OECD ülkelerinde ücret makası daraldı Sosyal Güvenlik Haberleri

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatının (OECD) raporunda, 2025 yılının 3. çeyreğine ait en son verilere göre, yıllık reel ücret artışının tüm OECD ülkelerinde pozitif olmakla birlikte yavaşladığı belirtildi. Rapora göre, reel ücretlerdeki yıllık ortalama artış yüzde 1,8 olarak gerçekleşti. 2024 yılının aynı döneminde reel ücretlerdeki yıllık artış bu oranın yaklaşık iki katı düzeyindeydi.

SORULARINIZ İÇİN: [email protected]

Türkiye üçüncü çeyrek itibarıyla 2024 yılında olduğu gibi 2025 yılında da nominal ve reel ücret artışında OECD ülkeleri içinde ilk sırada yer aldı. Türkiye’de 2025 yılında nominal ücretler yüzde 40 artarken, reel ücret artışı ise yüzde 5 dolayında gerçekleşti. 2024 yılında ise nominal artış yüzde 79 olurken, reel artış da yüzde 16 olarak hesaplandı.

Sürekli yıllık büyümeye rağmen, 2025 yılının 3. çeyreğinde, OECD üyesi ülkelerin 19’unda reel ücretler, 2021 yılının 1. Çeyreğindeki, yanı pandemi sonrası enflasyon artışından önceki seviyelerinin altında kaldı. Avustralya, Yeni Zelanda, Danimarka, Estonya, Finlandiya, İsveç, Çekya , Slovakya, İtalya ve İspanya’da reel ücretler 2021 yılındaki seviyenin yüzde 2 altında kaldı.

Raporda, reel ücretlerdeki artışın yavaşlamasında enflasyonun yanı sıra işgücü piyasasındaki sıkışıklığın azalması nedeniyle yeni işe alınanların ücretlerinin düşmesinin etkili olduğu değerlendirildi.

TÜRKİYE’DE REEL ASGARİ ÜCRET 2021’E GÖRE YÜZDE 30 ARTTI

Türkiye’de bir süredir asgari ücretler ortalama ücretlerin üzerinde artıyor. OECD’nin raporunda, üye ülkeler için de benzer bir tespit yapıldı. Reel asgari ücretlerin Ocak 2021 seviyelerinin üzerinde olduğu ve yükselmeye devam ettiği vurgulandı.

Ulusal asgari ücret uygulamasının olduğu 30 OECD ülkesinin çoğunda, reel asgari ücretlerin Ocak 2026’da bir önceki yıla göre artış gösterdiği kaydedildi. Asgari ücret artışı yıllık bazda 2025 yılında ortalama yüzde 2,5 olurken, 2026’da yüzde 3,6 olarak gerçekleşti. Reel asgari ücretin 2025 yılına göre 2026 yılında Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 6 ülkede düştüğü belirtildi. 2026’da reel asgari ücretin düştüğü diğer ülkeler ise Avustralya, Kanada, Estonya, Yeni Zelanda ve ABD oldu.

Ulusal yasal asgari ücret uygulayan OECD ülkelerinin tamamına yakınında, Ocak 2026’da reel asgari ücretin Ocak 2021’e göre daha yüksek olduğu belirtildi. Söz konusu 30 ülkede reel asgari ücret 2021 yılına göre yüzde 12,8 oranında arttı. Reel asgari ücret 2021 yılına göre sadece İsrail ve ABD’de düştü.

Raporda, pandemi sonrası enflasyon dalgası ve ardından gelen yaşam maliyeti krizi sırasında, en düşük gelirli kesimi desteklemek amacıyla ülkeler tarafından getirilen nominal asgari ücretteki otomatik veya isteğe bağlı artışlar sayesinde asgari ücretlerin enflasyona ayak uydurabildiği kaydedildi.

Rapora göre, Türkiye’de asgari ücret 2021 yılına göre nominal yüzde 823, reel olarak ise yüzde 30 oranında arttı. Söz konusu dönemde reel asgari ücret artışı Meksika’da yüzde 70, Kolombiya ve Macaristan’da yüzde 30 oldu. Türkiye en yüksek reel asgari ücret artışında ilk 4 ülke arasında yer aldı.

ASGARİ ÜCRETLER ORTALAMA ÜCRETLERİN ÜZERİNDE ARTTI

OECD raporunda, 2021'den bu yana yasal asgari ücretlerin ortalama ücretlerden daha fazla arttığına dikkat çekildi. Asgari ücretlerin sadece reel olarak toparlanmakla kalmadığı, aynı zamanda ortalama ücrete oranının yükseldiği kaydedilen raporda, bu durumun, ücret dağılımının alt kademelerinde bir sıkışmaya işaret ettiği vurgulandı.

Asgari ücretin ortalama ücrete oranının 23 ülkede arttığı kaydedilen raporda, asgari ücretin ortalama ücrete yaklaşmasıyla birlikte, asgari ücretle çalışanların payında önemli bir artış olduğu vurgulandı. Ortalama ücretlerdeki artışın daha az olmasında toplu sözleşmelerin kapsamının daralmasına yönelik uzun vadeli bir eğilimin etkili olduğuna da dikkat çekildi.

Özellikle reel ücretlerin pandemi öncesi seviyelere yakın veya altında kaldığı bazı ülkelerde, asgari ücret artışlarından doğrudan yararlanamayan orta ve alt-orta gelir grubundaki çalışanların ekonomik güvenliğinin bozulduğu vurgulandı. Asgari ücret ile ortalama ücret arasındaki farkın azalmasının düşük ücretli işlerde çalışanlar açısından beceri kazanımı ve iş hareketliliği getirisini düşürebileceği, özellikle pazarlık gücü zayıf olan çalışanlar için kariyer başlangıcındaki ilerleme beklentilerinin azalabileceği uyarısı yapıldı.

Asgari ücret kapsamındaki işçilerin artmasının vergi ve sosyal yardım alan kişi sayısını da artıracağı kaydedilen raporda, bu durumda işçilerin biraz daha yüksek ücretli işleri kabul etme veya kısa süreli eğitim programlarına yatırım yapma motivasyonunun zayıflayacağı belirtildi. Nitekim Almanya, ABD ve İngiltere’de olduğu gibi bazı ülkelerde vergi ve sosyal yardım sisteminin düşük ücret tuzaklarına yol açtığı ifade edildi.

TÜRKİYE ASGARİ ÜCRETTEKİ REEL ARTIŞTA 4. SIRADA

OECD bir süredir seçilmiş bazı ülkelerdeki çevrimiçi iş ilanlarını da inceliyor. Rapora göre, söz konusu ilanlarda da reel ücretlerin artışında son dönemde bir yavaşlama gözleniyor. 2025 Ağustos – 2026 Ocak ayları arasını kapsayan dönemde sadece Almanya ve İtalya’daki ilanlarda reel ücretlerin arttığı tespit edildi. Almanya’nın, nominal ücret artışının istikrarlı şekilde yükselen tek ülke olduğu vurgulandı.

Raporda, seçilmiş OECD ülkelerinde reel toplu sözleşme ücret artışlarının yavaşladığına da dikkat çekildi. Reel toplu sözleşme ücretlerinin bir önceki yıla göre daha yavaş bir hızda da olsa artmaya devam ettiği kaydedildi. Bununla birlikte, Danimarka ve Meksika hariç tüm ülkelerde, reel toplu sözleşme ücretlerinin 2021 yılındaki seviyenin altında olduğu belirtildi.