Akademi; öğretmenlik mesleğinin bitirilişidir

“Yüz binlerce öğretmen ek atama ve Milli Eğitim Akademisi’nin başlamasını beklerken tarikat yapıları eğitim programı, takvimi, barınma, burs gibi “destekleri” çoktan planlamış ve “eğitimleri” başlatmış durumda.”

Eğitimci yazar Feray Aytekin Aydoğan ile Milli Eğitim Akademisini konuştuk.

MİLLİ EĞİTİM AKADEMİSİ ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNİN BİTİRİLİŞİ ANLAMINA MI GELİYOR?

Milli Eğitim Akademisi kelimenin tam anlamıyla öğretmenlik mesleğinin bitirilişidir. Milli Eğitim Akademisi nedir, hatırlayalım.

Milli Eğitim Akademisi ile temel kriter lisans mezunu olmak. Eğitim Fakültesi mezunu olmak hatta pedagojik formasyon eğitimi almış olmak bir kriter değil. Akademi hem öğretmenlik mesleğinin bitirilişi hem de Eğitim Fakülteleri’ne vurulan kilittir. Milli Eğitim Akademisi ile hangi genç artık üniversiteye girişte Eğitim Fakültesi tercihinde bulunur? Aynı zamanda öğrencilerin nitelikli eğitim hakkı ihlalidir.

Öğretmenlik Meslek Kanunu’nda yer alan ve ÖMK ile eş zamanlı çıkarılan Milli Eğitim Akademisi’ne ilişkin Milli Eğitim Bakanı 20 Şubat’ta yine Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ‘nin Türkiye Eğitim Meclisi toplantısına katılmış ve “Üniversitelerimiz alanında nitelikli bilim insanları yetiştirsinler. Yetişen arkadaşlarımızı biz kendi formasyonumuz ile öğretmenlik mesleğine hazırlayalım. Hem mesleğe seçiliş sürecinde hem de meslek içinde gelişimlerini biz Bakanlık olarak yürütelim. Bu iki faydadan hareketle Millî Eğitim Akademisini hayata geçirdik" ifadelerini kullanmıştı.

Bu cümleler Eğitim Fakülteleri’ne kilit vurulacağının ilanıydı. Milli Eğitim Akademisi düzenlemesiyle; Akademi giriş sınavına başvuru kriteri öğretmenlik mesleğine kaynak teşkil eden en az lisans düzeyinde yükseköğretim programlarının birinden mezun olması diye belirtiliyordu. Bu alanlar içerisinde “İlahiyat Fakültesi, İlahiyat Bilimleri Fakültesi, Uluslararası İslam ve Din Bilimleri Fakültesi, Dini İlimler Fakültesi, İslami İlimler Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Otomotiv Mühendisliği, Su Ürünleri Fakültesi, Gıda Mühendisliği, Veteriner Fakültesi…” yer alıyordu.

Akademi’ye giriş ve bitişinde eleme kriteri Anayasa Mahkemesi kararlarının ve liyakatin reddi olan güvenlik soruşturmasıydı. Anayasa Mahkemesi’nin iptal gerekçesinde Anayasanın 20. 13. ve 128. maddelerine atıf yapılmaktadır. Özellikle özel hayatın gizliliği başlıklı 20. madde üzerinde durularak mevcut güvenlik soruşturması/arşiv araştırması mevzuatının eksik düzenlemeler içerdiği ve bireyin temel hakları bakımından güvencesiz olduğu açıkça belirtilmişti.

Ancak yargı kararlarına rağmen liyakatin reddinin ve siyasal kadrolaşmanın isimlerinden biri olan güvenlik soruşturması temel “eleme” kriteri.

MİLLİ EĞİTİM AKADEMİSİ’NDE GÖREV ALACAK PERSONELİN BELİRLENME SÜRECİ EŞİT, ADİL, OBJEKTİF ÖLÇÜTLERE DAYANMAKTA MIDIR?

Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle Akademi’de görevlendirilecek olanların belirlenme sürecinin açıklanması bu araç ile kimin öğretmen olarak atanacağına karar verici olanların siyasi iktidar olacağının açık göstergesi oldu.

Akademide eğitim personeli olabilmek için; Yükseköğretim Personel Kanunu’na tabi öğretim üyesi kadrolarından istihdam edilecekler Kurulun teklif ettikleri arasından Bakan tarafından, Bakanlık kadrolarında görev yapanlardan istihdam edilecekler kontenjanın üç katı adayın alınacağı sözlü sınav sonucuna göre diğer istihdam edilecekler ise yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav sonucuna göre belirlenecek.

Eğitim verecek olanlar ve kimin öğretmen olarak atanacağına karar verecek olanlar Bakan’ın ve mülakat sonucu belirlenen kişilerin onayı ile belirlenecek.

Açıklanan yönetmelik Milli Eğitim Akademisi görevlendirmelerinin de eşit, adil, objektif kriterlere dayanmadığının açık kanıtıdır.

STK ADI ALTINDA TARİKAT YAPILARI AKADEMİ’DE HİZMET İÇİ EĞİTİMLER Mİ VERECEK?

