Danıştay’dan eylemci hekime kötü haber! İş bırakma eyleminde maaş kesintisine Danıştay vizesi Sosyal Güvenlik Haberleri

Bağlı bulundukları sendikaların çağrısı üzerine aile hekimleri 2024 yılı kasım ayında 3 gün iş bırakma eylemi yaptı. Eyleme katılan aile hekimlerinin ücret, teşvik ve destek ödemelerinden 3 günlük kesinti yapıldı.

Aile hekimlerinin açtıkları davalara bakan İstanbul’daki dört ayrı idare mahkemesi, kesinti kararının iptal edilerek kesilen paraların faiziyle birlikte ödenmesine karar verdi.

İdare mahkemesi kararlarında, sendikaların aldığı karar doğrultusunda iş bırakma eylemi gerçekleştiği, aile hekimlerinin de eylemlere katılarak iş bıraktığı, sendikal haklar ve örgütlenme özgürlüğü kapsamında çalışma hayatına ilişkin çıkarlarını savunmak amacıyla göreve gelmeme şeklinde gerçekleştirilen eyleme katılmalarının demokratik toplum düzeninin gerekleri ve ölçülülük ilkeleri sınırları içinde olduğu belirtildi. Bu eylemin Anayasa ile güvence altına alınan sendikal faaliyete ilişkin haklarını kullanmak şeklinde yasal bir mazeretinin bulunduğunun görüldüğü, ücret, teşvik ve destek ödemelerinden kesinti yapılmasının hukuka uygun olmadığı kaydedildi.

Danıştay Başsavcılığı, benzer mahiyetteki dört ayrı idare mahkemesi kararının kanun yararına bozulması talebinde bulundu. Başsavcılığın yazısında, Anayasa, ilgili kanun ve uluslararası sözleşmelere göre kamu görevlilerinin kural olarak serbestçe sendikal faaliyette bulunabilecekleri, kamu makamlarının bu hakkın kullanılmasına engel olacak nitelikteki her türlü müdahaleden sakınmaları gerektiği hususunda tereddüt bulunmadığı vurgulandı. Yazıda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 2009 yılında verdiği bir kararda, sendikaların çağrısı üzerine bir günlük ulusal eyleme katılan öğretmenlere verilen uyarı cezasını Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 11. maddesine aykırı bulduğu hatırlatılan yazıda, sendikaların çağrısı üzerine iş bırakma eylemine katılan aile hekimlerinin ücretinden kesinti yapılmasının sendika hakkını ihlal edip etmediği hususunda bir değerlendirme yapılması gerektiği kaydedildi.

“GREVE KATILAN İŞÇİYE DE ÖDEME YAPILMIYOR”

Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca greve katılan işçilere işverence hiçbir suretle ücret ödenemeyeceğine dikkat çekilen yazıda, kanunla tanınmış grev hakkı olmamasına rağmen aile hekimlerine çalışmadıkları günler için ödeme yapılmamasının, grev hakkı olanlara dahi iş bıraktıkları günler için ücret ödenmediği gözetildiğinde adil bir uygulama olarak kabul edilmesi gerektiği ifade edildi.

Yazıda, çalışılmayan günler için ücret ödenmemesinin sendika hakkının ihlali olarak değerlendirilemeyeceği, bu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı iddia edildi. Danıştay Başsavcılığının yazısında, idare mahkemesi kararlarının kanun yararına bozulması istendi.

Danıştay 2. Dairesi kararında, Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği uyarınca, sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimine çalışılan gün sayısına göre ödeme yapıldığı, yıllık izin süresinin ilk 14 günlük kısmı için ödemenin tam olarak yapıldığı belirtildi. Aile hekimlerine çalışmadıkları günler için ücret ödenmemesinin, kendileriyle yapılan sözleşmenin ve söz konusu yönetmeliğin gereği olduğu kaydedildi. Aile hekiminin izinli sayılması ya da raporlu olması gibi işe gelmeme hallerinde dahi hizmetin vekaletin bir başkasına gördürülmemesi halinde ödeme yapılmamasının mevzuat gereği olduğu ifade edilen kararda, yönetmelikte sayılan hallerin dışında işe gelmeme durumunda, hangi mazerete dayalı olursa olsun işe gelmeyen aile hekimine ödeme yapılamayacağı görüşü dile getirildi.

Sendikal faaliyet sebebiyle işe gelmeyen aile hekimlerine ödeme yapılmasına imkan bulunmadığı kaydedilen kararda, Danıştay Başsavcılığının yazısında olduğu gibi grev döneminde işçilere ücret ödenemeyeceğine ilişkin yasa hükmüne dikkat çekildi. Kararda, sağlık çalışanlarına, acil sağlık hizmetlerini aksatmadan iş bırakmaları nedeniyle disiplin cezası verilemeyeceğine ilişkin çok sayıda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı ile ulusal yargı kararı bulunsa da çalışılmayan günler için idari hizmet sözleşmesinde yer alan hükme dayanılarak ücret ödenmemesinin sendikal faaliyetlerin engellenmesi olarak kabul edilemeyeceği belirtildi.

Danıştay 2. Dairesi, bu gerekçelerle idare mahkemelerinin kesilen ücretlerin aile hekimlerine yasal faiziyle iade edilmesine ilişkin kararlarını kanun yararına bozdu.

Söz konusu kararların kanun yararına bozulması, davayı açan aile hekimlerinin kesilen paralarını faiziyle almalarına engel teşkil etmiyor. Ancak, bundan sonra iş bırakma sebebiyle aile hekimlerinin kesilen ücretleri için dava açılması durumunda idare mahkemelerinin davayı reddedecekleri anlamına geliyor.

*Haberin görseli Shutterstock tarafından servis edilmiştir.

*Görsel temsili