Elektrik piyasasında yeni dönem: Süreler kısaldı

Düzenleme ile elektrik bağlantı başvurularının dijital ortama taşınması, lisanssız elektrik üretim tesislerinin şebekeye bağlantı koşullarının netleştirilmesi, iletim ve dağıtım yatırımlarına ilişkin geri ödeme esaslarının güncellenmesi ve bağlantı süreçlerinin hızlandırılması amaçlandı.

OSB VE ENDÜSTRİ BÖLGELERİ KAPSAM DIŞINDA

Yönetmelik değişikliğiyle Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) katılımcıları ile endüstri bölgesi yatırımcılarının elektrik bağlantı ve sistem kullanım işlemleri bu yönetmelik kapsamı dışına çıkarıldı.

Bu kapsamdaki işlemlerin, 25 Temmuz 2024 tarihli OSB ve Endüstri Bölgelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre yürütülmesi kararlaştırıldı.

BAŞVURULAR DİJİTAL ORTAMDA YAPILACAK

Yönetmelikle birlikte “başvuru sistemi” tanımı mevzuata girdi. Buna göre, elektrik bağlantısına ilişkin başvurular, bağlantı görüşleri ve bağlantı anlaşmaları dağıtım şirketlerinin internet siteleri üzerinden yürütülecek.

Dağıtım şirketlerinin sistemi 7 gün 24 saat erişilebilir tutması, arızaları 48 saat içinde gidermesi ve ayda en fazla bir kez, 12 saati aşmayacak şekilde bakım yapması zorunlu olacak.

1 Ocak 2027’ye kadar yazılı başvuru imkanı da devam edecek.

LİSANSIZ ÜRETİMDE MESAFE SINIRI

Lisanssız elektrik üretim tesislerinin şebekeye bağlantısında uygulanacak mesafe kriterleri yeniden belirlendi.

Buna göre tesis ile bağlantı noktası arasındaki kuş uçuşu mesafe;

5 MW ve altı için 4 kilometre,

5–15 MW arası her 1 MW için 0,4 kilometre,

15 MW üzeri her 1 MW için 0,15 kilometre olacak.

Her bir tesis için azami mesafe 18 kilometre ile sınırlandırılırken, bu mesafenin aşılması halinde olumsuz bağlantı görüşü verilecek.

ORTAK BAĞLANTIYA İMKAN

Bağlantı anlaşması imzalamamış lisanssız üretim tesislerinin, ortak iletim ve dağıtım tesisleri üzerinden şebekeye bağlanabilmesine imkan tanındı.

Bu kapsamda müşterek bağlantı görüşleri tesislerin güçleri ve bağlantı noktaları dikkate alınarak oluşturulacak, ortak tesislere ilişkin sorumluluklar ise taraflar arasında yapılacak protokolle belirlenecek.

ORMAN İZİNLERİ VE BEDELLER ÜRETİCİYE AİT

Dağıtım ve iletim tesislerine ilişkin taşınmaz temini, kamulaştırma, kazı bedelleri, enerji nakil hattı geçiş izinleri ve orman izinleri gibi zorunlu bedellerin lisanssız üretim tesisi sahipleri tarafından karşılanması hükme bağlandı.

Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde, tesisin şebeke bağlantısının 30 gün sonunda kesileceği belirtildi.

TESİS KATILIM BEDELİ VE GERİ ÖDEME

Lisanssız üretim tesisleri için kurulan iletim ve dağıtım varlıklarının, geçici kabulden sonra iz bedel karşılığında şebeke işletmecisine devredilmiş sayılacağı düzenlendi.

Bu tesislerden beş yıl içinde başka kullanıcıların da faydalanması halinde, yeni kullanıcıların ilk yatırımcıya tesis katılım bedeli ödeyeceği hükme bağlandı.

Hesaplama dağıtım bağlantılarında dağıtım şirketi, iletim bağlantılarında ise TEİAŞ tarafından yapılacak.

BAĞLANTI GÖRÜŞÜ SÜRESİ 7 İŞ GÜNÜ

Dağıtım şirketlerinin bağlantı görüşü verme süresi 7 iş günü olarak belirlendi.

Bağlantı görüşlerinin geçerlilik süresinin en az 90 gün olacağı, saha etüdüne bağlı farklı süre uygulamasının kaldırıldığı bildirildi.

TARIMSAL VE KIRSAL BAĞLANTILAR

Meskun mahal dışında kalan kullanım yerlerine yönelik bağlantı taleplerinin, bağlantı anlaşmasının imzalanmasından itibaren en geç üç yıl içinde karşılanması kararlaştırıldı.

Tarımsal amaçlı elektrik bağlantılarında ise toplu başvuru, mesafe kriterleri, ana şebeke yatırımlarının dağıtım şirketince yapılması ve taşınmaz malikinin muvafakatinin verilmiş sayılması gibi kolaylaştırıcı düzenlemeler getirildi.

SİTE VE TOPLU YAPILARDA SÖZLEŞME ŞARTI

Site ve benzeri toplu yapılarda enerji verilen kullanım yerleri için, perakende satış sözleşmesinin üç iş günü içinde imzalanmaması halinde elektriğin kesileceği düzenlendi.

Bu süre içinde yapılan tüketimin kaçak sayılmayacağı açıkça ifade edildi.

TEİAŞ YATIRIMLARINDA GERİ ÖDEME MODELİ

İletim sistemine bağlantı için gerekli yatırımların, TEİAŞ’ın finansman yetersizliği halinde kullanıcılar tarafından yapılabilmesine imkan tanındı.

Bu yatırımların geri ödemeleri en fazla beş yıl içinde, sistem kullanım ve işletim bedellerinden mahsup edilerek ve TÜFE dikkate alınarak yapılacak.