25 metrelik dev bibonlar denizaltıları tek tek avlayacak Sözcü Gazetesi

Çin’in geliştirdiği yeni bir hava tabanlı elektromanyetik tespit sistemi, gelecekte denizaltı tespit yöntemlerinde önemli değişikliklere yol açabilir. Dikkat çeken nokta, bu teknolojinin ne bir savaş gemisi ne de gelişmiş bir füze olması. Sistem, bir helikopterden sarkıtılan dev elektromanyetik bobinlerden oluşuyor.

"ATEM" adı verilen sistem, yüzeyin altında bulunan nesneleri, jeolojik yapıları ve su altındaki oluşumları haritalayabilmek amacıyla geliştirildi. Çinli araştırmacılar tarafından gerçekleştirilen son testlerde, her biri yaklaşık 25 metre çapında olan üç büyük bobinden oluşan sistem başarıyla havada tutuldu.

Bobinlerden biri verici, biri alıcı, diğeri ise dengeleme ünitesi olarak görev yapıyor. Tüm yapı, özel kablolar aracılığıyla bir helikopterin altına asılıyor.

ASIL AMAÇ SİVİL KULLANIM

Araştırmacılara göre sistemin öncelikli kullanım alanları maden arama, yeraltı su kaynaklarının tespiti ve jeolojik incelemeler olacak. Bununla birlikte, elektromanyetik tarama teknolojisinin askeri alanda da değerlendirilebileceği belirtiliyor.

Özellikle geçmişte yapılan bazı çalışmalar, bu tür sistemlerin su altındaki denizaltıları tespit etme potansiyeline sahip olabileceğini ortaya koymuştu. 2012 yılında gerçekleştirilen bir simülasyon çalışmasında, küçültülmüş bir denizaltı modeli tuzlu su ortamında başarıyla tespit edilmişti.

EN BÜYÜK SORUN HAVADA DENGEYİ KORUMAK

ATEM sisteminin önündeki en büyük teknik engel, dev bobinlerin uçuş sırasında sabit kalmasını sağlamak oldu. Rüzgâr, helikopter rotorlarının oluşturduğu türbülans ve ani manevralar, sistemin salınmasına ve eğilmesine neden olarak ölçümlerin doğruluğunu azaltabiliyor.

Araştırmacılar, orta seviyedeki bir ivmelenmenin bile bobinlerin 20 dereceden fazla eğilmesine yol açabildiğini belirtiyor. Bu nedenle çalışmaların büyük bölümü, sistemin havadaki kararlılığını artırmaya odaklandı.

ÇİNLİ EKİP ÇÖZÜMÜ NASIL BULDU?

Beihang Üniversitesi ile Çin Bilimler Akademisi’nden araştırmacıların yer aldığı ekip, kablo uzunlukları ve gerilim değerlerini optimize eden özel bir bilgisayar modeli geliştirdi. Bu sayede bobinlerin daha dengeli bir şekilde taşınması sağlandı.

Bunun yanı sıra ana bobinin arkasına esnek bir aerodinamik film yerleştirildi. Pasif dengeleyici görevi gören bu yapı, salınımları azaltarak sistemin daha stabil kalmasına yardımcı oldu. Yapılan yedi dakikalık test uçuşunda bobinlerin büyük ölçüde düz konumlarını koruyabildiği bildirildi.

DENİZALTI AVCILIĞI İÇİN HENÜZ ERKEN

Her ne kadar teknoloji dikkat çekici sonuçlar vermiş olsa da uzmanlar, sistemin doğrudan denizaltı avcılığı için hazır olduğu görüşünde değil. Şu ana kadar elde edilen veriler, ağırlıklı olarak simülasyonlara ve kontrollü testlere dayanıyor.

Ayrıca sistemin en iyi performansı düşük hızlarda ve yumuşak manevralar sırasında gösterdiği belirtiliyor. Hızlı dönüşler ve ani hareketlerde ise salınımlar yeniden artabiliyor.

Çin’in üç dev bobinden oluşan ATEM sistemi, özellikle havadan elektromanyetik tarama alanında önemli bir mühendislik başarısı olarak değerlendiriliyor.