Bayramda çalışan işçinin hakları Sosyal Güvenlik Haberleri

Cumhuriyetimiz bugün 102 yaşında. Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun. Cumhuriyetimizi kuran Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları ile şehitlerimizi ve artık hayatta olmayan gazilerimizi rahmetle anıyorum.

SORULARINIZ İÇİN: [email protected]

4857 Sayılı İş Kanununun 44’üncü maddesine göre, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılıp çalışılmayacağı sendikalı iş yerlerinde toplu iş sözleşmesi ile sendikalı olmayan iş yerlerinde ise bireysel sözleşme ile kararlaştırılır. Sözleşmede hüküm yoksa söz konusu günlerde çalışılması için işçinin yazılı onayı gerekir.

Peki ulusal bayram ve genel tatil günlerinden neyi anlamalıyız? 2429 Sayılı Kanuna göre, 1923 yılında Cumhuriyetin ilan edildiği 29 Ekim günü ulusal bayramdır. Ulusal bayram 28 Ekim günü saat 13:00’ten itibaren başlar.

Diğer resmi ve dini bayramlar ile 1 Ocak, 1 Mayıs ve 15 Temmuz ise “genel tatil” günleridir. Ramazan ve Kurban Bayramı da Cumhuriyet Bayramında olduğu gibi arefe günü saat 13:00’te başlar.

BAYRAMDA ÇALIŞAN İŞÇİYE 1 GÜNLÜK ÜCRET

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçilere ücretin nasıl ödeneceği, 4857 Sayılı Kanunun 47’inci maddesinde düzenlenir. Buna göre, söz konusu günlerde çalışan işçilere her gün için bir günlük ücreti ödenir.

Kanun, hafta tatilinde çalışan veya fazla çalışma yaptırılan işçiye saat başı ücretin yüzde 50 zamlı ödenmesini öngörüyor. Bayram gününde çalışan işçiye ise tam gün ücret ödenmesini düzenliyor. Yargıtayın uygulaması ise bayram günü 1 saat bile çalışmış olan işçiye tam gün ücret ödenmesi yönündedir.

BAYRAM TATİLİNDE ÇALIŞAN İŞÇİNİN ÜCRETİ NASIL HESAPLANIR?

Bayram günü çalıştırılan işçiye ödenecek ücreti bir örnek üzerinden hesaplayalım. İşçinin brüt ücreti 30.000 TL olsun. Bu işçinin 1 günlük ücreti 1000 TL, 1 saatlik ücreti ise (bir aylık çalışma 225 saat olduğu için) 133,33 TL’dir.

Diyelim işçi 28 Ekim 2025 tarihinde sabahtan mesai bitimine kadar ve 29 Ekim’de tam gün çalışmış olsun. Bu işçiye iki günlük ücret tutarında, yani brüt 2.000 TL ilave ücret ödenir. Örneğimizdeki işçi 29 Ekim günü mesai bitiminden sonra da fazladan 2 saat çalışmışsa 133,33 TL olan saatlik ücreti yüzde 50 zamlı ödenir. Bu durumda 2 saatlik fazla çalışma için saat başı 200 TL olmak üzere ayrıca 400 TL ödeme yapılır.

Peki bayram tatili işçinin hafta tatili ile çakışırsa ücret nasıl hesaplanır? İşçi hafta tatiline rastlayan bayram günü bir iki saat çalışıp evine dönerse işçiye o gün bir tam günlük ücret ödenir. İşçi hafta tatiline rastlayan bayram günü 5 saatten fazla çalışırsa yüzde 50 zamlı saat ücreti tam günlük ücretten daha fazla olacağından bu kez ücreti saatlik çalışmasına göre hesaplanacaktır. Örneğimizdeki işçi hafta tatiline rastlayan bayram günü tam gün çalışırsa 1,5 günlük tutarda, yani 1.500 TL ücret ödenir.

ÜCRET YERİNE İZİN KULLANDIRILAMAZ

Kanun, hafta tatilinde çalışan veya fazla çalışma yapan işçiye zamlı ücret verilebileceği gibi hafta içinde izin kullandırılmasına olanak sağlıyor. Bu durumda işveren işçisine isterse fazla çalışma ücreti öder, istemezse hafta içinde izin kullandırır.

Ancak, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılan işçi için işverenin ücret ödemeyip izin kullandırma hakkı bulunmuyor. İşverenin mutlaka bayramda çalışan işçi için ücret ödemesi gerekiyor.

BAYRAMDA ÇALIŞAN İŞÇİYE “ÜCRETE HER ŞEY DAHİLDİR” DENİLEMEZ

Bazı işletmelerde işe girerken işçiye “fazla çalışma ücrete dahildir” şeklinde belge imzalatılıyor. Yargıtay bu şekilde imzalanan belgeleri bazı koşullarda geçerli kabul ediyor. Ancak, bu şekilde imzalanmış olan belge ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılan işçi için hiçbir şekilde geçerli değildir. Bayram günlerinde çalışan işçiye tam gün ücreti ödeneceği kanunun açık emri olduğu için sözleşmeler ile aksine bir uygulamaya gidilmesi kanuna aykırılık teşkil ediyor.