Kimler SGK’dan prim iadesi alabilir? Sosyal Güvenlik Haberleri

Bir işverene bağlı olarak 4/a (SSK) statüsünde çalışan mavi ve beyaz yakalı işçilerin brüt asgari ücret ile brüt asgari ücretin 9 katı arasında değişen kazançlarından sosyal sigorta primi kesilir. Prim kesintisine tabi tutulan kazançlara “prime esas kazanç” denilir.

SORULARINIZ İÇİN: [email protected]

Emekli aylığı bağlanırken sadece asgari ücretin 9 katına kadar olan aylık kazançlar dikkate alınır. 2026 yılında emekli aylığı hesabında dikkate alınan prime esas kazanç tutarı 33.030 TL ile 297.270 TL arasında değişmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilen kazanç üzerinden işçi adına yüzde 14 oranında sosyal sigorta primi, yüzde 1 oranında da işsizlik sigortası primi olmak üzere yüzde 15 oranında prim kesilir. Ayrıca işveren adına da SGK’ya yüzde 19,75 sosyal sigorta primi ile yüzde 2 işsizlik sigortası primi yatırılır.

İş Kanununa göre, işçi ile işveren arasında imzalanan sözleşmede engelleyici hüküm yoksa bir işçi aynı anda birden fazla iş yerinde çalışabilir. Özellikle mühendisler, mimarlar, avukatlar, doktorlar, mali müşavirler gibi meslek sahipleri aynı ayda birden fazla işverene bağlı çalışabiliyor.

Her işveren çalıştırdığı işçi için ödediği brüt ücret üzerinden hesaplanan primleri Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) ayrı ayrı yatırıyor. Bir işçi aynı ayda 2 ya da daha fazla işverenle ayda 30 gün üzerinden anlaşma yapmışsa her işveren 30’ar günlük kazanç üzerinden prim yatırır.

Örneğin bir işçi için ocak ayında 2 işveren de 30’ar gün üzerinden SGK’ya bildirimde bulunmuşsa, o işçinin ocak ayında 30 gün çalıştığı kabul edilir. Emekli aylığı bağlanırken de 3 işverenin ocak ayında bildirdiği kazançların asgari ücretin 9 katına kadar olan kısmı dikkate alınır, aşan kısmı dikkate alınmaz.

2026’DA AYNI AYDA BİRDEN FAZLA İŞVERENDEN 297.270 TL’DEN FAZLA ÜCRET ALANLARA PRİM İADESİ

İşçinin tek işverenden aldığı kazancı asgari ücretin 9 katından fazla olsa bile aşan kısımdan prim kesilmiyor. Örneğin tek işverene bağlı çalışan ve ayda brüt 300 bin lira ücret alan işçi için sadece asgari ücretin 9 katına karşılık gelen kazancı üzerinden prim kesilir, aşan kısımdan prim kesilmeyip sadece vergi kesilir.

Aynı ayda birden fazla işverene bağlı çalıştığı için, SGK’ya bildirilen prim kesintisine tabi tutulan kazançlarının toplamı 2026 yılında 297.270 TL’yi aşanlara, tavanı aşan kazanç tutarına karşılık SGK’ya ödenen primler iade edilir.

PRİM İADESİ İÇİN BAŞVURU YAPILMALIDIR

SGK, talep etmeyenlere prim iadesi yapmaz. Prim iadesi alabilmek için işçinin SGK’ya yazılı talepte bulunması gerekir. Başvurular, iş yerinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik merkezlerine veya il müdürlüğüne yapılmalıdır.

İADE TUTARI NASIL HESAPLANIR?

Örneğin iki işverene bağlı çalışan bir işçi için ocak ayında SGK’ya verilen beyannamelerde iki işveren de 250’şer bin liralık kazanç bildirdi diyelim. Önce tavanı aşan kazanç tutarı (500.000 TL – 297.270 TL = 202.730 TL) hesaplanır. Tavanı aşan bu kazanç tutarı için kesilen primlerin işçi payı 30.409,50 TL’dir. İşçi talep ettiğinde, bu tutar kendisine iade edilir.

Örneğimizdeki işçi emekli olsaydı bu kez iade tutarı yarıya inecekti ve 15.204,75 TL ödenecekti. Çünkü emekli işçilerden kesilen prim tutarı yüzde 15 değil yüzde 7,5 oranındadır.

Tavanı aşan kazançlar için işverenler de kendi paylarına düşen primi öderler. Ancak, tavanı aşan kazançlar için işverenden kesilen primler işçiye veya işverene iade edilmez.

İADEDE FAİZ UYGULANMAZ, GECİKMEDEN ALINMALI

Kanun uyarınca, tavanı aşan kazançlardan kesilen prim faiz uygulanmadan iade edilir. İade işlemi, dilekçenin verildiği tarihi takip eden ay içinde yapılır.

Türkiye yüksek enflasyonla yaşayan bir ülke. İade alınacak paranın değer kaybetmemesi için başvurunun gecikmeden, mümkünse primin yatırılmasının hemen ardından yapılması gerekir. Ocak ayının primleri SGK’ya şubat ayında yatırılır. Mart ayında talepte bulunan işçiye nisan ayında iade yapılır.

Aynı ayda birden fazla işverene bağlı çalışma devam ettiği müddetçe iade alınabilir.

İŞVEREN PRİMİ YATIRMAMIŞSA İADE OLMAZ

Prim iadesinin olabilmesi için işverenin kendi payına ve işçi payına düşen primi SGK’ya yatırmış olması gerekir. İşveren SGK’ya bildirimde bulunmuş ancak primi ödememişse işçiye iade yapılmaz.

Böyle durumlarda işçi alamadığı prim iadesi için işveren hakkında dava açabilir.

2025 YILINDA TAVAN ASGARİ ÜCRETİN 7,5 KATI İDİ

Prime esas kazanç tavanı 2025 yılına kadar asgari ücretin 7,5 katı olarak uygulandı. 2025 yılı ve daha önceki tarihlerde aynı ayda birden fazla işverene bağlı çalışan ve bir ayda yatırılan toplam kazanç tutarı asgari ücretin 7,5 katını aşanlar, aşan kısımdan kesilen primlerin iadesi için de SGK’ya başvurabilirler.