İş kazası olmayan işletmelerde prim indirimi Sosyal Güvenlik Haberleri

Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) verilerine göre, 2024 yılında 54’ü kadın olmak üzere 1.897 işçi iş kazalarında yaşamını yitirdi. İş Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) verilerine göre ise 2020 yılında 2.427, 2021’de 2.170, 2022’de 1.843, 2023’te 1.932, 2024’te 1.897, 2025 yılında 2.105 işçi iş kazası sonucu öldü. Bu yılın ocak ayında ise 146 işçi daha yaşamını kaybetti. Ölenlerin yanı sıra iş kazalarında her yıl binlerce kişi sakatlanarak çalışma gücünde kayıp yaşıyor.

SORULARINIZ İÇİN: [email protected]

Devlet, çok tehlikeli iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak işçilerinin can güvenliğini sağlayan işletmeleri ödüllendirerek teşvik ediyor. Buna göre, son üç yıl içinde ölümlü veya sürekli iş göremezlikle, yani çalışma gücünde en az yüzde 10 oranında kayıpla sonuçlanan iş kazası meydana gelmeyen çok tehlikeli sınıfta yer alan iş yerlerine prim teşviki uygulanıyor. Bu işletmelerde işverenin işçi için ödemesi gereken işsizlik sigortası primi 1 puan indiriliyor. İşverenin bu teşvikten yararlanmak için iş yerinde en az 10’dan fazla işçinin çalışması gerekiyor.

Kanuna göre, işçilerin brüt ücreti üzerinden İşsizlik Sigortası Fonuna her ay işçi adına yüzde 1, işveren adına da yüzde 2 oranında prim kesiliyor. 2026 yılı için işsizlik primi işveren payı işçi başına aylık 660,60 TL ile 5.945,50 TL arasında değişiyor. Teşvikten yararlanan iş yerinde işveren primi yüzde 2 yerine yüzde 1 olarak uygulanıyor.

Böylece, iş kazası yaşanmadığı için işsizlik sigortası prim indiriminden yararlanan işyerlerine 2026 yılında işçi başına aylık 330,30 TL ile 2.972,70 TL arasında indirim yapılacak. İşçi sayısı 20 kişi olan bir işletmede aylık prim indirimi tutarı 6.606 TL ile 59.454 TL arasında değişecek. Yıllık prim indirimi tutarı 79.272 TL ile 713.448 TL arasında olacak. 2025, 2024 ve 2023 yıllarında iş kazası yaşanmamış işletmeler bu yıldan başlayarak 3 yıl süreyle prim indiriminden yararlanacak.

Prim indiriminden yararlanma süresi içinde iş yerinde ölümle veya sürekli iş göremezlikle sonuçlanan iş kazası ortaya çıkarsa, iş kazası bildirimini izleyen ay başından itibaren prim indirimi uygulamasına son veriliyor.

İşverenin prim indiriminden yararlanan birden fazla iş yeri varsa, sadece iş kazası meydana gelen iş yerindeki prim indirimi sona eriyor, diğer iş yerlerindeki prim indirimi uygulaması devam ediyor.

İŞVEREN KAZAYI 3 İŞ GÜNÜ İÇİNDE BİLDİRMELİ

İş yerinde iş kazasının meydana gelmesi halinde işverenin iş yerinin bulunduğu yerdeki yetkili kolluk kuvvetlerine derhal, Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) 3 iş günü içinde bildirimde bulunması gerekir.

Prim indiriminden yararlanan işverenlerin iş yerinde meydana gelen ölümlü veya sürekli iş göremezlikle sonuçlanan iş kazasını bildirmemesi veya geç bildirmesi halinde prim teşvikine derhal son veriliyor ve 5 yıl süreyle bu kapsamda teşvik indiriminden yararlanması yasaklanıyor.

İş kazası bildirimini süresi içinde yapan işverenin sadece iş kazası meydana gelen iş yerindeki prim indirimine son verilir. Bildirimi yapmayan işverenlerin ise Türkiye çapındaki tüm iş yerleri 5 yıl boyunca yasak kapsamına alınır. İş kazasının meydana geldiği tarihten itibaren sağlanmış prim indirimleri de gecikme faiziyle birlikte geri alınır.

PRİM İNDİRİMİ HANGİ HALLERDE SONA ERER?

Prim indiriminden yararlanılabilmesi için iş yerindeki işçi sayısının 10 kişiden fazla olması şartı aranıyor. Ayrıca iş yerinin çok tehlikeli sınıfta yer alması gerekiyor. İşçi sayısı 10’a düşünce prim indirimine son veriliyor. İndirimden yararlanmaya devam ederken işçi sayısı 10’a düştüğünde durumun SGK’ya bildirilmesi gerekiyor.

İş yerinin çok tehlikeli sınıftan tehlikeli ya da az tehlikeli sınıfa dönüşmesi ya da iş yerinin iş sağlığı ve güvenliği hizmeti satın alma sözleşmesinin bulunmadığının sonradan tespit edilmesi halinde de prim indirimine son verilir.

İşverenin iş kazası olmayan iş yerlerine sağlanan prim indiriminden yararlanmak için başvuru yapmasına gerek bulunmuyor. Kanunen tüm iş kazası bildirimleri SGK’ya yapıldığı için, SGK iş kazası bildirimi yapılmayan iş yerleri için prim teşviki uygulamasını doğrudan başlatıyor. Ancak, teşvikten yararlanma şartlarını kaybettiği için daha önce prim indirimine son verilmiş işletmelerin, son üç yılda iş kazası meydana gelmemesi halinde prim indiriminden yararlanmak için SGK’ya başvuru yapması gerekiyor.

10 İŞÇİ ŞARTI KALDIRILMALI

Sosyal Güvenlik Kurumu verilerine göre, 17 milyon işçinin 5,2 milyonu 9 ve altında işçisi bulunan iş yerlerinde çalışıyor. On kişi çalışan iş yerleri de dahil edildiğinde çalışanların 3’te 1’inin 10 ve altında işçisi bulunan iş yerlerinde çalıştığı görülüyor.

İşçi sayısı çok olan büyük işletmeler iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alma konusunda ekonomik açıdan daha güçlüler. İşçi sayısı 10 ve daha az olan çok tehlikeli işletmelerin kapsam dışında bırakılması çok büyük eksiklik. Yasanın yeniden gözden geçirilerek işçi sayısına bakmadan çok tehlikeli tüm iş yerlerinin prim teşviki kapsamına alınması gerekir.