Akdeniz Üniversitesi’nde yerli CAR T dönemi başlıyor! Kanser tedavisinde tarihi adım: 15 Nisan itibarıyla ilk tedavi uygulanacak

AÜ'de, kanser tedavisinde kullanılan ileri teknoloji CAR-T yönteminin uygulanacağı İleri Sağlık Araştırma Merkezi kuruldu. Rektör Prof. Dr. Özlenen Özkan ve Organ Nakli Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ömer Özkan, basın toplantısıyla merkezi ve tedaviyi tanıttı. Prof. Dr. Özlenen Özkan, Akdeniz Üniversitesi’nin tıp alanındaki başarılarına değinerek, “Dünyanın ilk rahim nakli, Türkiye’nin ilk yüz ve çift kol nakli gibi tıp tarihinde iz bırakan başarılara imza atan Akdeniz Üniversitesi olarak bugün ülkemiz ve üniversitemiz adına tarihi bir gelişmeyi kamuoyuyla paylaşmanın gururunu yaşıyoruz. Akdeniz Üniversitesi CAR-T ve Hücresel Tedaviler Üretim Merkezi’nin kurulumunu tamamladık. Böylece bu alanda uluslararası düzeyde kabul gören en yüksek kalite ve güvenlik standartlarında yerli üretim sürecini başlatıyoruz" diye konuştu.

Klinik araştırmalarda her hastanın tedavisinin kendisine özel olacağını belirten Özkan, “Bu gelişme, ileri hücresel tedaviler alanında dışa bağımlılığın azaltılması açısından da stratejik bir dönüm noktası. Merkezimiz, hematolojik kanserlerin tedavisinde geliştirilen ve yeni nesil CAR-T yaklaşımları arasında öne çıkan CD19 hedefli Nespe-cel (AT101) programı kapsamında faaliyet gösterecek şekilde tasarlanmıştır. Projeye desteklerinden dolayı Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’a da çok teşekkür ederiz" dedi.

‘KANSER HÜCRELERİNİ HEDEF ALIP YOK ETMEYE BAŞLIYOR’

Akıllı bir ilaç gibi sadece kanser hücreleriyle savaşacak olan hücrelerin güçlendirildiğini kaydeden Prof. Dr. Özkan, “CAR-T teknolojisi, hastaya ait T hücrelerinin yeniden programlanarak kanser hücrelerini hedef almasını sağlayan, özellikle dirençli ve nükseden lösemi ve lenfoma hastalarında umut verici sonuçlar veren, son derece yenilikçi bir tedavi yaklaşımı. Bu teknoloji bir 'yaşayan ilaç’ yaklaşımıdır. Hastanın kendi bağışıklık hücreleri alınıyor, laboratuvar ortamında genetik olarak güçlendiriliyor ve adeta kanseri tanıyacak ‘akıllı askerler’ haline getirilerek yeniden hastaya veriliyor. Böylece vücudun kendi savunma sistemi, kanser hücrelerini hedef alıp yok etmeye başlıyor" ifadelerini kullandı.

'TÜRKİYE DÜNYADA 8'İNCİ MERKEZ OLDU'

Tedavinin sadece dünyada 7 merkezde yapılabildiğini kaydeden Özkan, “Bizim merkezimiz 8'inci merkez haline geldi. Bugün dünyada bu tedaviye erişim son derece sınırlı. ABD’de onay almış birden çok CAR-T tedavisi bulunmakla birlikte, bu ileri tedavilerin maliyeti bazı analizlerde 400 ila 500 bin dolar bandına ulaşabilmektedir. Bu nedenle CAR-T ve benzeri hücresel tedaviler, pek çok hasta için hala erişimi çok güç bir alan olmaya devam etmektedir. Bizler daha düşük maliyetle başlayacağız tedaviye" diye konuştu.

Tedavinin detaylarından bahseden AÜ Organ Nakli Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ömer Özkan, “Bugün itibarıyla tüm altyapısı, ekipmanları tamamlanmış, teknoloji transferi yapılmış ve Ar-Ge için gerekli altyapı hazır hale getirilmiştir. Bu tedavi yöntemi bugüne kadar ülkemizde yapılmıyordu. Hastalar daha çok yurt dışına gönderiliyor ya da kanları yurt dışına gönderilerek işlem görüyordu. Burada hastanın kanı alınacak. Laboratuvar ortamında bu hücreler akıllı hücrelere dönüştürülecek, genetik olarak programlanacak, çeşitli işlemlerden geçirilecek, çoğaltılacak ve daha sonra hastaya geri verilecek. Bu yaklaşık 10 gün süren bir süreç. Bu kısım laboratuvar, yani mutfak kısmıdır. Diğer bölümde ise arkadaşlarımız tedaviyi uygulayacak" dedi.

BAŞARI ORANI YÜZDE 95'İN ÜZERİNDE

Son teknolojiyle tedaviyi gerçekleştireceklerini belirten Prof. Dr. Ömer Özkan, “Tedavinin başarı oranının yüzde 95’in üzerinde olmasını bekliyoruz. Bu binadaki laboratuvar, binanın yaklaşık yüzde 25'ini kapsıyor. Diğer bölümlerde farklı üretim ve çalışma alanları yer alacak. Bu dönemde maalesef seyri çok kötü olan bazı kanser türleri için de çalışmalar yürütülecek. Örneğin beyin tümörleri gibi hastalıklar için de kısa zaman içerisinde protein transferi ve Ar-Ge çalışmalarını yapmayı planlıyoruz. Bu laboratuvarları daha da geliştirmeye devam edeceğiz" diye konuştu.

Prof. Dr. Ömer Özkan, 5 yıllık çalışmanın bugün meyvesini verdiğini kaydederek şunları söyledi:

"5 yıllık emeğin inşallah meyvesini alacağız. Bugün itibarıyla tüm ekipmanlar yerleştirildi. 1 Nisan itibarıyla ruhsatlandırmanın tamamlanmasını, 15 Nisan itibarıyla ilk tedaviyi uygulamayı planlıyoruz. Şu anda bize en yakın merkez İsrail’de. Ancak Orta Doğu ve çevre ülkelerden de hastaların buraya gelme imkanı olacak. Günlük 4 üretim kapasitesine sahibiz ve bunun şimdilik yeterli olduğunu düşünüyoruz. Bu hücreler milyonlarca kez çoğaltıldıktan sonra yeterli sayıya ulaştığında uygun koşullarda hastaya veriliyor. Bu tedavinin önemli özelliklerinden biri de hücrelerin taze olarak, dondurulmadan hastaya uygulanması. Çok az miktarda kemoterapi gerektirir. Talep arttıkça kapasiteyi artırmayı planlıyoruz. Şu an yıllık yaklaşık 100 hastaya hizmet verebilecek durumdayız. Bu sayı 150’ye kadar çıkarılabilir."

CAR-T YÖNTEMİ

CAR-T yöntemi, hastanın bağışıklık hücrelerinin laboratuvarda genetik olarak güçlendirilip yeniden vücuda verilmesiyle kanser hücrelerini hedef alan yenilikçi bir tedavi olarak tanımlanıyor. Kurulan merkezle birlikte Türkiye'de hastaların bu ileri tedavilere erişiminin artırılması ve biyoteknoloji alanında yerli üretim kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor.