Şişelenmiş suları bu tarihten sonra asla içmeyin Sözcü Gazetesi

Uzmanlar, son kullanma tarihi geçen şişe sularda plastiklerin parçalanmasıyla ortaya çıkan mikroplastiklerin ciddi sağlık risklerine yol açabileceği konusunda uyarıyor.

Şişelenmiş su, genellikle güvenli bir içecek alternatifi olarak görülse de uzmanlar, zamanla plastik şişelerin bozulmasının insan sağlığı için önemli bir risk oluşturabileceğini belirtiyor. Şişe suyunun son kullanma tarihi çoğunlukla 18 ay ila 2 yıl arasında değişiyor. Ancak bu tarih, suyun kendisinden çok şişenin plastik yapısına işaret ediyor.

ŞİŞELERİN ÖMRÜ TÜKENİYOR

Bu sürenin ardından suyun tadında ve kalitesinde fark edilmeyecek düzeyde değişiklikler yaşanabiliyor. Fakat asıl tehlike, plastik şişenin zamanla parçalanmasıyla ortaya çıkan mikroplastikler. Uzmanlar, bu parçacıkların içilmesi durumunda bağırsak kanseri, beyin hasarı ve kısırlık gibi ciddi sağlık sorunlarıyla ilişkilendirilebileceğini söylüyor.

Doğal Hidrasyon Konseyi, tarih geçmiş şişe sularının hâlâ içilebilir olduğunu iddia etse de bazı uzmanlar, mikroplastiklerin zaten üretim aşamasından itibaren suya karıştığını ve zaman geçtikçe bu miktarın katlanarak arttığını vurguluyor.

MİKROPLASTİKLER VÜCUDUN HER YERİNDE YAYGINLAŞTI

Mikroplastikler, yaklaşık iki mikrometre boyutunda, yani gözle görülemeyecek kadar küçük plastik parçacıklarıdır. Yapılan son araştırmalar, bu parçacıkların akciğer dokusunda, plasentada, anne sütünde ve hatta insan kanında bulunduğunu ortaya koydu.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ile birlikte tatlı su kaynaklarındaki plastik kirliliğini inceleyen Dr. Sherri Mason, çevredeki sentetik kimyasallar ile kanser türlerindeki artış, sperm sayısındaki azalma, DEHB ve otizm vakaları arasında ilişki olduğunu belirterek, plastiklerin bu kimyasalların vücuda girişine aracılık ettiğini söyledi.

BİR ŞİŞE SUDA BİNLERCESİ VAR

Yapılan analizler, dünyadaki popüler şişe suyu markalarının %90'ından fazlasında mikroplastik bulunduğunu gösteriyor. Ortalama bir insan yılda 39.000–52.000 mikroplastik parçacığı farkında olmadan tüketiyor. Şişelenmiş suyu tercih edenlerde bu sayı 90.000 parçacığa kadar çıkabiliyor.

Avrupa Gıda Güvenliği Ajansı, mikroplastiklerin çoğunun vücuttan atıldığını savunsa da, BM Gıda ve Tarım Örgütü bazı parçacıkların kan dolaşımına girerek hayati organlara yerleşebileceğini belirtiyor. Artan bilimsel kanıtlar, bu parçacıkların nörotoksisite, kronik inflamasyon ve hormonal/metabolik bozukluklarla bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor.

ŞİŞE SUYU MU MUSLUK SUYU MU?

Concordia Üniversitesi’nden çevre yönetimi uzmanı Sara Sajedi liderliğinde yürütülen bir çalışma, şişe suyu tüketen kişilerin, musluk suyu içenlere kıyasla her yıl ortalama 900.000 daha fazla mikroplastik parçacığı vücutlarına aldığını tespit etti. Sajedi, bu durumu "ciddi bir sağlık riski" olarak değerlendirerek daha fazla farkındalık çağrısında bulundu.

Mikroplastiklerin sadece sindirim sistemini değil, bağırsak mikrobiyomunu da bozduğu belirtiliyor. Bu dengesizlik, bağırsak sağlığı kadar bağışıklık sistemi ve ruh sağlığı üzerinde de etkili olabiliyor.  Mikroplastiklerin solunum yoluyla alınması ise akciğer hastalıklarına zemin hazırlayabiliyor.

PLASTİK ŞİŞELERİN SAKLANMA ALANLARI KRİTİK

PET (polietilen tereftalat) plastikten üretilen şişeler, sıcak ortamda, güneş ışığında veya kimyasal maddelerin yanında saklandığında daha hızlı bozuluyor. Plastik, nefes alabilir yapıda olduğu için zamanla suyun buharlaşmasına ve dışarıdan kirli parçacıkların içeri girmesine neden olabiliyor.

PET plastiklerin BPA veya ftalat içermediği düşünülse de, zamanla parçalanarak suyun tadını ve kokusunu değiştirmesi onları içilmez hale getirebiliyor.

BAĞIRSAKLARA ETKİSİ BÜYÜK

Araştırma Avustralyalı bilim insanları tarafından yapıldı.  Mikroplastiklerin bağırsak mikrobiyal aktivitesini değiştirdiğini gösteren çarpıcı sonuçlar ortaya çıktı.. Sağlıklı bireylerden alınan dışkı örneklerinde tespit edilen bu değişiklikler, depresyon ve bağırsak kanseri ile ilişkilendirilen örüntüleri yansıtıyor. Bu bulgular, mikroplastiklerin yalnızca fiziksel değil, psikolojik sağlık üzerinde de etkili olabileceğine işaret ediyor.

Mikroplastiklerin insan mikrobiyomu üzerindeki etkisini gösteren ilk insan çalışması olduğuna dikkat çeken uzmanlar bu sonuçları önemi olarak nitelendiriyor.