiye’nin 40 adet Eurofighter uçağı almak istediğini ilk kez Kasım 2023’te TBMM’deki bütçe komisyonu toplantısında açıklamıştı.

O tarihten bu yana yoğun bir diplomasi trafiği yürütüldü. Ancak proje ortaklarından Almanya, uzun süre Türkiye’ye jet ihracatına karşı çıktı. Almanya’da Friedrich Merz hükümetinin işbaşına gelmesiyle birlikte bu tutum değişti ve Berlin satışa karşı çıkmayacağı mesajını verdi. Almanya Dışişleri Bakanı Thomas Wadephul, geçtiğimiz haftaki Ankara ziyaretinde “Türkiye güvenilir bir NATO müttefiki. Eurofighter’ların Türkiye’ye gönderilmesi son derece doğal” ifadelerini kullandı.

SAFE PROGRAMINA YUNAN VETOSU

Avrupa Birliği’nin savunma sanayi üretimini desteklemek amacıyla oluşturduğu 150 milyar Euro’luk SAFE programı Türkiye için yeni bir işbirliği penceresi açarken, Yunanistan vetosu süreci kilitlemiş durumda. Türkiye, SAFE programına katılmak istiyor ama Atina karşı çıkıyor.

Yunanistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lana Zochiou, Türkiye’nin SAFE programına katılımına yönelik vetonun, “12 mil” kararı geri çekilmediği sürece süreceğini söyledi. Ankara ise “12 mil savaş sebebidir” kararından geri adım atmayacağını net biçimde vurguluyor.

Diplomatik kaynaklara göre Ankara, Brüksel’e “Türkiye-AB ilişkileri, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin rehinesi olamayacak kadar güçlü. SAFE konusunda samimiyseniz karşılıklı adımlar atalım. İrade gösterin, Yunanistan’ı ikna edin” mesajını verdi.

AVRUPA TÜRKİYE’Yİ PROGRAMDA İSTİYOR

Türkiye, SAFE programına katılmak için Avrupa Komisyonu’na başvuran ülkeler arasında. Ancak AB üyesi olmayan ülkelerin yararlanabilmesi için Birlik’le güvenlik anlaşması imzalaması gerekiyor. Türkiye, Rum Kesimi ve Yunanistan’la yaşanan sorunlar nedeniyle bu adımı henüz atmadı. Buna rağmen Avrupa’nın birçok başkentinde Türkiye’nin programa dahil edilmesini destekleyen sesler yükseliyor. SAFE başvuru süreci 30 Kasım’da sona erecek.