Afetzedeler için yeni nesil çözüm: Katlanabilir barınma üniteleri İzmir Haberleri

MTA verilerine göre bin 200 diri fay hattının doğrudan risk altında bıraktığı 45 il için acil afet lojistiğinde devrim oluşturacak bir proje geliştirildi. Yaşar Üniversitesi Mimarlık Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Feray Maden, deprem sonrası yaşanan barınma ve nakliye krizini bitirecek, tek bir tırla 12 adet sevk edilebilen "katlanabilir barınma üniteleri" tasarladı.
Afetzedelerin acil barınma ihtiyacına yenilikçi bir çözüm getirmek amacıyla tasarlanan yeni nesil "katlanabilir barınma üniteleri", afet sonrası lojistik ve kurulum krizini ortadan kaldırmayı hedefliyor. Yaşar Üniversitesi Mimarlık Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Feray Maden öncülüğünde geliştirilen esnek ve modüler sistemler; tek TIR ile çok sayıda sevk edilerek barınmadan sağlığa kadar birçok acil ihtiyaca yanıt verecek.
Türkiye genelinde yaklaşık bin 200 diri fay hattının bulunduğunu ortaya koyan MTA (Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü) verileri, ülkenin deprem gerçeğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Kurumun yayınladığı diri fay haritasında, aralarında büyük tehlike barındıran Ege Bölgesi ve Anadolu fay sistemlerinin de yer aldığı 485 hat, tam 45 il ve 110 ilçeyi doğrudan risk bölgesi haline getiriyor.
Türkiye'nin yüksek deprem riski ve 2023 Kahramanmaraş depremlerinin oluşturduğu devasa barınma krizi, mevcut geçici barınak sistemlerinin yetersizliğini bir kez daha ortaya koydu. Mevcut sistemde kullanılan afet çadırları hızlı ve ucuz bir çözüm sunsa da zorlu iklim şartlarında ve uzun süreli kullanımda yetersiz kalıyor. Daha iyi yaşam şartları sunan konteyner ve prefabrik yapılar ise yüksek maliyetleri, zorlu lojistik süreçleri ve yavaş kurulumları nedeniyle acil barınma ihtiyacına hızla yanıt veremiyor.
Yaşar Üniversitesi Mimarlık Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Feray Maden, afet sonrası ortaya çıkan acil barınma ihtiyacına yönelik depolama ve taşıma kolaylığı sağlayan, değişen iklim şartlarına uyum gösterebilen ve esnek mekânsal çözümler sunan katlanabilir barınma üniteleri geliştirdi. Yeni nesil barınma çözümü için yürütülen 18 aylık araştırma projesi kapsamında, makas mekanizmalar ve plak elemanlardan oluşan iki katlanabilir barınma ünitesi modeli ortaya çıktı.
Genişletilebilir çözüm ve nakliye avantajı
Mutfak, banyo ve yaşam alanlarını barındıran ilk model, üç kişilik kapasitesinin yanı sıra modüler yapısıyla kalabalık aileler için genişletilebilir bir çözüm sunuyor. Sahada hızla kurulabilen bu sistem, tamamen demonte edildiğinde tek bir TIR’a 12 adet sığarak büyük bir nakliye avantajı sağlıyor. Sadece katlanır plaklardan oluşan ve iki kişinin uzun süreli kullanımına uygun olarak tasarlanan ikinci model ise tam katlanmış haliyle tek tırda 9 adet taşınabiliyor. Her iki tasarım da farklı modül kombinasyonlarına imkan tanıyarak afetzedelerin değişen ihtiyaçlarına göre şekillenebiliyor.
Farklı ihtiyaçlara hizmet verebilen modüler yapı
Projenin afet yönetimine sunduğu çok yönlü katkıları değerlendiren Doç. Dr. Feray Maden, geliştirilen sistemin esnekliğine dikkat çekerek şunları söyledi:
"Mevcut geçici barınakların depolama, lojistik, kurulum ve uyarlanabilirlik konularındaki kısıtlamalarına karşı; sahada hızlı konuşlandırılabilen, kolay taşınabilen ve mekânsal esneklik sunan yenilikçi afet barınma sistemleri geliştirdik. Önerdiğimiz bu modüler yapı, yalnızca temel barınma amacıyla değil; aynı zamanda bölgedeki sağlık, lojistik, tedarik ve sosyal faaliyet birimleri gibi farklı ihtiyaçlara ve kullanım senaryolarına da hizmet verebilecek niteliktedir."
Proje, International Association for Shell and Spatial Structures tarafından düzenlenen ve İsviçre ETH Zürich Üniversitesi’nde gerçekleştirilen, 600’ün üzerinde katılımcının yer aldığı "IASS 2024 Redefining the Art of Structural Design" başlıklı uluslararası sempozyumda sunuldu ve yayınlandı. Sempozyumun yanı sıra iki bilimsel araştırma makalesi üretildi.