İsrail siyasetinde kökten değişim: Filistinli partiler tarih yazdı! Gadi Eisenkot un seçenekleri neler?

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Salı günü açıklanan sandık çıkış anketlerinin ardından muhalefet bloğunun lideri Gadi Eisenkot, sonuçları "İsrail'in Siyonist ulusal çoğunluğu" için bir zafer olarak ilan etti. Ancak gerçek tablonun bundan çok daha karmaşık olacağı anlaşılıyor. Yeni Knesset ile eski Knesset arasındaki en büyük fark, Filistin partilerinin temsil oranındaki belirgin artış olarak öne çıkıyor.

Filistinli  partilerin sandalye sayısının 10'dan 17 ila 18'e çıkması bekleniyor. Söz konusu değişim, İsrail'in siyasi mücadele hatlarını yeniden çiziyor ve Filistinli İsraillilerin artık kolayca kenara itilemeyeceğini gösteriyor.

Birleşik Arap Listesi'nin toplantısı. Koalisyon, Filistinli seçmenlerin yanı sıra İsraillilerden aldığı destekle de dikkat çekiyor.

YA FİLİSTİNLİLERLE İŞBİRLİĞİ YA DA NETANYAHU'YA CAN SİMİDİ

Filistin partilerinin seçimlerde elde ettiği büyük kazanımlar, ülkenin ana akım muhalefeti için acil ve temel bir meydan okuma oluşturdu. Muhalefet ya Filistinli İsraillilerle işbirliği yapacak ya da Başbakan Binyamin Netanyahu'ya siyasi olarak hayatta kalabileceği bir yol haritası sunacak.

Eisenkot, Knesset'te çoğunluğu elde etmek için müzakereler yoluyla bir şansı olduğunu savunabilir. Ancak bunu yapabilmek için kendisi ve "değişim" bloğundaki ortaklarının Filistinli gruplarla, Ortak Liste ve Ra'am (Birleşik Arap Listesi'nde yer alan Filistin partisi) ile görüşme masasına oturması gerekecek.

Yashar Partisi lideri ve Netanyahu'nun rakibi Gadi Eisenkot

HÜKÜMET KURMA ÇALIŞMALARI NASIL İLERLEYECEK

Seçim sonrası anketler, Eisenkot'un muhalefet bloğu ile Netanyahu'nun iktidar koalisyonunun başa baş olduğunu gösterdi. Başbakanın Likud partisi hala en güçlü parti olsa da her iki taraf da 120 sandalyeli parlamentoda çoğunluk için gereken 61 sandalyeye ulaşamadı. Bu durumun gerçek sonuçlarla doğrulanması halinde İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümeti kurmak için ilk olarak kimi görevlendireceğine karar verecek. Bir aday altı hafta içinde başarılı olamazsa görev bir sonraki seçeneğe geçecek. Bu süre boyunca Netanyahu'nun koalisyonu geçici hükümet rolünde kalacak.

EISENKOT İLE FİLİSTİNLİ PARTİLER ARASINDA İŞBİRLİĞİ OLASILIĞI

Muhtemelen Ra'am ve lideri Mansur Abbas ile görüşmeyi daha kolay bulacaklar. Abbas, daha önce Eisenkot bloğunun küçük ortağı olan Naftali Bennett'in sağcı hükümetinde yer almıştı. Abbas'ın Yahudi Siyonist bir yardımcısı var, siyasi uzlaşmalara istekli olduğunu gösterdi ve salı günü önceliğinin "bu seçimde Netanyahu ile aşırı sağcı bakanlar Bezalel Smotrich ve Itamar Ben-Gvir'i devirmek" olduğunu kesin bir dille belirtti.

Ancak sandık çıkış anketlerine dayalı tahminlerin çoğu, Ra'am'ı iki Filistinli gruptan daha küçük olanı olarak gösteriyor ve yeni Knesset'te yedi sandalye kazanması öngörülüyor. Eisenkot bloğunun diğer üyelerinin de rızasıyla bir anlaşma yapılsa bile bunun çoğunluk hükümeti kurmak için yeterli olup olmayacağı belirsiz.

Ra'am lideri Mansur Abbas

EISENKOT'TAN FİLİSTİNLİ PARTİLERE 4 ŞART

11 veya daha fazla sandalye hedefleyen Ortak Liste ile müzakereler daha zorlu olacaktır. Eisenkot dört şart öne sürdü: İsrail'i Yahudi ve demokratik bir devlet olarak tanımak, İsrail'in bağımsızlık bildirgesinde ifade edilen değerleri kabul etmek, muaf tutulan Filistinli İsrail vatandaşları için askerlik hizmetini kabul etmek ve Hamas'ı terör örgütü olarak kınamak.

Salı günü oyların sayımı devam ederken konuşan, Ortak Liste'nin en büyük fraksiyonu olan sosyalist Hadash partisinin genel sekreteri Amjad Shbita, Eisenkot'un koalisyon görüşmeleri için şartlar dayatma konumunda olmayacağını söyledi.

Shbita, "Ortak Liste ile şartlar öne sürmek işe yaramayacak" dedi. "Birbirimize ihtiyacımız olduğu için eşit şartlarda müzakere edeceğiz."

NETANYAHU'NUN KAÇIŞ OLASILIĞI

Filistinli gruplardan biri veya her ikisiyle de anlaşma sağlanamaması durumunda Eisenkot'un yeni koalisyonu ayakta tutacak anlaşmalarla ülkeyi azınlık hükümeti olarak yönetmeye çalışması mümkün olabilir.

The Guardian'ın analizine göre bu, istikrarsız bir çözüm olabilir ve yeni bir seçim olasılığını artırabilir. Böyle bir tablo Netanyahu'ya muhafazakar İsrailli Yahudiler arasında destek toplama ve "Ya Sağ Ya Filistin" sloganında haklı olduğunu iddia etme fırsatı verebilir.

Netanyahu, otuz yıllık iktidarı boyunca daha önce de yenilgiye uğramış gibi görünmüş ve her seferinde benzersiz taktik becerileri ve pazarlık yeteneği sayesinde geri dönüş yapmıştı. Kimse nefes kesici bir siyasi kaçışı daha ihtimal dışı bırakmıyor. Ancak bu kez geri dönerse dirilişini, İsrail'in derin ırksal bölünmesinde tarihi uzlaşmalar yapmak yerine ona can simidi atan siyasi düşmanlarına borçlu olacak.

Çarşamba sabahının erken saatlerinde Nasıra'daki Ortak Liste zafer kutlamasında konuşan bir parti yetkilisi şunları söyledi:

"Siyonist muhalefet, üstünlük kurma ile demokrasi inşa etme arasında bir seçim yapmak zorunda kalacak."