İstanbul barajları uyarıyor: Barajların yüzde 60’ı boş

Kış aylarında etkili olan yağışlara rağmen İstanbul’daki su rezervleri beklenen seviyeye ulaşamadı. Baraj doluluk oranlarında son günlerde küçük bir artış görülse de veriler, megakentin su kaynaklarında temkinli olunması gerektiğini ortaya koydu.

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) verilerine göre İstanbul’daki barajların ortalama doluluk oranı mart ayının ikinci haftasında sınırlı bir yükseliş gösterdi. Yağışların katkısı görülse de artışın oldukça düşük kaldığı dikkat çekti.

11 Mart itibarıyla İstanbul genelinde baraj doluluk oranı yüzde 45,9 olarak ölçüldü. 12 Mart’ta bu oran yüzde 45,95’e yükseldi. 13 Mart verilerinde ise ortalama doluluk yüzde 45,94 seviyesinde kaydedildi.

Uzmanlara göre bu seviyeler, su yönetiminde kritik kabul edilen yüzde 50 eşiğinin altında kalmaya devam ediyor.

İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi öğretim üyesi Meriç Albay, İstanbul’daki mevcut doluluk oranlarının yeterli olmadığını söyledi.

Albay, barajlardaki tabloyu şu sözlerle değerlendirdi:

İstanbul’da şu anda barajların yaklaşık yüzde 60’ı boş. Oysa ocak ayında en az yüzde 60 doluluk oranını görmemiz gerekiyordu. Tercih edilen seviyeler yüzde 70, hatta yüzde 80’e yaklaşan oranlardır.

Albay, yaz ayları için kritik bir eşiğe dikkat çekerek, “Haziran ayına en az yüzde 70 dolulukla girmemiz gerekir. Bu seviyeye ulaşamazsak geçmişte sonbaharda yaşanan su sıkıntısını bu kez ağustos ayında yaşayabiliriz.” dedi.

Uzmanlara göre İstanbul’da günlük su tüketimi 3 milyon metreküpün üzerinde. Yaz aylarında hem tüketimin artması hem de sıcaklıkla birlikte buharlaşmanın hızlanması barajlardaki su seviyesinin daha hızlı düşmesine yol açabiliyor.

Veriler, son iki haftada baraj doluluk oranında yalnızca küçük bir yükseliş yaşandığını gösterdi.

28 Şubat’ta ortalama doluluk yüzde 44,75 seviyesindeydi. 13 Mart itibarıyla bu oran yüzde 45,94’e çıktı. Artışın sınırlı kalması ise dikkat çekti.

13 Mart 2026 verilerine göre İstanbul’daki barajlar arasında en yüksek doluluk oranı yüzde 86,87 ile Elmalı Barajı’nda ölçüldü.

Buna karşılık en düşük seviye yüzde 29,27 ile Terkos Barajı’nda kaydedildi. Bu tablo, kentteki barajlar arasında ciddi bir doluluk farkı bulunduğunu gösterdi.

İstanbul’daki barajların doluluk oranları şöyle:

Veriler bazı barajlarda doluluk oranlarının yüksek olduğunu gösterse de İstanbul genelinde ortalamanın hala yüzde 50 seviyesinin altında kalması, yaz ayları öncesinde su yönetiminin kritik önemini koruduğunu ortaya koydu.

Baraj doluluk oranı, bir barajın toplam su depolama kapasitesinin ne kadarının dolu olduğunu gösteren yüzdelik değeri ifade eder. Başka bir ifadeyle, baraj gölündeki su miktarının maksimum kapasiteye oranı olarak hesaplanır.

Örneğin kapasitesi 100 milyon metreküp olan bir barajda 50 milyon metreküp su bulunuyorsa doluluk oranı yüzde 50 olarak kabul edilir. Bu veri, şehirlerin içme suyu planlamasından tarımsal sulamaya, enerji üretiminden kuraklık yönetimine kadar birçok alanda temel gösterge olarak kullanılır.

İstanbul'u susuz bir yaz mı bekliyor? Uzman isim açıkladı

Baraj doluluk oranlarının yıl boyunca nasıl değiştiğini görmek için yıllık eğilim analizleri yapılır. Bu analizlerde özellikle şu başlıklar incelenir:

• Geçen yılın aynı dönemindeki doluluk oranları
• Mevsimsel yağış miktarı
• Kurak veya yağışlı dönemlerin etkisi
• Uzun vadeli iklim değişikliği etkileri

Bu karşılaştırmalar sayesinde su kaynaklarının artıp artmadığı, kuraklık riskinin güçlenip güçlenmediği ve hangi önlemlerin alınması gerektiği daha net görülebilir.

Baraj doluluk oranları bir kentin su güvenliği açısından en kritik göstergelerden biri kabul edilir. Özellikle büyük şehirlerde milyonlarca insanın içme suyu doğrudan barajlardan sağlanır.

Doluluk oranları şu alanlarda belirleyici rol oynar:

• İçme suyu arzının sürdürülebilirliği
• Tarımsal sulama kapasitesi
• Hidroelektrik enerji üretimi
• Kuraklık riskinin yönetimi
• Su tasarrufu politikalarının belirlenmesi

Doluluk oranlarının uzun süre düşük seviyelerde kalması durumunda su tasarrufu çağrıları, kısıtlamalar veya alternatif su kaynakları gündeme gelebilir.

Baraj doluluk oranı, barajdaki mevcut su miktarının toplam depolama kapasitesine bölünmesiyle hesaplanır.

Formül şu şekildedir:

Doluluk Oranı (%) = (Mevcut Su Hacmi / Maksimum Baraj Kapasitesi) × 100

Örneğin kapasitesi 200 milyon metreküp olan bir barajda 80 milyon metreküp su bulunuyorsa doluluk oranı şöyle hesaplanır:

(80 / 200) × 100 = yüzde 40

Bu ölçümler barajlarda kurulu sensörler ve hidrometrik sistemler aracılığıyla düzenli olarak takip edilir. Böylece su rezervlerindeki değişim günlük veya haftalık olarak izlenir. ( AA)

13 Mart İzmir'deki barajların doluluk oranları