Jeopolitik gerilim ve faiz beklentisi arasında sıkışan piyasalar: Yeni haftada gözler tarifelerde Sözcü Gazetesi

Küresel pay piyasaları, ABD-İran gerilimi başta olmak üzere birçok riskli faktörün birleştiği geçen hafta, yapay zeka alanında sağlanan anlaşmalar ve ABD Merkez Bankası'na (Fed) yönelik faiz indirimi beklentilerinin sürmesiyle pozitif bir seyir izledi. Gelecek hafta gözler ABD'deki tarife gündemi ile jeopolitik gelişmelere çevrildi.

Küresel piyasalar, ABD'nin İran'a askeri bir müdahalede bulunabileceği olasılıklarının arttığı haftaya temkinli başlarken, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran meselesinin sonuçlanması için 10 günlük süre tanıması, risk algısının gelecek haftaya taşınabileceğine işaret etti.

Bununla birlikte yapay zeka alanında sağlanan iş birlikleri ile Fed'in yayımladığı toplantı tutanaklarında üyeler arasında politika ayrışması görülmesine rağmen, faiz indirimlerine yönelik beklentiler, hafta boyunca risk iştahını destekledi.

Enflasyon, büyüme görünümü ve iş gücü piyasasına dair belirsizlikler görüldüğünü ortaya koyan tutanaklarda, bazı yetkililerin fiyatlar genel düzeyindeki artışın beklentilere uygun şekilde yavaşladığı takdirde faiz oranında ilave aşağı yönlü ayarlamalar yapılabileceği yönünde görüş bildirdiği belirtildi.

Öte yandan ABD'li teknoloji devleri arasında sağlanan iş birlikleri de risk iştahını besledi. Meta, uzun vadeli yapay zeka altyapı yol haritasını ilerletmek üzere Nvidia ile çok yıllık stratejik bir ortaklığa gittiğini duyurdu.

YÜKSEK MAHKEME TARİFELERİ İPTAL ETTİ

Cuma günü ABD Yüksek Mahkemesinin ABD Başkanı Donald Trump tarafından yürürlüğe konulan tarifelere ilişkin karar verdi.

Mahkeme, Trump'ın devreye aldığı ilave gümrük vergilerinin dayandırıldığı Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'nın (IEEPA) başkana tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetti.

Karar, tarifelerin hukuki dayanağının bulunmadığına işaret ederken, ABD'nin söz konusu tarifelerden elde ettiği gelirlerin iadesi olasılığını gündeme taşıdı. ABD Başkanı Trump ise yüksek mahkemenin kararının ardından düzenlediği basın toplantısında, kararın "son derece hayal kırıklığı" yarattığını söyledi.

TÜM ÜLKELERE YÜZDE 10 TARİFE

Tarifeleri uygulayabilmek için alternatif yöntemler olduğuna işaret eden Trump, 1974 Ticaret Yasası'nın 122. bölümü uyarınca halihazırda uygulanan tarifelere ek olarak yüzde 10'luk küresel bir tarife uygulamaya yönelik bir karar imzalayacağını duyurdu.

Buna ek olarak, ABD'de açıklanan büyüme verileri ekonominin dayanıklılığına ilişkin soru işaretleri oluşturdu. Büyüme hızı, ülke tarihinin 43 günlük en uzun süreli hükümet kapanması ve tüketici harcamalarındaki yavaşlamadan olumsuz etkilendi.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in haziranda faiz indirimi yapabileceğine yönelik beklentiler sınırlı da olsa zayıflarken, yılın ilk faiz indiriminin temmuz ayına ötelenebileceği değerlendiriliyor.

NVIDIA BİLANÇOSU AÇIKLANACAK

Gelecek hafta ABD'de tarife gündeminin yanı sıra üretici enflasyonu, Fed yetkililerinin sözle yönlendirmeleri ile piyasalar için kritik değere sahip olan Nvidia'nın açıklayacağı bilanço yakından takip edilecek.

Bu gelişmelerin ışığında Fed'e ilişkin faiz indirimi beklentileri ile jeopolitik risklerin artmasıyla hafta içinde ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,02'ye inse de, ABD ekonomisine dair artan soru işaretleri ve makro ekonomik verilerden alınan karışık sinyallerle haftayı yaklaşık 3 baz puan yükselişle 4,09'dan tamamladı.

