İsrail Başbakanı’nın uykuları kaçıyor... Netanyahu’dan Türkiye karşıtı F 35 kampanyası

ABD’nin Türkiye ve Suudi Arabistan’a F-35 savaş uçağı satışı, Ortadoğu’da hava üstünlüğünü kaybetmek istemeyen İsrail’de endişeleri arttırdı. Al Monitor’ün iddiasına göre İsrail Başbakanı Netanyahu’nun 29 Aralık’ta ABD Başkanı Trump ile görüşmesinde F-35 savaş uçaklarının özellikle Türkiye’ye satışına engel olmak için elinden geleni yapması bekleniyor. Diplomatik kaynaklara göre Netanyahu bu konuda özellikle Trump’ın damadı Jared Kushner ve Steve Witkoff gibi İsrail’e yakın isimler ve Miriam Adelson gibi Yahudi bağışçılarla iletişim halinde ancak Trump’ın tepkisinden çekindiği için bu yönde bir adım atmıyor.

TERS TEPERSE ENDİŞESİ

Al Monitor’a konuşan İsrailli bir diplomat, Netanyahu’nun Trump’la hiçbir şekilde çatışmaya girmemeyi stratejik bir tercih olarak gördüğünü söyledi. Konuyla ilgili İsrail basınına yansıyan değerlendirmelere göre de eğer Trump Beyaz Saray’da olmasaydı Tel Aviv yönetimi, Ankara ve Riyad’a planlanan F-35 satışını engellemek için ABD ile ilişkileri riske atacak ölçüde yoğun diplomatik baskı uygular; Kongre’yi ve güçlü İsrail yanlısı lobileri devreye sokardı. Ancak Netanyahu’nun Trump’ın sert ve öngörülemez tepkisinden çekindiği ifade edildi.

İKİ GİZEMLİ GÖRÜŞME

Netanyahu’nun 1 Aralık’ta Kudüs’te, F-35’lerin ana üreticisi Lockheed Martin’in operasyon direktörü Frank St. John ile gizli bir görüşme yaptığı ortaya çıktı. Görüşmede, İsrail’in 2017’den bu yana kullandığı F-35’lerle elde ettiği askeri üstünlüğün, bölgedeki diğer ülkelere yapılacak olası satışlar sonrası nasıl korunabileceği ele alındı. Görüşmeye yakın kaynaklar, toplantının uzun ve İsrail tarafı açısından tatmin edici olmayan bir atmosferde geçtiğini aktardı. İsrail destekçisi olarak bilinen ABD’nin BM Büyükelçisi Mike Waltz da 8 Aralık’ta İsrail’i ziyaret etmiş ve Askeri İstihbarat Başkanı Shlomi Binder ile bir araya gelmişti. Toplantıda F-35’lerin başta Türkiye olmak üzere bölgedeki diğer ülkelere tedarik edilmesinin tehlikeleri masaya yatırıldığı belirtildi.

İSRAİL ORDUSU ENDİŞELİ

İsrail Savunma Bakanlığı ve ordu içindeki bazı isimler, İsrail’in F-35’lerde sahip olduğu yazılım, operasyonel tecrübe ve özel sistemler sayesinde üstünlüğünü koruyabileceğini savunsa da, üst düzey askeri kaynaklar bu görüşe katılmıyor. İsrailli askeri yetkililer, F-35’in gizlilik (stealth) kabiliyeti ve bağımsız operasyon yeteneğinin Türkiye veya Suudi Arabistan’a geçmesinin, İsrail’in dar hava sahası ve yoğun nüfuslu stratejik hedefleri nedeniyle ciddi bir güvenlik riski doğuracağını vurguluyor.

GAZZE DE MASADA OLACAK

NETANYAHU’nun 29 Aralık’ta Mar-a-Lago’da Trump’la yapacağı görüşmede F-35 satışlarının yanı sıra, Gazze’de ateşkes planının ikinci aşaması, İsrail-Suriye gerilimini azaltma girişimleri ve Lübnan’da Hizbullah’ın silahsızlandırılması konularının da gündeme gelmesi bekleniyor. Ancak İsrailli kaynaklar Netanyahu’nun en büyük ikileminin, hem İsrail’in uzun vadeli güvenlik kaygılarını dile getirmek hem de Trump’la ilişkileri bozmamak arasında denge kurmak olacağının altını çiziyor.

‘GAZZE İSTİKRAR GÜCÜ HAMAS İLE SAVAŞMAYACAK’

ABD Başkanı Trump’ın Gazze Barış Planı’nın ikinci aşaması kapsamında bölgeye konuşlandırılması beklenen Uluslararası İstikrar Gücü’nün 2026’nın başında göreve başlayacağı belirtilirken Hamas’ın nasıl silahsızlandırılacağı henüz belirsizliğini koruyor. Reuters’a konuşan Amerikalı yetkililer, yabancı asker gücünün Hamas’la savaşmayacağını söyledi. Birçok ülkenin katkıda bulunmak istediği istikrar gücünün kurulması, büyüklüğü, bileşimi, barınması, eğitimi ve angajman kuralları üzerinde çalışıldığı belirlirken 16 Aralık’ta Katar’ın başkenti Doha’da ortak ülkelerle bir konferans düzenleneceği aktarıldı. İsrail medyasında yer alan haberde 25’ten fazla ülkenin konferansa temsilci göndermesinin beklendiği ve konferansta Gazze gücüyle ilgili komuta yapısı ve diğer konuların ele alınacağı belirtildi.

ENDONEZYA’DAN 20 BİN ASKER

Öte yandan Endonezya, Gazze’de sağlık ve yeniden inşa ile ilgili görevleri üstlenmek üzere 20 bine kadar asker konuşlandırmaya hazır olduğunu açıkladı. Endonezya Savunma Bakanlığı sözcüsü Rico Sirait, “Hâlâ planlama ve hazırlık aşamasındayız. Konuşlandırılacak kuvvetlerin organizasyon yapısını hazırlıyoruz” dedi.