İsrail muhalefetini zor bir seçim bekliyor: Netanyahu nun sonunun anahtarı Arapların elinde Sözcü Gazetesi

İsrail'de Salı günü gerçekleştirilen seçimlerin ardından Çarşamba sabahı itibarıyla Binyamin Netanyahu'nun hükümet çoğunluğunu kaybettiği kesinleşti.

Oyların yüzde 70'inden fazlasının sayılmasıyla birlikte, her iki Yahudi bloğunun da çoğunluk hükümeti kurmak için gerekli olan 61 Knesset sandalyesine ulaşamayacağı belli oldu.

Ülkedeki siyasi geleceğin, muhalefetteki Yahudi partilerinin seçimlerde oylarını artıran Filistinli partilerle ortak bir cephe oluşturup oluşturmayacağına bağlı hale geldi.

Yahudi muhalefet bloğunun lideri emekli general Gadi Eisenkot, gece saatlerinde "Siyonist çoğunluk" adını verdiği yapı için erken bir zafer deklarasyonunda bulunarak böyle geniş çaplı bir koalisyon ihtimalini reddetti. Gelgelelim muhalefet bloğundan itiraz sesleri yükselmeye başladı.

Sandıkların yüzde 84,5'inin açılmasıyla resmi rakamlara göre İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun bloğu 54 koltuk almayı başardı.

Açılan mevcut sandıklara göre Netanyahu'nun partisi Likud, 27 koltuğu aldı. Netanyahu'yu destekleyen bloktaki diğer partiler de gücünü korudu.

Tevrat Yahudiliği Birliği 7 koltuk, Aşırı sağcı Itamar Ben-Gvir'in partisi Yahudi Gücü 7 koltuk, Shas 7 ve Dindar Siyonizm 6 koltuk kazandı.

Gadi Eisenkot'un başını çektiği muhalefet bloğu ise 49 sandalye aldı. Yönettiği Yashar partisi 22 sandalyeyi elde etti. Muhalefet bloğundaki B'yachad 12 koltuk, Demokratlar 8 koltuk ve Yisrael Beytunu 7 de koltuk kazandı.

Muhalefeti koalisyon dışında destekleyen Arap partileri ise 17 koltuk elde etti. Filistinlileri temsil eden Ortak Liste 11, Arap demokrat Ra'am partisi ise 6 koltuk elde etti.

Seçimler, halen kafa kafaya devam ediyor. İki taraf da bir çoğunluk hükümeti kurulmasını sağlayacak 61 koltuğa henüz ulaşamadı.

Sandıktaki durum, Eisenkot ve müttefiklerini bir tercihle karşı karşıya bıraktı: Ya 16 ila 19 sandalye kazanması beklenen İsrailli Arap partileriyle anlaşma yapmak ya da  bir ulusal birlik hükümeti aracılığıyla Netanyahu'nun tekrar koltuğuna oturmasına göz yummak.

Eisenkot'un "Değişim" bloğundaki küçük ortaklardan merkez sol vizyondaki Demokratlar'ın lideri Yair Golan, Eisenkot'a iki Filistinli parti olan Birleşik Liste ve Ra'am ile müzakere etme çağrısında bulundu.

Golan, X platformunda yaptığı paylaşımda, "Korkmayı bırakmazsak ve ırkçılığa bir son vermezsek burada bir geleceğimiz olamaz. Netanyahu'nun Yahudi ve Arap oyları arasında yaptığı ırkçı ayrımı artık kabul edemeyiz," ifadelerini kullandı.

Golan ayrıca, "Arap vatandaşların oylarını silmeye çalışan herkes Netanyahu'ya teslim oluyor ve İsrail'den vazgeçiyor," diyerek Netanyahu'nun kendi seçmenleri için askerlik hizmetine karşı çıkan ve Siyonist olmayan Haredi Yahudi partilerine güvendiğine dikkat çekti.

Birleşik Liste lideri Yusuf Jabareen, sergiledikleri güçlü performansın "hiçbir siyasi senaryoda görmezden gelinemeyeceklerini" gösterdiğini söyledi.

Jabareen, Netanyahu hükümetinin ve özellikle aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in "her Arap vatandaşının hayatında bir acı" belirtti.

Jabareen, "Netanyahu, Ben-Gvir ve Smotrich hükümetini görevden almanın ve onları evlerine göndermenin yolunu açmaya hazır olacağız," dedi.

Bir diğer Birleşik Liste yetkilisi ise Yahudi muhalefetinin karşı karşıya olduğu tercihi "üstünlük ya da demokrasiyi inşa etmek" olarak tanımladı.

Uzaktan kullanılan oyların son olarak sayılacak olması nedeniyle tüm oyların sayımının birkaç gün daha sürebileceği vurgulandı.

Bu oyların büyük çoğunluğunu konuşlandırılmış askerler oluşturuyor. Ordu oylarının genellikle sağa kaydığı bilinmekle birlikte, çok sayıda yaşça daha büyük ve daha ılımlı yedek askerin aktif görevde olması sebebiyle genel tablonun karmaşıklaşabileceği değerlendiriliyor.

Tüm oylar sayıldıktan sonra, İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog parti liderlerinden birine hükümeti kurması için altı haftalık süre verecek.

İlk tercihin başarısız olması durumunda fırsat rakibine geçecek. Gelecek haftalarda yaşanması muhtemel siyasi pazarlıklarda hem Netanyahu'nun hem de Eisenkot'un diğer kamptan kendi taraflarına milletvekili çekmeye çalışması bekleniyor.

Yeni bir çoğunluk sağlanana kadar Netanyahu geçici olarak görevinde kalmaya devam edecek. Tıkanıklığın yeni bir seçim turuna yol açması halinde Netanyahu'nun bundan fayda sağlayabileceği değerlendiriliyor.

Örneğin, Salı günü oy kullanmak için geri dönen ve çoğunluğu iktidar koalisyonuna karşı olan tensiz diaspora İsraillilerinin başka bir seçim için tekrar dönmeyebileceği belirtiliyor.

Siyasi tıkanıklık geçmişte de tekrarlanan seçimlere yol açmıştı. İsrail'de 2019 ile 2022 yılları arasında beş kez seçim düzenlenmişti.

Netanyahu, 19 yıldır görev yaparak İsrail'in en uzun süre hizmet veren başbakanı ve siyasi olarak en eski figürlerden biri oldu.

Uzun süredir devam eden bir yolsuzluk davasıyla karşı karşıya olan Netanyahu ve aşırı sağcı koalisyonu, kampanya sürecinde ırkçılık söylemleri körükledi ve kendisi olmadan İsrail'in bir nükleer saldırıya karşı savunmasız kalacağını iddia etti.

İsrail standartlarına göre bile gergin geçen kampanyada, sandıkların açılmasından hemen önce Netanyahu'nun Tel Aviv'i yerle bir eden bir nükleer patlama görseli paylaşması da yer aldı.

Hamas'ın 7 Ekim 2023 tarihinde İsrail'in güney topluluklarına düzenlediği ölümcül saldırıdan bu yana İsrail, Gazze'yi harabeye çevirerek 74 binden fazla Filistinliyi öldürdü, Lübnan'da Hizbullah ile savaştı, Suriye'de yeni topraklar işgal etti ve ABD ile birlikte İran'a karşı bir savaş başlattı.