Karadeniz den dünyaya yayıldı! Mavi gözlü tüm insanlar tek bir ortak atadan geliyor olabilir: İşte 10 bin yıllık genetik sır!

Dünya üzerindeki tüm mavi gözlü insanların yaklaşık 10 bin yıl önce yaşamış tek bir ortak atası bulunuyor. Kopenhag Üniversitesi tarafından yürütülen geniş çaplı genetik araştırmalar, mavi gözlü insanların soy ağacının Karadeniz kıyılarından tüm dünyaya yayıldığını ortaya koydu.

HER ŞEY 10 BİN YIL ÖNCE KARADENİZ'DE BAŞLADI

Bilim insanlarının yaptığı keşfe göre, mavi göz rengine yol açan genetik mutasyon günümüzden 6 bin ila 10 bin yıl önce Karadeniz bölgesinde meydana geldi.

Kopenhag Üniversitesi Hücresel ve Moleküler Tıp Bölümünden Profesör Hans Eiberg ve ekibi, ilk olarak 1996 yılında başlattıkları DNA incelemelerinde bu olağanüstü gerçeği gün yüzüne çıkardı.

Araştırma, Ürdün'den Danimarka ve Türkiye'ye kadar uzanan geniş bir coğrafyadaki farklı milletlere mensup mavi gözlü bireylerin DNA haritaları üzerinden hazırlandı.

ASLINDA BÜTÜN İNSANLIK KAHVERENGİ GÖZLÜYDÜ

İnsanlık tarihinin erken dönemlerinde yeryüzündeki herkes kahverengi gözlüydü. Ancak insan genetiği üzerinde gerçekleşen ufak bir değişim, kromozomlarımızdaki OCA2 geni adı verilen bölgede adeta bir "şalter" yarattı.

Bu şalter, cildimize, saçımıza ve gözlerimize o karakteristik rengini veren melanin pigmentinin üretim mekanizmasına doğrudan müdahale etti. Mutasyon, geni tamamen işlevsiz hale getirmek yerine sadece iris tabakasındaki kahverengi pigmentin üretimini sınırlayarak göz rengini adeta seyreltti ve bugünkü mavi rengin ortaya çıkmasını sağladı.

Eğer OCA2 geni tamamen kapansaydı, albinizm adı verilen ve vücutta hiçbir pigmentin bulunmadığı özel bir genetik durum ortaya çıkacaktı.

KANITLAR DNA'DAKİ KÜÇÜK BİR NOKTADA GİZLİ

Mavi gözlü insanların tek ve ortak bir atadan geldiğinin en büyük kanıtı, genetik çeşitlilikteki dramatik sınırlılık olarak karşımıza çıkıyor. Kahverengi gözlü insanların genetik yapısında, melanin üretimini kontrol eden alanda devasa farklılıklar ve varyasyonlar görülüyor.

Ancak mavi gözlülerin DNA'sındaki o değişim noktası dünyadaki her bireyde neredeyse birebir aynı dizilime sahip. Üç milyardan fazla pozisyona sahip karmaşık insan DNA'sında aynı değişimin farklı kişilerde tesadüfen tamamen aynı yerde konumlanması imkansıza yakın kabul ediliyor.

Bu bilimsel veriler, mutasyonun tarihte sadece bir kez yaşandığını ve nesilden nesile aktarıldığını doğruluyor.

KUZEY AVRUPA'YA GÖÇ VE D VİTAMİNİ İHTİYACI

Karadeniz bölgesinde ortaya çıkan bu tarihi mutasyonun ardından, Avrupa'nın kuzeyine doğru büyük çaplı bir insan göçü yaşandı. Kuzey Avrupa'nın düşük güneş ışığı alan sert ikliminde, daha az melanin üretmek hayatta kalmak için büyük bir avantaj haline geldi.

Açık tenli ve mavi gözlü insanlar, D vitamini üretebilmek için güneş ışığını vücutlarına çok daha verimli alabiliyordu. Doğal seçilim kuralları işledi ve bu genetik miras, binlerce yıl içinde Finlandiya ve İsveç gibi Kuzey Avrupa ülkelerinin temel karakteristik özelliği halini aldı.

KURALI BOZAN BAZI İSTİSNALAR DA BULUNUYOR

Genetik bilimi doğası gereği her zaman istisnaları ve sürprizleri içinde barındırıyor. 2008 yılındaki bu çığır açan keşiften sonra yapılan yeni araştırmalar, Norveç'te yaşayan bazı mavi gözlü bireylerde bu temel genetik desenin dışına çıkıldığını tespit etti.

Uzmanlar, insan DNA'sında göz rengini etkileyen tamamen farklı genetik şifreler de buldu. Kısacası farklı mutasyonlar sonucu mavi göze sahip olan çok ufak bir azınlık grup, Karadeniz'de yaşayan o ortak atanın genlerini doğrudan taşımıyor.

Fakat dünya yüzeyindeki mavi gözlü nüfusun büyük bir kısmı, bugün bile binlerce yıl önce yaşamış o tek bir insanın benzersiz genetik mirasını gözlerinde taşımaya devam ediyor.