İşsizlik Fonunda 1,5 trilyon TL toplandı, 850 milyar TL harcandı Sosyal Güvenlik Haberleri

İşsizlik Sigortası Fonu, emeklilik yaşını kademeli artıran ve emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) tartışmasına yol açan 8 Eylül 1999’da yürürlüğe giren 4447 Sayılı Kanun ile kuruldu. Fona 1 Haziran 2000 tarihinden itibaren prim toplanıyor. İşsizlik maaşı ödemelerine ise 2002 yılı mart ayında başlandı. Fona başlangıçta işçilerin brüt ücretleri üzerinden yüzde 2 oranında işçi, yüzde 3 oranında işveren primi kesildi, devlet de yüzde 2 oranında katkı sağladı. 2004 yılında işçi primi yüzde 1’e, işveren primi yüzde 2’ye, devlet katkısı da yüzde 1’e indirildi.

Türkiye İş Kurumu (İŞKUR), fonun gelirlerini ve giderlerini 2011 yılının sonuna kadar birikimli olarak yayımlar iken 2012 yılından sonra bu uygulamaya son verdi. O tarihten beri sadece cari yıl ile son iki yılda elde edilen gelirleri yayımlıyor. Fonda işsizlik ödeneği, kısa çalışma ödeneği, yarım çalışma ödeneği, ücret garanti fonu gibi doğrudan çalışanlara yapılan ödemeler ise en başından itibaren topluca görülebiliyor.

Bu nedenle fonda başından beri ne kadar para toplandığını ve nerelere harcama yapıldığını İŞKUR’un yıllık bültenleri ile İşsizlik Sigortası Fonu için hazırlanan bağımsız denetim raporlarını tarayarak takip ediyoruz.

FONA 25 YILDA 1,5 TRİLYON LİRA TOPLANDI

İşsizlik Sigortası Fonu’na 2000 yılından bu yana 684,4 milyar lira tutarında işçi ve işveren primi yatırıldı. Devlet de işçi ve işveren priminin yaklaşık 3’te 1’ine karşılık gelen 225,4 milyar liralık katkı sağladı. Bu süre içinde 461,1 milyar lira faiz geliri elde edildi. Diğer gelirlerden de yaklaşık 107,5 milyar lira toplandı. Böylece fon havuzuna çeyrek asırda 1 trilyon 478 milyar lira para girdi.

Fonun gelirlerindeki artış özellikle son yıllarda enflasyonun üzerinde seyrediyor. 2025 yılında enflasyon yüzde 30,89 olurken, işçi ve işveren primi yüzde 60 artışla 259,2 milyar lira, devlet katkısı yüzde 54 artışla 83,3 milyar lira, faiz gelirleri yüzde 59 artışla 151,2 milyar lira oldu. Toplam gelirler ise 2025 yılında yüzde 57 artarak 526 milyar lira olarak gerçekleşti.

İşsizlik Sigortası Fonundan işsizlik ödeneği almak için 2002 mart ayından 2025 yılı sonuna kadar 22 milyon 592 bin 53 kişi başvurdu. Bunlardan 12 milyon 100 bin 457 kişiye işsizlik ödeneği verildi. Bugüne kadar, 80,65 milyarı 2025 yılında olmak üzere toplam 256,5 milyar lira işsizlik ödeneği (işsizlik maaşı) verildi. Bu tutarın içinde binde 7,59 oranındaki damga vergisi ile işsizler için Sosyal Güvenlik Kurumuna yatırılan genel sağlık sigortası (GSS) primleri de yer alıyor. Bunlar düşüldükten sonra işsizlerin cebine giren toplam tutar 173,8 milyar lira oldu.

2008 ekonomik krizi, COVID-19 pandemisi ve 6 Şubat depremi başta olmak üzere olağanüstü sebeplerle çalışmaya ara verilen işletmelerdeki işçiler için bugüne kadar toplam 47,7 milyar lira kısa çalışma ödeneği verildi. Kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan işçilere 14,6 milyar lira nakdi ücret desteği sağlanırken, iflas eden ya da ödeme güçlüğüne düşen işletmelerde işçilerin son üç aylık ücretleri için 1,1 milyar lira ödendi.

Fondan bugüne kadar işletmelere verilen teşvik ve destek tutarı 309,4 milyar lira oldu. Aktif işgücü programları için 126 milyar lira, işbaşı eğitim programları için 115,3 milyar lira harcandı.

İşbaşı eğitim programlarına yapılan harcama 2023 yılına göre geçen yıl azalarak 38,6 milyardan 29,1 milyar liraya geriledi. Buna karşılık teşvik ve destek ödemeleri 39,9 milyardan 97,2 milyar liraya, aktif işgücü programlarına yapılan harcamalar ise 13,1 milyardan 43,8 milyar liraya yükseldi.

İşsizlik fonundan yapılan harcamalardan sonra fonun toplam varlıkları 2025 yıl sonu itibarıyla önceki yıla göre yüzde 75 oranında artarak 359 milyardan 628,5 milyar liraya çıktı.

Geçen yıl fondan yapılan harcamalar yüzde 47,5 oranında artmasına karşın, fon varlıklarındaki artış enflasyonu ikiye katladı.

Fonun yıllık giderlerinin gelirlerine oranı 2023 yılında yüzde 62, 2024 yılında yüzde 52, 2025 yılında ise yüzde 49 olarak gerçekleşti.

Gelirlerinin giderlerinden daha fazla artması nedeniyle işsizlik fonu her geçen yıl varlıklarını artırarak daha da güçleniyor.

Fonun toplam varlıklarının artması faiz gelirlerini de olumlu etkiliyor. Fon varlığının yüzde 75,85’i tahvilde, yüzde 24,15’i ise mevduatta değerlendiriliyor.