Yemeklik 3 yağın kansere neden olduğu ortaya çıktı Sözcü Gazetesi

Mutfaklarda yaygın olarak kullanılan ayçiçeği, mısır ve soya yağı gibi bitkisel yağlarda bulunan 'linoleik asidin', belirli koşullar altında kanserli hücrelerin büyümesini tetikleyebileceğine dair yeni laboratuvar 

Moleküler düzeyde yapılan yeni hayvan deneyleri, diyetle alınan linoleik asidin (bir tür Omega-6 yağ asidi), tümörlerde yüksek oranda bulunan FABP5 adlı bir proteine bağlandığını gösterdi.

Araştırmacılar, bu bağlanmanın hücrelerdeki mTORC1 sinyal yolağını aktive ederek hücre çoğalmasını hızlandırdığını belirtiyor. Özellikle tedavisi zor bir tür olan triptofan negatif meme kanseri modellerinde, bu mekanizmanın tümör büyümesini ivmelendirdiği gözlemlendi. İnsanlarda yapılan bazı klinik gözlemler de, belirli hastalarda kan linoleik asit ve FABP5 seviyelerinin yüksek olduğunu göstererek bu bulguları destekliyor.

Laboratuvar bulguları dikkat çekici olsa da, bilim insanları aceleci sonuçlara varılmaması gerektiğinin altını çiziyor:

Dozaj ve Gerçek Hayat Farkı: Hayvan deneylerindeki (klinik öncesi modeller) yağ dozajları ve diyet bileşimleri, insanların günlük hayattaki tüketim alışkanlıklarından oldukça farklıdır.

Epidemiyolojik Veriler Desteklemiyor: Geniş çaplı popülasyon çalışmalarının birçoğu, linoleik asit alımı ile meme kanseri riski arasında tutarlı ve pozitif bir ilişki bulamamıştır. Hatta bazı analizler, bu yağ asidinin nötr veya koruyucu bir etkiye sahip olabileceğini göstermektedir.

Ayçiçek veya mısır yağı gibi yağlar vücut için gerekli olan Omega-6 açısından zengindir. Ancak modern yaşamda sıkça tüketilen ultra işlenmiş gıdalar ve dışarıda yeme alışkanlığı, vücuda alınan Omega-6 miktarını aşırı seviyelere çıkarmaktadır. Uzmanlar, asıl tehlikenin yağın kendisi değil, iltihaplanmayı önleyen Omega-3 (balık, ceviz vb.) ile Omega-6 arasındaki dengenin bozulması olduğunu vurguluyor. Bu dengesizlik, vücudu kronik iltihaplanmaya (enflamasyon) ve dolayısıyla kansere yatkın hale getirebiliyor.

Kanser riskindeki artışın sadece diyetle değil; obezite, hareketsiz yaşam, alkol tüketimi, uykusuzluk ve çevresel faktörlerin birleşimiyle ortaya çıktığını belirten uzmanlar, günlük mutfak alışkanlıkları için şu pratik adımları öneriyor:

Yağları Çeşitlendirin: Mutfakta temel yağ olarak tekli doymamış yağ asitleri içeren zeytinyağını tercih edin. Diğer yağları takviye olarak kullanın.

Isıya Dikkat Edin: Yağın oksitlenmesini ve kanserojen bileşenler üretmesini engellemek için, yemekleri orta ısıda pişirin.

Dengeyi Kurun: Beslenmenize daha fazla balık ve çiğ kuruyemiş ekleyerek Omega-3 alımınızı artırın.

Kızartmayı Sınırlayın: Haftalık derin yağda kızartma (patates, tavuk vb.) sıklığınızı gözden geçirin ve minimuma indirin.

Etiket Okuyun: İşlenmiş paketli gıdaların içerik listesini kontrol ederek gizli linoleik asit kaynaklarını belirleyin.