Bilim insanları daha önce hiç görülmemiş bir gezegen keşfetti

Araştırmayı yöneten Warwick Üniversitesinden doktora öğrencisi Jamie Williams, "İkinci nesil gezegenler, bir yıldızın ölürken dışarı attığı maddelerden oluşan dünyalardır. Bunlar son derece nadirdir ve bir beyaz cücenin etrafında böyle bir gezegen bulmak tamamen beklenmedik bir durumdu. Bu, bir zamanlar yörüngesinde döndüğü yıldızın küllerinden yeniden doğan bir gezegen bulmaya benziyor." dedi.

Beyaz cücenin etrafında ilk kez görüldü

Gök bilimciler daha önce pulsar olarak bilinen yoğun yıldızların etrafında bu tür "yeniden doğmuş" dünyaların olası örneklerini tespit etmişti. Ancak bu tür bir gezegen ilk kez bir beyaz cücenin etrafında görüldü. Evrende ölü yıldızların çok daha yaygın olduğu göz önüne alındığında, bu keşif, uzayda tahmin edilenden daha fazla yeniden doğmuş gezegen olabileceğini gösteriyor.

Beyaz cüceler, bir yıldızın yakıtı tükendiğinde geride kalan çökmüş çekirdekler olarak biliniyor. Bu yıldızlar, yakınlarındaki maddeleri kendilerine çekiyor ve gök bilimcilerin yörüngelerindeki gezegenleri anlamak için kullanabilecekleri kimyasal bir iz bırakıyor.

NASA'nın teleskobu bulguları destekliyor

Yeni araştırmada bilim insanları, HS 0209+0832 adlı bir beyaz cüceyi inceledi. İnceleme sırasında, yıldız ölürken ortaya çıkan ancak daha önce bir beyaz cücede rastlanmayan niyobyum adlı bir maddenin büyük miktarlarını içeren alışılmadık bir kimyasal iz tespit edildi.

Gök bilimciler, beyaz cücenin yakınlarda yeni oluşan dev bir gezegenden beslenmesi nedeniyle bu sinyalin ortaya çıktığını düşünüyor. Uzmanlar, söz konusu dev gezegenin de yıldızın ölüp beyaz cüceye dönüşmesi sırasında geride kalan parçalardan oluştuğunu ifade ediyor.

Araştırmacıların ABD Havacılık ve Uzay Ajansının (NASA) TESS teleskobundan elde edilen verileri kullanmasının ardından bu bulgu daha da güçlendi. Veriler, gezegenden her 4,4 günde bir tekrarlanan zayıf bir sinyal geldiğini gösterdi.

Bu durum, beyaz cücenin çok yakınında yörüngede dönen Jüpiter büyüklüğünde bir gezegenin varlığıyla açıklanıyor. Araştırmacılar, yıldıza çok yakın olması nedeniyle gezegenin dış atmosferindeki maddenin, ölü yıldızdan gelen radyasyon yüzünden kaynayarak yok olduğunu öne sürüyor. Kaçan bu madde beyaz cücenin yüzeyine çarptığında alışılmadık kimyasal izi üretiyor.

Yaşanabilir gezegen arayışında yeni bir fırsat

Doğrulanması halinde bu gök cismi sadece türünün görülen ilk örneği olmakla kalmıyor, aynı zamanda diğer ölü yıldızların ışığındaki benzer kimyasal izleri arayarak bu tür gezegenlerin daha fazla keşfedilmesi için yeni bir yöntem sunuyor.

Keşif aynı zamanda yaşanabilir dünyalar ve bu dünyalarda bulunabilecek yabancı yaşam arayışında yeni bir fırsatı temsil ediyor. Bu tür gezegenlerin nasıl oluştuğunun daha iyi anlaşılması, beyaz cücelerin etrafındaki gezegenlerin yaşanabilir olup olmadığını anlamaya yardımcı oluyor.

Söz konusu çalışma, Nature Astronomy dergisinde yayımlanan yeni bir makalede rapor edildi. Aynı dergide yer alan bağımsız bir başka çalışmada ise farklı türde cüce yıldızlar incelendi.

Araştırmacılar, bir kahverengi cüce ile bir kırmızı cücenin birbirinin etrafında döndüğü bir ikili sistem keşfetti. Gözlemler ve modellemeler, maddenin kahverengi cüceden kırmızı cüceye doğru aktığını gösteriyor. Bu sürecin de daha önce hiç gözlemlenmediği belirtiliyor.