ABD’den İsrail’e Filistin ayarı

ABD’de Başkan Donald Trump yönetimi, Gazze Şeridi’nde Hamas ile İsrail arasında imzalanan barış anlaşmasını Ortadoğu’da yeni bir dönemin anahtarı olarak görürken, İsrail’in barışı tehdit eden adımları Washington’ın tedirginliğini arttırdı. Çarşamba günü İsrail parlamentosunda oylanıp kabul edilen Batı Şeria’nın ilhakına yönelik kararla ayyuka çıkan ABD-İsrail gerilimi dün de devam etti.

‘TRUMP O’NU MAHVEDER’

İsrailli Kanal 12’ye konuşan üst düzey bir ABD’li yetkili, meclisteki oylamayı kastederek Başkan Yardımcısı JD Vance’in Tel Aviv ziyareti esnasında utanç verici olayların yaşandığını belirtti. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hükümetinin Gazze anlaşmasını çökertmek için faaliyet gösterebileceğinin ortaya çıktığını dile getiren yetkili, “Netanyahu, Başkan Trump ile ince bir çizgide yürüyor. Böyle devam ederse Gazze anlaşmasını mahvedecek. Anlaşmayı mahvederse Trump da onu mahvedecek” ifadelerini kullandı.

İSRAİL KABİNESİ KARIŞTI

Diğer yandan Trump’ın önceki gün Time dergisine verdiği röportajda İsrail’de 23 yıldır tutuklu bulunan ve Filistinlileri iki devletli çözüm etrafında birleştirebilecek isim olarak gösterilen el Fetih lideri Mervan Barguti’nin durumuyla ilgili yakında karar vereceğini açıklaması İsrail kabinesini karıştırdı. İsrail medyasına göre aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in “Barguti serbest bırakılmayacak ve Gazze’ye liderlik etmeyecektir” paylaşımı bakanlar kurulu toplantısı esnasında Netanyahu’ya okundu. Netanyahu, Ben-Gvir’e “Bu senin mesajın mı?” diye sorarken, Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer ise “Neyden bahsettiğini hiç anlamıyorum. Trump, Barguti’nin kim olduğunu bile bilmiyor. Ona sadece bir isim verdiler” diyerek Ben-Gvir’e sesini yükseltti.

ASKER ÇEKME MASADA

Washington ile Tel Aviv arasında Batı Şeria üzerinden çıkan gerilimin ardından İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’daki askeri varlığını azaltmayı değerlendirmeye başladığı da ileri sürüldü. İsrail merkezli Ynet haber sitesine konuşan askeri kaynaklara göre, 7 Ekim saldırılarından sonra arttırılan askeri varlığın, kademeli olarak yerel güvenlik birimlerine devredilmesi planlanıyor. Öte yandan Middle East Eye’ın haberine göre Netanyahu, ABD’nin eleştirileri üzerine Batı Şeria’nın ilhakına ilişkin yasa tasarılarının mecliste ilerletilmemesi talimatını verdiği iddia edildi. ABD Başkanı Donald Trump İsrail’in bölgenin ilhakına yönelik adım atılması halinde ABD’nin İsrail’den tüm desteğini çekebileceğini dile getirmişti.

‘TRUMP’IN ÖNCELİĞİ GAZZE’

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, dün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Batı Kudüs’te bir araya geldi. Görüşmenin ardından ikili ortak basın toplantısı düzenlerken Netanyahu, “Barışı ilerletmek istiyoruz. Hala güvenlik sorunlarımız var, ancak birlikte çalışarak hem sorunları çözebilir hem de fırsatları değerlendirebiliriz” diye konuştu. Rubio ise Trump’ın Gazze ateşkesini “en önemli öncelik” haline getirdiğini, bunun kanıtı olarak ise aralarında ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in de olduğu üst düzey ABD’li yetkililerin bölgeyi arka arkaya ziyaret etmesini gösterdi.

GÖREV GÜCÜNDE AZERBAYCAN VE ENDONEZYA FORMÜLÜ

İsrail’de yayımlanan ‘Israel Hayom’ gazetesi, Netanyahu hükümetinin Gazze’de Türk ve Katarlı güçlerin bulunmasına karşı çıkışının ABD tarafından kabul edildiğini; Azerbaycan ve Endonezya’dan gelen askeri birliklerin, Gazze’ye konuşlandırılacak ‘Uluslararası İstikrar Gücü’nün çekirdeğini oluşturacağını öne sürdü. Haberde Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin görev gücüne katılmayı reddettiği aktarıldı. ABD Dışişleri Bakanı Rubio, “Ortak askeri güç henüz oluşturulmadı. Çok fazla ülke teklifte bulundu, İsrail’in de içine sinecek ülkeler olmalı” diye konuşurken söz konusu birliğin görevi yerine getirebilecek kapasitesinin de olması gerektiğine işaret etti. Öte yandan Haaretz’e konuşan İsrailli üst düzey yetkililer de “Gazze’ye girecek güçler hakkında tüm taraflar arasında mutabakat sağlanmalı. Türk güçlerinin sevk edilmesi ihtimaliyle ilgili endişeliyiz” ifadelerini kullandı.

GAZZE’NİN ‘TEMİZLİĞİ’ NESİLLER SÜRECEK

İsrail’in iki yılı aşkın süre boyunca gerçekleştirdiği acımasız saldırılarının ardından yerle bir olan Gazze Şeridi’nde enkaz kaldırma çalışmaları başlarken, enkaz altında kalan milyonlarca ton patlamamış mühimmatın temizlenmesinin 20 ila 30 yıl alabileceği tahmin ediliyor. Uluslararası yardım kuruluşu Humanity & Inclusion, tonlarca yıkıntının altında hâlâ aktif mühimmat bulunduğunu belirtirken, bölgeyi “haritasız bir mayın tarlasına” benzeten Patlayıcı Mühimmat İmha (EOD) uzmanı Nick Orr, “Tamamen temizlemek mümkün değil, bunlar yeraltında. Gelecek nesiller boyunca bunları bulmaya devam edeceğiz. Yüzey temizliği ise bir nesil içinde, yani 20 ila 30 yıl içinde başarılabilir bir şey” ifadelerini kullandı. Birleşmiş Milletler Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA)’na göre Gazze Şeridi 61 milyon ton enkazla kaplanmış durumda. Hesaplamalara göre Gazze’nin her metrekaresine 169 kilogramdan fazla enkaz düşüyor.