İDİL AÇIKALIN Yaz serinliğinin yeşil kahramanı taze nane

Yazın kendine has bir dili vardır. Güneş biraz daha cömert davranır, sofralar hafifler, mutfaklar ferah aromalarla dolar. İşte bu mevsimin en güzel kokularından biri de hiç kuşkusuz taze nanedir. Daha demeti elinize aldığınız anda yayılan o serinlik hissi, yaz sofralarının vazgeçilmez habercisidir. Nane, Anadolu mutfağının en eski ve en sevilen aromatik bitkilerinden biridir. Kurusu da çok kullanılır ancak taze nane bambaşka bir karakter taşır. Salatalara canlılık katar, yoğurtlu tariflere ferahlık verir, içeceklere yaz esintisi ekler. Özellikle sıcak günlerde hazırlanan yemeklerde damakta bıraktığı serin tat, onu diğer tüm yeşilliklerden ayırır. Eskiden bahçelerde, pencere önlerinde mutlaka bir nane köşesi bulunurdu. Sabah erken saatlerde koparılan birkaç dal nane, kahvaltı sofrasına kadar eve mis gibi bir koku yayardı.

Domatesin, salatalığın ve beyaz peynirin yanında yerini alan taze nane, aslında en sade sofraları bile zenginleştirmeye yeterdi. Yaz aylarında ağır yemeklerden uzaklaşırken taze nane adeta kurtarıcı olur. Bir kase cacığa eklenen birkaç yaprak, klasik lezzeti bambaşka bir boyuta taşır. Zeytinyağlı yemeklerde kullanıldığında ferahlatıcı etkisi daha da belirginleşir. Üstelik sadece tuzlu tariflerde değil, meyveli içeceklerde ve limonatalarda da harika sonuç verir. Taze nanenin mutfaktaki en güzel özelliklerinden biri de uyumlu olmasıdır. Limonla, yoğurtla, zeytinyağıyla, salatalıkla ve yaz meyveleriyle mükemmel bir birliktelik kurar. Bu nedenle sıcak havalarda hazırlanan hafif menülerin başrol oyuncularından biridir. Pazardan ya da manavdan alırken yapraklarının canlı yeşil olmasına dikkat etmek gerekir. Solmuş, sararmaya başlamış yapraklar tazeliğini kaybetmiş olabilir. Eve geldikten sonra nemli bir kağıt havluya sarıp buzdolabında saklamak, ömrünü birkaç gün daha uzatacaktır. Yaz sofralarında bazen en büyük mutluluk en basit lezzetlerde saklıdır. Bir dilim köy ekmeği, biraz beyaz peynir, domates ve birkaç yaprak taze nane… İşte mevsimin bütün bereketini hissetmek için çoğu zaman bundan fazlasına ihtiyaç yoktur.

NANE NEDEN YAZIN VAZGEÇİLMEZİ?
Taze nane yalnızca ferahlatıcı aromasıyla değil, sağladığı pek çok faydayla da yaz aylarının gözdesidir. İçeriğinde bulunan doğal uçucu yağlar sayesinde ağızda serinlik hissi bırakır ve özellikle sıcak havalarda tüketilen yiyecek ve içeceklere canlılık kazandırır.
Sindirimi desteklemeye yardımcı olabilir. Özellikle ağır yemeklerden sonra mideyi rahatlatıcı etkisiyle bilinir ve hazımsızlık hissinin azalmasına katkı sağlayabilir.
Ferahlatıcı etkisi vardır. İçerdiği mentol sayesinde ağızda ve damakta serinlik hissi oluşturarak yaz sıcaklarında keyifli bir tüketim sunar.
Antioksidan bileşikler içerir. Vücudu oksidatif strese karşı korumaya yardımcı olabilecek çeşitli bitkisel bileşenler barındırır.
Vitamin ve mineral kaynağıdır. Özellikle A vitamini açısından zengindir; ayrıca C vitamini ve bazı mineralleri de içerir.
Ağız kokusunun giderilmesine katkıda bulunabilir. Bu nedenle yemeklerden sonra taze birkaç yaprak çiğnemek geleneksel olarak sıkça tercih edilir.
Yoğurtlu tariflerden salatalara kadar pek çok yemeğin tuz ihtiyacını dengelemeye yardımcı olur. Yoğun aroması sayesinde daha az malzemeyle daha zengin bir lezzet elde edilebilir.
Bitki çayı olarak tüketildiğinde rahatlatıcı bir içecek alternatifi sunabilir. Özellikle ılık nane çayı, günün yorgunluğunu atmak isteyenler tarafından sıkça tercih edilir.
Elbette nane mucizevi bir besin değildir ve tek başına hastalıkları tedavi etmez. Ancak dengeli ve çeşitli bir beslenme düzeninin parçası olarak tüketildiğinde hem lezzeti hem de besleyici özellikleriyle sofralara değer katan aromatik bitkilerden biridir.
Yaz sofralarında bir demet taze nane bulundurmak, bazen en basit salatayı bile unutulmaz bir lezzete dönüştürmeye yeter.

TAZE NANELİ YAZ AYRANI

MALZEMELER
2 su bardağı yoğurt
3 su bardağı soğuk su
10-12 yaprak taze nane
1 çay kaşığı tuz
İsteğe bağlı birkaç damla limon suyu
Servis için buz küpleri
YAPILIŞI: Yoğurdu derin bir kaba alın. Soğuk suyu ekleyerek pürüzsüz kıvama gelene kadar çırpın. Tuzunu ilave edin. Taze nane yapraklarını ince ince kıyın ve ayranın içine ekleyin. Daha belirgin bir aroma için birkaç yaprağı elinizle hafifçe ezerek kullanabilirsiniz. Dilerseniz birkaç damla limon suyu da ekleyin. Buz küpleriyle birlikte servis edin. Özellikle sıcak yaz öğlelerinde, zeytinyağlıların ve hafif yemeklerin yanında ferahlatıcı bir eşlikçi olacaktır.