4 ülkeyi karşı karşıya getiren ada bir gecede yok oldu Sözcü Gazetesi

1831 yılında Sicilya açıklarında deniz altındaki bir volkanik patlama sonucu ortaya çıkan ve dört ülkenin egemenlik mücadelesine sahne olan ada, ortaya çıkışından aylar sonra tamamen eriyerek denize battı. 

Büyük Britanya, İki Sicilya Krallığı, Fransa ve İspanya arasında diplomatik krize yol açan kara parçasının aidiyeti çözümsüz kaldı.

Sicilya Boğazı'nda yer alan Sciacca kenti açıklarında 28 Haziran - 10 Temmuz 1831 tarihleri arasında hissedilen şiddetli sarsıntıların ardından deniz yüzeyinde yoğun dumanlar ve patlamalar kaydedildi. Patlamalar neticesinde yüzeye çıkan volkanik koni, haftalar içinde 65 ila 70 metre yüksekliğe ulaştı. Bölge, günümüzde 2019'da kıyıdan altı kilometre mesafede keşfedilen Actea Yanardağı da dâhil olmak üzere yoğun denizaltı volkanizması içeren Sicilya Denizi Flegrean Alanları sahasında yer alıyor.

Yeni kara parçasının oluşmasıyla birlikte Akdeniz'de stratejik hâkimiyet kurmak isteyen ülkeler hızla harekete geçti:

Büyük Britanya: 2 Ağustos 1831'de karaya çıkan Kaptan Humphrey Senhouse, İngiliz bayrağını dikerek adayı Birinci Lord Sör James Graham'a atfen "Graham" olarak adlandırdı.

İki Sicilya Krallığı: Hükümranlık ilan ederek bölgeye donanma sevk etti ve adaya Kral II. Ferdinand Bourbon'un adı olan "Ferdinandea" ismini verdi.

Fransa: 29 Eylül 1831'de bölgeye ulaşan jeolog Constant Prévost, karanın temmuz ayında belirmesi nedeniyle burayı "Julia" olarak kaydetti.

İspanya: Resmi hak iddiasıyla diplomatik sürece dâhil oldu.

Farklı ülkelerin iddiaları ve ziyaretçilerin kayıtlarıyla birlikte adaya kısa süre içinde Ferdinandea, Graham, Julia, Hotham, Corrao, Sciacca ve Nerita olmak üzere yedi ayrı isim verildi.

Adanın gövdesi, dalga erozyonuna karşı dayanıksız olan tefra (volkanik kırıntı) malzemesinden oluşuyordu. Volkanik faaliyetin durmasıyla birlikte aşınma süreci hızlandı. 17 Aralık 1831 itibarıyla yüzeydeki görünürlüğünü yitiren kara parçası, Ocak 1832'de tamamen su seviyesinin altına indi.

Tarihsel kayıtlar, yapının geçmişte benzer şekilde dört ya da beş kez yüzeye çıkıp battığını gösteriyor. 2000–2002 yıllarındaki sismik faaliyetler yeniden yükselme ihtimalini gündeme getirirken, deniz yüzeyinin birkaç metre altında bulunan tepe noktası günümüzde büyük tonajlı gemiler için seyir güvenliği riski oluşturmayı sürdürüyor.