Zeytinlikler şimdilik kurtuldu! Otoyol projesine yargı freni

Finike, Demre, Kaş ve Kalkan bölünmüş yol projesi için Bakanlığın verdiği "ÇED Olumlu" kararı, bölge halkının ve yaşam savunucularının itirazları sonucu Antalya 2. İdare Mahkemesi'nden döndü. Mahkeme, bilirkişi raporunu esas alarak projeye fren yaptırdı. Eğer proje hayata geçseydi; Likya Kültürel Mirası, paha biçilemez arkeolojik sit alanları, zeytinlikler ve doğal yaşam alanları otoyol inşaatının altında ezilecekti. Toplam 74 kilometrelik güzergâh boyunca, 11 arkeolojik sit, çok sayıda doğal sit ve Özel Çevre Koruma (ÖÇK) bölgesinden oluşan toplam 9 koruma alanı doğrudan tahrip edilecekti.

Cumhuriyet'ten Öznur Oğraş Çolak'ın haberine göre projenin mevcut haliyle uygulanması durumunda, telafisi mümkün olmayan zararların kapıda olduğu görüldü. Güzergâh üzerindeki koruma alanları arasında; 1. Derece Doğal Sit Alanı olan Beymelek Lagünü, Beymelek Helenistik İsion Kalesi, Sura, Myra, Kyaneai ve Hoyran antik kentleri ile dünyaca ünlü Kaputaş 1. Derece Sit Alanı bulunuyordu.

Sadece tarih değil, ekolojik denge de büyük bir tehdit altındaydı. Otoyol projesi, dünyada sadece bu bölgede yetişen Likya orkidesi, Kaputaş andızotu ve Sürmeli çiğdemi gibi endemik türlerin yayılım alanlarını yararak geçecek, öncelikle korunması gereken bu popülasyonları yok edecekti. Ancak bu talan girişimi, çok geniş bir kitleyi mücadelenin içine çekti; Kaş, Demre ve Finike halkı doğasına sahip çıkmak için tek yürek oldu.

Cengiz Holding’in Artvin itirafı: 'Sızıntı olmayacağının garantisi yok'

Uzmanların Bakanlıktan tek beklentisi ise bu yıkıcı otoyol sevdasından vazgeçilmesi ve mevcut yolların iyileştirilmesi. Sürecin başından beri direnişin en ön safında yer alan Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu Başkanı Arkeolog Nezih Başgelen, yaşanan bu kritik süreci değerlendirdi.

Başgelen, Antalya 2. İdare Mahkemesi'nin iptal kararının pek çok açıdan hayati olduğunu vurgulayarak şunları söyledi:

"Finike-Demre-Kaş-Kalkan hattındaki proje için daha önce verilen 'ÇED olumlu' kararının iptali çok önemlidir. Bölge halkının ve sivil toplum örgütlerinin açtığı davada hazırlanan kapsamlı bilirkişi raporu, gerçeği tüm çıplaklığıyla ortaya koydu: Mevcut yolların iyileştirilmesi yeterlidir. Öngörülen proje ise ekolojik ve arkeolojik açıdan ciddi bir tahribat yaratacaktır."

Mahkemenin bu rapor doğrultusunda karar verdiğini belirten Başgelen, "Bu emsal niteliğindeki sonucun alınmasında Kaş Çevre ve Kültür Derneği’nin öncülüğü, Mimarlar Odası Antalya Şubesi, Doğa Derneği, Finike TORAÇDER, Peyzaj Mimarları Odası, Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu ve bölge sakinlerinin azimli mücadelesi etkili oldu. Emeği geçen herkesi kutluyoruz" ifadelerini kullandı.

Selimiye kubbesi ile ilgili yürütmeyi durdurma kararını hatırlatan Başgelen, Likya’nın arkeolojik değerlerini ve doğasını korumaya yönelik bu son kararın da millet adına umut verici olduğunu belirtti. Başgelen, "Kültürel ve doğal mirası koruma konularının ortak paydamız haline gelmesi son derece olumlu bir gelişme" dedi.

ÇED yok ruhsat yok ama talan tam gaz! Fatsalılardan altın madeni tepkisi

İptal edilen projenin detayları ise tüyler ürperten cinstendi. Yol, Demre Beymelek Lagünü’nden başlayıp Köşkerler, Gürses, Hoyran, Yavu mahalleleri üzerinden Kaş’a bağlı Gökçeyazı, Sarılar, Pınarbaşı, Ağullu, Çukurbağ mahallelerine geçerek Kalkan’da son bulacaktı. Hatta dünyaca ünlü Kaputaş Plajı’nın üzerindeki kanyonun viyadükle aşılması planlanıyordu.

Arkeoloji dünyası ise şimdi şu sorunun cevabını arıyor: Toplam 11 arkeolojik sit alanını ve sayısız tarihi değeri tahrip edecek bu projeye, ÇED raporunda "olur" veren arkeolog Sinan Yılmaz kimdir? Arkeolog Nezih Başgelen, camia adına bu kişinin bilimsel yetkinliğini, uzmanlığını ve bu eğitimi nerede aldığını sorgulayarak, raporun altındaki tartışmalı imzaya dikkat çekti.