Hayrat Vakfı ile Milli Eğitim Bakanlığı’nın Şubat 2025’te yenilenen protokolüne göre; geçmiş yıllardaki protokollerden farklı olarak Hayrat Vakfı’nın Milli Eğitim Akademisi’nde de hizmet içi faaliyet yürütebileceği düzenlenmiş durumda. Bu maddenin de Hayrat Vakfı ile sınırlı olmayacağı, Milli Eğitim Akademisi yönetmeliğinde Akademi işleyişinde STK adı altındaki yapıların yer alabileceği “diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği gerçekleştirmek” ifadeleri ile düzenleniyordu.

AKADEMİ’NİN NE ZAMAN BAŞLAYACAĞI, BRANŞLARA GÖRE KONTENJAN DAĞILIMI, ATAMA TAKVİMİ VE DAHA ÇOK SAYIDA BELİRSİZLİK DEVAM EDERKEN BAZI TARİKAT YAPILARI AKADEMİ EĞİTİMLERİNE Mİ BAŞLADI?

Yüz binlerce öğretmen ek atama ve Milli Eğitim Akademisi’nin başlamasını beklerken tarikat yapıları eğitim programı, takvimi, barınma, burs gibi “destekleri” çoktan planlamış ve “eğitimleri” başlatmış durumda.

Akademi ne zaman başlayacak? Kontenjanlar ne zaman açıklanacak? Güvenlik soruşturmaları Akademi öncesinde de bitişinde de güvenlik soruşturması zorunlu- takvimi nasıl olacak? Ek atama açıklanacak mı? Akademi yalnızca yedi ilde (Ankara, İstanbul, Aksaray, Gaziantep, Erzurum, Sivas, Kayseri) açılacak ve Ankara’da, İstanbul’da barınma olanağı da olmayan koşullarda Akademi’ye girenler yoksulluk sınırının altında bir ücretle nasıl yaşayacak? Barınma, beslenme ve diğer ihtiyaçlarını nasıl karşılayacak? Barınma olanağı olan illerde konaklama neden ücretli? Akademi eğitim kurumu mu otel hizmeti veren ticari bir yer mi? Yüz bini aşkın ücretli öğretmen varken atama takvimi ne kadar uzayacak?

MİLLİ EĞİTİM AKADEMİSİ İLE EĞİTİM FAKÜLTELERİ’NE KİLİT VURULMUŞ OLMUYOR MU? ATAMA BEKLEYEN YÜZ BİNLERCE ÖĞRETMENİN EMEĞİ, UMUDU, ÖĞRENCİLERİN NİTELİKLİ EĞİTİM HAKKI YOK SAYILMIYOR MU?

Daha onlarca soru ile Akademi yılan hikâyesine dönüşmüşken atı alan Üsküdar’ı geçmiş durumda. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) aylardır takvim, kontenjan açıklayamamışken tarikat yapılarının programı çok öncesinden hazırlanmış.

Ensar Vakfı, Değerler Eğitimi Merkezi (DEM) Öğretmen Akademisi adıyla 2025-2026 “Geleceğin Öğretmenleri İçin Öğretmenlik Yolunda Projesi”ni başlattı.

Proje; ilahiyat, İslami ilimler ile eğitim fakültelerinin okul öncesi ve sınıf öğretmenliği bölümlerinde okuyan “öğretmenlik yapmayı hedefleyenler” için. Projeye bu bölümlerin hazırlık, birinci ve ikinci sınıf öğrencileri kabul ediliyor. Proje 3 kademeden oluşuyor. Her kademede öğrenciye 12 ay boyunca burs veriliyor. 2025-2026 döneminde aylık burs miktarı 5 bin 200 TL. DEM Öğretmen Akademisi Ensar Vakfı’na bağlı bir yapı. Programa alınacak kişiler mülakatla belirlendi. Ekim 2025’te dersler başlatıldı.

Sabahattin Zaim Üniversitesi. İbn-i Haldun Üniversitesi öncülüğünde İstanbul Gönüllü Eğitimciler Derneği (İGEDER) adıyla başlatılan diğer program ise Geleceğin Öğretmen Akademisi programı. Sabahattin Zaim İlim Yayma Vakfı’nın, İbn-i Haldun TÜRGEV’in kurduğu vakıf üniversiteleri. İlahiyat, İslami İlimler, İnsan ve Toplum Bilimleri, Fen-Edebiyat, Eğitim Fakültesi öğrencileri bu programa başvurabiliyor. Programın hedef kitlesi lisans öğrencileri. İstanbul’dan programa katılacaklar için ücretsiz barınma veya burs desteği veriliyor. Türkiye genelindeki diğer illerden katılımcılara da burs desteği veriliyor. Ekim 2025’te bu program da başlatıldı.

Kriter yine mülakat ve karma eğitimin olmaması. Eğitimler “kız-erkek” diyerek ayrılıyor. Ayrıca kitap, yabancı dil, yurtdışı gezileri gibi “teşvikler” de var.

İki program da Milli Eğitim Akademisi işleyişine uygun. Eğitim Fakültesi mezunu olmak ana kriter değil. Milli Eğitim Akademisi’nde temel kriter Anayasa Mahkemesi kararlarının ve liyakatin reddi olan güvenlik soruşturması iken bu yapıların “akademilerinde” kriter mülakat.

Sevgili hocam değerli bilgileriniz için size teşekkür ediyorum. Türkiye Hepimizin, Eğitim Hepimizin...