Kreatin beyni bağırsak iltihabından koruyabilir

Brain, Behavior, and Immunity dergisinde yayımlanan bulgular hayvan modelleriyle sınırlı ancak İspanya'daki araştırmacılar bunun klinik etkileri olduğuna inanıyor.

Araştırmacılar, bağırsak ve beyin iltihabı hastalıkları olan bireylerde kreatinin beyin sağlığını korumak için mükemmel bir aday olabileceğini savunuyor.

Klinik açıdan koruyucu bir strateji sunuyor

İspanya'daki Sevilla Üniversitesinden nörofizyologlar Alejandro Ruiz-Calero ve Maria Ortego-Dominguez liderliğindeki araştırma ekibi, klinik bir bakış açısıyla kreatin takviyesinin güçlü, tamamlayıcı ve önleyici bir strateji olarak öne çıktığını belirtti.

Ekip, bu takviyenin iltihaplanma nedeniyle bozulan parametreleri hedef alarak hipokampal kreatin içeriğini geri kazandırdığını, nöronal bütünlüğü koruduğunu ve nöronal uyarılabilirliği normalleştirdiğini açıkladı.

Geçtiğimiz yıl aynı araştırmacıların bazıları, kemirgenlerde kreatin takviyesinin bağırsak iltihabını ve bağırsak içindeki hastalığa bağlı hasarı azalttığını bulmuştu. Yeni deneyler, öğrenme ve hafızada yer alan çok önemli bir beyin bölgesi olan hipokampus için de faydalar gösteriyor.

Beyin hücrelerinin sağlığını etkileyebilir

Bağırsak iltihabı olan fareler her gün kreatin aldığında, takviye hipokampuslarındaki kreatin seviyelerini başarılı bir şekilde eski haline getirdi. Ayrıca bu bölgedeki iltihabı ve nöronlara verilen hasarı azalttı. Sonuçlar, kreatin takviyesini gelişmiş beyin sağlığıyla ilişkilendiren birkaç ön çalışmayla da uyum gösteriyor.

Beynin vücut enerjisinin büyük bir miktarını kullandığı biliniyor ve kreatin hücresel enerji dengemizi korumada önemli bir rol oynuyor. İnsanlar için tipik bir hepçil diyet günde yaklaşık 1 ila 2 gram kreatin içeriyor. Bu doğal organik bileşik karaciğer, böbrekler ve pankreas tarafından da üretiliyor.

Üretildikten veya tüketildikten sonra çoğunlukla kasta depolanıyor ancak kreatin kan-beyin bariyerini de geçerek nöronlar ve diğer beyin hücreleri tarafından alınabiliyor. Merkezi sinir sistemine girdikten sonra ne yaptığı ise daha az biliniyor. Bu yeni araştırma, kreatin takviyelerinin belirli beyin hücrelerinin sağlığını ve işlevini etkileyebileceğini gösteriyor.

Bağırsak iltihabının beyne etkileri azaltıldı

Deneylerdeki kemirgenler, Crohn hastalığı ile birlikte kronik iltihaplı bağırsak hastalığı olarak kabul edilen ülseratif kolit adlı bir insan rahatsızlığına göre modellendi. Ülseratif kolit, bağışıklık sisteminin bağırsak zarına saldırmasına neden olarak kolon ve rektumda açık yaralara yol açıyor.

Ancak belirtileri sadece bağırsakla sınırlı kalmıyor, beyinde de belirgin hale geliyor. Hastalık alevlendiğinde ve aktif olarak kabul edildiğinde, hastalar genellikle beyin sisi bildiriyor ve hafıza kaybı, dikkat eksikliği ile azalan yürütücü işlevler gösteriyor.

Kolitli farelerde yapılan önceki çalışmalar, hastalığın hipokampusta daha fazla iltihaplanmaya yol açtığını göstermişti. İspanya'daki araştırmacılar bu sonuçları genişletti ve farelerdeki bağırsak iltihabının hipokampal nöronlarda hasara ve işlev bozukluğuna da yol açabileceğini gösterdi.

Deneylerde bazı farelere vücut ağırlıklarının kilogramı başına bir gram kreatin içeren su verildi. Ardından 10 gün sonra bilim insanları kolit semptomlarını tetikledi. Günlük kreatin dozu deneyin geri kalanında da devam etti.

Erkek farelerde sonuçlar daha belirgin

Kreatin alan ancak koliti olmayan farelerde araştırmacılar hipokampustaki kreatin seviyelerinde önemli bir değişiklik ölçmedi. Ancak kolitli farelerde kreatin, sağlıklı beyin aktivitesinin çeşitli belirteçlerini iyileştirdi. Araştırma ekibi, kreatinin kolitli erkek fareler için faydalarının dişilere göre daha belirgin olduğunu buldu.

Bunun nedeni muhtemelen erkeklerde kolitle ilişkili beyin hasarının karşı cinse göre daha kötü olması olarak açıklandı. Bulgular bazı iltihaplı durumların erkek ve dişi beynini farklı şekilde etkileyebileceğini ve kreatin takviyesinin bu sonuçların bazılarını önlemeye yardımcı olabileceğini gösteriyor.

Araştırmacılar kolitin ötesinde azalmış beyin kreatin içeriğinin, nörodejenerasyon, travmatik beyin hasarı ve nöropsikiyatrik hastalıklar dahil olmak üzere sistemik ve merkezi sinir sistemi iltihaplı bozukluklarıyla bağlantılı olduğunu belirtiyor.

İnsanlar üzerindeki etkisi henüz net değil

Kreatin ve beyin üzerine yapılan araştırmaların çoğu klinik öncesi aşamada kalıyor, bu nedenle bu takviyenin insanlarda ne kadar etkili olabileceği belirsizliğini koruyor. Kemirgenler arasındaki ilk bulgular, herkesin aynı şekilde fayda görmeyeceğini gösteriyor.

Bu yılın başlarında sağlık şirketi Geisinger'ın baş sağlık görevlisi Jason Mitchell, kreatin ve beyin sağlığı hakkındaki son sonuçların ilgi çekici ancak kesin olmaktan uzak olduğunu söylemişti. Mitchell, bunun beyin için alınması gereken bir şey olduğunu söyleyecek verilere sahip olmadıklarını ancak bunu göz ardı etmek istemediğini, ortada bazı çalışmalar olduğunu ifade etmişti.

İspanya'daki araştırmacılar şimdi bu listeye bir yenisini daha ekledi. Araştırma Brain, Behavior, and Immunity dergisinde yayımlandı.