Balık yerken iki defa düşünün: Hepsinin içine sızdı Sözcü Gazetesi

Waterloo Üniversitesi tarafından Güney Ontario'daki Grand River havzasında gerçekleştirilen çalışma, arıtılmış atık suların insan kaynaklı ilaç kullanım izlerini sucul ekosisteme aktardığını belgeledi. Dr. Diana M. Cárdenas-Soracá liderliğindeki ekip, nehirde yaşayan küçük balık türlerinin dokularında fentanil, metadon ve venlafaksin gibi maddelerin tutarlı bir şekilde biriktiğini saptadı.

İLAÇ MOLEKÜLLERİ ARITMA SÜRECİNİ GEÇİYOR

Mevcut atık su arıtma sistemlerinin çoğunlukla insan atıklarını, besin maddelerini ve mikropları hedef aldığı, ancak küçük ilaç moleküllerini tamamen ortadan kaldıramadığı belirlendi. Arıtma işlemlerinin kimyasal konsantrasyonu düşürmesine rağmen, düşük seviyelerdeki bu bileşiklerin nehre deşarj edilmesi sonucu aşağı akıntıda yaşayan canlıların sürekli bir maruz kalma durumuyla karşı karşıya kaldığı kaydedildi.

BALIK TÜRLERİNDE CİNSİYET VE TÜR FARKLILIĞI SAPTANDI

Araştırmacılar; gökkuşağı balığı, yeşil kenarlı balık ve yelpaze kuyruklu balık türleri üzerinde yaptıkları testlerde çarpıcı bulgulara ulaştı. Mayıs 2024’te toplanan örneklerde 19 farklı kimyasal madde tespit edilirken, en yüksek seviyelerin erkek balıklarda bulunduğu görüldü. Uzmanlar, dişi balıkların yumurtlama yoluyla vücutlarındaki yağda biriken kimyasal yükü attığını, erkeklerin ise bu maddeleri dokularında taşımaya devam ettiğini bildirdi.

SÜREKLİ MARUZİYET "UYARI İŞARETİ" OLARAK DEĞERLENDİRİLDİ

Bilim insanları, tespit edilen ilaç seviyelerinin balıkların doğrudan hasta olduğunu kanıtlamadığını ancak bu durumun ciddi bir uyarı işareti teşkil ettiğini vurguladı. Önceki araştırmaların, antidepresan maruziyetinin balıklarda beslenme, hareket, stres yönetimi ve üreme davranışlarını değiştirdiğini göstermesi, mevcut bulguların ekosistem üzerindeki uzun vadeli etkilerine dair endişeleri artırdı.

İZLEME YÖNTEMLERİNDE YENİ DÖNEM ÇAĞRISI

Dr. Cárdenas-Soracá, araştırmanın su ekosistemlerini korumak adına daha hassas analitik yöntemlerin geliştirilmesi gerektiğini gösterdiğini belirtti. Mevcut düzenleyici kurumların henüz izlemediği "yeni ortaya çıkan kirleticilerin" takibi için doku testlerinin hayati önem taşıdığı tescillendi. Araştırma sonuçları, su testleri ve biyolojik verilerin aynı soruna işaret ettiğini; arıtılmış suların ilaç kalıntılarını vahşi yaşama taşıdığını net bir şekilde ortaya koydu.