New York Times, Rusya dan korkan Avrupa ya Türkiye yi örnek gösterdi: Siz de Rus uçağı düşürün

İşte o makale:

"Rusya, NATO’ya karşı tehlikeli ve yeni bir provokasyon kampanyası başlattı. Son altı hafta içinde, Polonya ve Romanya üzerinde dronlar gönderdi, Estonya hava sahasına savaş uçakları konuşlandırdı. Ayrıca Danimarka, Belçika ve Almanya’daki havalimanlarında uçuşları durduran dron saldırılarının da arkasında büyük olasılıkla Rusya bulunuyor.

Başkan Vladimir Putin, tüm bu eylemlerde sorumluluğunu inandırıcı olmayan biçimde reddetti, ancak aslında dünyanın Rusya’nın arkasında olduğuna inanmasından memnun görünüyor.

Amacı açık: Avrupalıları korkutmak, yıpratmak ve bölmek.

Ukrayna’ya verdikleri desteği sorgulamalarını sağlamak ve Rus işgaline karşı direniş çabalarını zayıflatmak istiyor. Sonuçta Putin’in hedefi, ABD’yi zayıf göstermek ve NATO ittifakını parçalamak.

Washington ve Avrupa dikkatli olmalı

Durumun yönetilmesi zor. Aşırı sert bir karşılık vermek çatışmayı tırmandırabilir; hiçbir şey yapmamak ise zayıflık göstergesi olur ve yeni saldırıları davet eder.

NATO müttefikleri Rusya’nın kendilerini test ettiğinin farkında ve şu ana kadar etkili biçimde yanıt verdiler. İhlalleri kınadılar, Rusya’yı açıkça suçladılar ve bu ay Kopenhag’da birlik mesajı vermek için toplandılar.

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’in sözleriyle: “Savaşta değiliz ama barışta da değiliz.”

Avrupa’dan daha net mesajlar gelmeli

Avrupalı liderler, NATO ülkelerine yönelik herhangi bir Rus saldırısının sert karşılık göreceğini açıkça belirtmeli. Bu karşılık, NATO hava sahasına giren dronların —ve gerekirse savaş uçaklarının— vurulmasını da kapsamalı.

Ayrıca ABD ve müttefikleri, Rus saldırganlığını fırsata çevirerek Ukrayna’ya desteği artırmalı.
Bu şekilde Putin’in “Batı’nın kararlılığını kırma” girişiminin başarısız olduğu mesajı verilebilir.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodímir Zelenski’nin Beyaz Saray ziyareti, Başkan Donald Trump için yeni askeri ve ekonomik yardımları taahhüt etmek adına bir fırsat sundu.

Her seçenek risk taşıyor ama Putin’le ilgili güvenli bir seçenek yok. Onun saldırılarını görmezden gelmek, daha fazlasını teşvik eder.

Eğer Polonya, Estonya ve diğer NATO ülkelerini cezasız tehdit edebileceğine inanırsa, daha da cesurlaşacaktır.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen bu konuda şöyle dedi: “Sadece tepki göstermek değil, caydırmak da zorundayız. Çünkü eğer harekette tereddüt edersek, gri alan genişler.”

Gerçekten de bazen askerî bir tırmanmayı önlemenin en iyi yolu, net bir sınır çizmektir.

Rus provokasyonlarının seyri

Son provokasyonlar 9 Eylül’de başladı: Belarus ve Ukrayna üzerinden uçan on iki dron Polonya’ya girdi. Beş gün sonra bir dron Romanya hava sahasına girip iki Rumen savaş uçağının devriye yaptığı bölgeye yaklaştı. Beş gün sonra ise üç Rus MiG uçağı Estonya hava sahasına girdi.

Sonrasında, Avrupa genelinde sivil havalimanlarında “gizemli dron ihlalleri” yaşandı. Danimarka’da iki havalimanı kısa süreliğine kapatıldı; savunma bakanı bunu “hibrit saldırı” olarak nitelendirdi. Benzer olaylar Belçika ve Almanya’da da görüldü.