Jeopolitik riskler ve Fed'e yönelik gevşeme tahminleri altının ons fiyatını destekledi. Altının ons fiyatı haftayı yüzde 1,4 değer kazancıyla 5 bin 104 dolardan kapattı.

Dolar endeksi de haftayı yüzde 0,9 artışla 97,8 seviyesinde tamamlarken, ABD'nin İran'a olası müdahalesi ve İran'ın özellikle Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidinin petrol arzına ilişkin endişeleri artırmasıyla Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 6 yükselerek haftayı 71,2 dolardan tamamladı.

Analistler, petrol fiyatlarındaki yükselişin, küresel enflasyon beklentilerini yukarı çekerek merkez bankalarının politika alanını daraltabileceğini kaydetti.

WALL STREET'TE ENDEKSLER YÜKSELDİ

New York borsasında geçen hafta pozitif bir seyir öne çıktı. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 1,07, Nasdaq endeksi yüzde 1,13 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,25 yükseldi.

Kurumsal tarafta ise, uzun vadeli yapay zeka altyapı yol haritasını ilerletmek üzere Nvidia ile çok yıllık stratejik bir ortaklığa gittiğini duyuran Meta'nın hisseleri haftalık bazda yüzde 2,5, Nvidia'nın hisseleri de yüzde 3,83 yükseldi.

Makroekonomik veriler de yatırımcılar tarafından takip edilirken, ABD ekonomisi 2025'in dördüncü çeyreğinde yüzde 1,4 ile beklentilerin altında büyüdü. Ülke ekonomisi, 2025 yılı genelinde ise yüzde 2,2'lik büyüme performansı gösterdi.

Ayrıca Fed'in enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı verilerde hızlanma görüldü. Buna göre, gıda ve enerji kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi geçen yıl aralıkta aylık bazda yüzde 0,4 ve yıllık bazda yüzde 3 ile beklentilerin üzerinde arttı.

Endeks, geçen yıl kasımda aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 2,8 artmıştı.

Gelecek hafta pazartesi dayanıklı mal siparişleri, fabrika siparişleri, Dallas Fed imalat aktivite endeksi, Richmond Fed sanayi endeksi, Conference Board tüketici güven endeksi, toptan stoklar, perşembe haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verileri takip edilecek.

AVRUPA'DA BÜYÜME VE ENFLASYON VERİLERİ TAKİP EDİLECEK

Avrupa borsalarında geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izlenirken, gelecek hafta Avro Bölgesi'nde açıklanacak enflasyon ile Almanya'da yayımlanacak büyüme verileri takip edilecek.

Ayrıca hafta içinde görev süresi dolmadan koltuğu bırakacağı iddia edilen Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, böyle bir durumun olmayacağını açıkladı. Lagarde, 31 Ekim 2027'de dolacak olan görev süresini tamamlayacağını bildirdi.

İngiltere'de açıklanan enflasyon verileri İngiltere Merkez Bankasının (BoE) gelecek ay faiz indirimlerini sürdürebileceği ihtimallerini artırdı. Ülkede yıllık enflasyon ocakta yüzde 3 ile piyasa beklentilerine paralel artarken, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık bazda yüzde 0,5 azaldı.

Öte yandan Almanya Merkez Bankası (Bundesbank), ülke ekonomisinin yılın ilk çeyreğinde büyüme eğilimini sürdürmesinin beklendiğini duyurdu.

ECB, JPMorgan'ın Avrupa iştiraki J.P. Morgan SE'ye sermaye yükümlülüklerine ilişkin hatalı beyanı nedeniyle yaklaşık 12,2 milyon avro idari para cezası verdi.

Diğer taraftan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu'nun, üye ülkelerin sanayisini canlandırmayı ve kamu alımlarında Avrupa şirketlerine öncelik vermeyi hedefleyen planına yönelik itirazlar artıyor.

Kamu alımlarında "Made in Europe" şartını da içeren ve Avrupa sanayisini desteklemeyi amaçlayan teklifin, şubat ayı içinde açıklanması beklenirken, Komisyon içindeki birimlere gönderilen taslak metin sert eleştiriler aldı.

