Anne karnında bile başlıyor olabilir: İlk rüyalar ne zaman başlıyor, içinde neler var?

Bebeklerin uyurken gülümsemesi çoğu zaman “güzel bir rüya görüyor” yorumlarına neden olur. Peki bilim bu konuda ne söylüyor? Araştırmalar, bebeklerin rüya dünyasının düşündüğümüzden çok daha erken başlayabileceğini ortaya koyuyor.

Kolik krizlerinde etkili yatıştırma yöntemleri

Yenidoğan sarılığı ne zaman riskli?

BEBEKLER NE ZAMAN RÜYA GÖRMEYE BAŞLAR? RÜYALARINDA NELER GÖRÜRLER?

Uyku sırasında gördüğümüz rüyalar, insan beyninin en gizemli faaliyetlerinden biri olarak kabul ediliyor. Yetişkinlerde rüyaların çoğu REM (Rapid Eye Movement) uykusu sırasında ortaya çıkarken, bilim insanları uzun yıllardır bebeklerin de rüya görüp görmediğini araştırıyor. Peki bebekler ne zaman rüya görmeye başlar ve rüyalarında neler görür? İşte bilimsel araştırmalar ışığında merak edilenler…

BEBEKLER DOĞMADAN ÖNCE BİLE RÜYA GÖREBİLİR

Bilim insanlarına göre rüya görmenin temel koşulu REM uykusunun varlığıdır. Bebeklerde REM uykusu oldukça erken dönemde ortaya çıkar.

Araştırmalar, fetüslerin hamileliğin yaklaşık 7. ayında REM benzeri uyku dönemleri yaşadığını gösteriyor. Bu nedenle bazı uzmanlar, bebeklerin anne karnındayken bile rüya görmeye başlayabileceğini düşünüyor.

Yeni doğan bebekler uyku sürelerinin yaklaşık %50’sini REM uykusunda geçirir. Bu oran yetişkinlerde yalnızca %20 civarındadır. Bu da bebeklerin aslında oldukça yoğun bir “rüya potansiyeline” sahip olduğunu gösteriyor.

BEBEKLERİN RÜYALARI YETİŞKİNLERDEN FARKLI

Bebeklerin rüya gördüğüne dair güçlü biyolojik bulgular olsa da rüyalarının içeriği yetişkinlerinki gibi değildir. Bunun en önemli nedeni, bebek beyninin henüz dil, kimlik ve karmaşık hafıza sistemlerini tam olarak geliştirmemiş olmasıdır.

Uzmanlara göre bebeklerin rüyaları muhtemelen:

Görsel ışık ve renkler

Basit şekiller

Sesler ve ritimler

Dokunma hissi

Gün içinde yaşadıkları basit deneyimler

gibi temel duyusal deneyimlerden oluşur.

Yani bir bebeğin rüyasında bir hikâye veya olay örgüsü olması pek olası değildir.

RÜYALAR BEBEKLERİN BEYİN GELİŞİMİNE YARDIMCI OLABİLİR

Bilim insanları bebeklerde yoğun REM uykusunun önemli bir nedeni olduğunu düşünüyor: beyin gelişimi.

REM uykusu sırasında beyin oldukça aktiftir. Bu süreçte:

Sinir bağlantıları güçlenir

Öğrenme süreçleri desteklenir

Gün içinde edinilen deneyimler işlenir

Bu nedenle bazı nörobilimciler, bebek rüyalarının aslında beynin kendini “programladığı” bir süreç olabileceğini söylüyor.

BEBEKLER NEDEN UYKUDA GÜLÜMSEYEBİLİR YA DA AĞLAYABİLİR?

Birçok ebeveyn bebeğinin uykuda gülümsediğini, yüzünü buruşturduğunu veya kısa süreli ağlama sesleri çıkardığını fark eder.

Bu durum genellikle REM uykusu sırasında görülür. Beyin aktif olduğu için:

Yüz kasları kısa süreli tepkiler verebilir

Bebek gülümseyebilir

Kaşlarını çatabilir

Hatta hafifçe ağlayabilir

Ancak bu durum her zaman bir rüyaya tepki verdiği anlamına gelmez; çoğu zaman sinir sisteminin gelişim sürecinin bir parçasıdır.

BEBEKLER RÜYALARINI HATIRLAYABİLİR Mİ?

Bilim insanlarına göre bebeklerin rüyalarını hatırlaması neredeyse imkânsızdır. Bunun nedeni, rüyaları uzun süreli hafızaya kaydeden beyin bölgelerinin henüz tam gelişmemiş olmasıdır.

Çocuklar genellikle 3–4 yaşından sonra rüyalarını anlatabilecek bilişsel kapasiteye ulaşır. Bu yaşlardan itibaren rüyalar daha hikâye benzeri hale gelmeye başlar.

BİLİM İNSANLARI HALA ARAŞTIRIYOR

Bebeklerin rüyaları konusu hâlâ bilim dünyasında araştırılmaya devam eden bir alan. Günümüzde gelişmiş beyin görüntüleme teknikleri sayesinde bilim insanları bebek uykusunu daha ayrıntılı inceleyebiliyor.

Ancak bebeklerin rüyalarının tam olarak nasıl göründüğünü veya ne içerdiğini kesin olarak bilmek şimdilik mümkün değil.

SONUÇ: BEBEKLER BÜYÜK OLASILIKLA RÜYA GÖRÜYOR

Uzmanların genel görüşü şu yönde:

Bebeklerde REM uykusu çok erken başlar

Bu da rüya görme ihtimalini oldukça yükseltir

Ancak rüyalar yetişkinlerinki gibi hikâyeler içermez

Daha çok duyusal ve basit deneyimlerden oluşur

Kısacası bebeklerin rüyaları muhtemelen dünyayı yeni yeni tanıyan bir beynin renkli ve soyut deneyimleri gibi düşünülebilir.

Görsel Kaynak: istockphoto, shutterstock