NATO’nun yanıtı

NATO bu provokasyonlara hızlı yanıt verdi. Estonya üzerindeki MiG’ler, insanlı uçaklar arasında doğrudan çatışma riski oluşturdu. Ancak İsveçli ve Fin pilotlar, Rus uçaklarını karşılayarak geri dönmeye zorladı.

Dron saldırılarında yanıt daha da güçlüydü:

Polonyalı, Hollandalı, İtalyan ve Alman pilotlardan oluşan ekipler, Polonya üzerinde uçan dronları yakalamayı ve birkaçını düşürmeyi başardı. Romanya’daki dron ise NATO hava sahasını kendi başına terk etti.

Sorun şu ki, dron düşürmek çok pahalı.

Bazı NATO füzeleri bir milyon dolardan fazla maliyete sahip; bu da vurulan dronların değerinden kat kat fazla.

Bu nedenle uzmanlar, NATO’nun:

Silahlı dron üretimini artırması,
Elektronik harp savunmalarını geliştirmesi,
Yeni karşı önlemler için araştırmaya yatırım yapması gerektiğini vurguluyorlar.
Bu saldırılar, savaşın doğasının değiştiğini ve savunma sanayilerinin buna uyum sağlaması gerektiğini hatırlatıyor.

Türkiye örneği

Doğu Avrupa’daki bazı ülkeler, Rus uçaklarına karşı angajman kurallarının esnetilmesini istiyor.
Ancak en iyi strateji, “temkinle kararlılığı birleştirmek.”

Hiç kimse NATO ile Rusya arasında doğrudan bir savaş istemiyor; ama geçmiş deneyimler gösteriyor ki, güç kullanımı bazen Putin’i geri adım attırabiliyor.

2010’ların ortasında Rus uçakları birkaç kez Türkiye hava sahasını ihlal etmişti.
NATO ülkesi olan Türkiye, uyarılarının ardından bir Rus uçağını düşürdü ve Moskova geri çekildi.

Putin’i durdurmanın ana sahnesi: Ukrayna

Uzmanlara göre bu provokasyonların bir kısmı, ABD’nin son dönemdeki belirsiz tutumuna tepki olarak geldi. Saldırılar, Trump ve Putin’in Alaska’daki zirvesinden birkaç hafta sonra yaşandı. O zirvede Trump, Putin’in ateşkes baskılarına boyun eğmişti ve bu durum Avrupa’da hayal kırıklığı yaratmıştı.

Yine de Putin’in bu durumu Batı’yı bölmek için bir fırsat olarak gördüyse, yanıldı.

Trump, Rusya’ya yönelik hayal kırıklığını açıkça dile getirdi ve NATO’nun Rus uçaklarını düşürme hakkı olduğunu savundu. Ayrıca Ukrayna’ya yeni destek yollarını değerlendirdi; istihbarat paylaşımını artırdı ve Kiev’in Rus petrol ve gaz tesislerine yönelik saldırılarını destekledi.

Ukrayna’ya Tomahawk füzeleri verilmesi de gündemde. Bu füzeler 1.600 km menzile sahip ve Ukrayna’nın Rusya’nın iç bölgelerini vurmasına olanak tanıyabilir.

Yine de Trump’ın öngörülemez tavrı ve Putin’le geçmişteki yakın ilişkisi, bu sert tutumun ne kadar süreceği konusunda şüphe yaratıyor.

Geçtiğimiz Perşembe günü iki lider iki saatten uzun süren bir telefon görüşmesi yaptı; Trump görüşmeyi “çok verimli” olarak tanımladı. Yakında Budapeşte’de yüz yüze görüşmeleri planlanıyor. Bu buluşma, Batı’nın nerede durduğunu açıkça göstermek için bir fırsat olabilir.

Kararlılıkla sınır çizme zamanı

Rusya’nın NATO’ya yönelik son saldırıları, Ukrayna’daki savaşın sadece Ukrayna ile sınırlı olmadığını gösteriyor. Bu, Putin’in Avrupa’daki revizyonist, yayılmacı hedeflerinin bir parçası.

Onu durdurmanın tek yolu: Güç ve kararlılıkla karşılık vermek.