Taslağı hazırlayan ekipten sorumlu AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Stephane Sejourne'nin çalışmasına, komisyonun 9 farklı birimi olumsuz geri bildirim verdi.

Bu geniş kapsamlı itirazlar, daha önce de ertelenen ve son olarak 26 Şubat'ta açıklanması öngörülen yasanın bir kez daha ertelenmesi riskini doğurdu.

Söz konusu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 2,33, İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 2,29, Almanya'da DAX endeksi yüzde 1,38 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 2,45 yükseldi.

Gelecek hafta pazartesi Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Lagarde'ın konuşması, Almanya'da IFO iş ortamı güven endeksi, çarşamba Avro Bölgesi'nde enflasyon, Almanya'da büyüme, perşembe ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması, Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi, cuma Almanya'da enflasyon verileri takip edilecek.

ÇİN TATİLİNDEN DOLAYI ASYA BORSALARINDA İŞLEM HACMİ DÜŞTÜ

Asya tarafında geçen hafta Ay Yeni Yılı dolayısıyla başta Çin olmak üzere bazı borsalarda işlem yapılmadı. Hafta boyunca işlem hacminin düşük seyrettiği bölgede Japonya'daki gelişmeler öne çıktı.

Japonya'da enflasyon ocakta yüzde 1,5'e gerileyerek Mart 2022'den bu yana en düşük seviyeyi görürken, Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) yüzde 2'lik hedefinin de altına indi. Ülkede çekirdek enflasyon da yüzde 2,4'ten 2'ye düştü.

Analistler, Japonya'da açıklanan enflasyondaki yavaşlamaya karşın hala taze gıda fiyatlarında oynaklığın devam ettiğini ve BoJ'un bu yıl faiz artırımı yapabileceğine yönelik öngörülerin masada olduğunu söyledi.

Ülkede aralık ayı çekirdek makine siparişleri, beklentilerin üzerinde arttı. Analistler, bu durumun ülkedeki firmaların üretim kapasitesini artırmak istediği şeklinde yorumlanabileceğini kaydetti.

Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 5,48 yükselirken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,58, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,20 düştü.

Çin'de 9 gün süren Ay Yeni Yılı tatili salı günü sona erecek ve ülke piyasaları işleme açılacak. Gelecek hafta cuma Japonya'da Tokyo TÜFE, sanayi üretimi verileri takip edilecek.

Japonya'da ve Çin'de piyasalar pazartesi günü kapalı olacak.

ŞİMŞEK'TEN TÜRKİYE EKONOMİSİNE DAİR AÇIKLAMALAR

Yurt içinde geçen hafta satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 1,74 düşüşle 13.934,06 puandan kapandı.

Öte yandan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, katıldığı canlı yayında gündeme ilişkin soruları yanıtladı. Şimşek, yabancı yatırımcılardan Türkiye'ye yönelik ilk defa bu kadar yoğun ilgi gördüğünü belirtti.

Gittiği Londra, New York ve Hong Kong'da 1,5 haftada yaklaşık 800 yatırımcıyla çok yoğun görüşmeler gerçekleştirdiklerini anlatan Şimşek, "Yabancı yatırımda ilk defa bu kadar yoğun ilgi görüyorum. Bu yoğunluktaki ilgiyi en son 2013 yılında hatırlıyorum. Dünyada ve bizim bölgemizde gerçekten güçlü hikayesi olan fazla ülke yok. Türkiye'nin güçlü bir hikayesi var. Bir taraftan dezenflasyon var diğer taraftan büyüme çok dirençli. Bu kadar sıkı para politikasına, sıkı maliye politikasına rağmen büyüme güçlü seyretti." dedi.

Diğer taraftan, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), "Hanehalkı Beklenti Anketi (HBA)" sonuçlarını 24 Şubat'ta, Türkiye Dış Borç İstatistikleri'ni de 12 Mart'ta yayımlamaya başlayacak.

Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 43,8320'den tamamladı.

Gelecek hafta yurt içinde perşembe dış ticaret dengesi, ekonomik güven endeksi, cuma işsizlik oranı takip edilecek.