Yayılan vitamin trendi sağlığı olumsuz etkiliyor: Uzmanlardan kritik açıklama Sözcü Gazetesi

Sosyal medyada son dönemde hızla yayılan ve “ne kadar çok, o kadar iyi” felsefesiyle kontrolsüz takviye kullanımını özendiren yeni bir akım, sağlık profesyonellerini ayağa kaldırdı. Gençler başta olmak üzere milyonlarca insanı etkisi altına alan bu trend, "Vitaminmaxxing" adıyla biliniyor. Akım; vitamin ve mineral takviyelerinin adeta avuç avuç, çok yüksek dozlarda ve aralıksız tüketilerek enerjiyi, bağışıklığı ve vücut performansını zirveye çıkarma iddiasına dayanıyor. Ancak eczacılar ve tıp uzmanları, bu eğilimin hiç de masum olmadığı ve doğrudan organ yetmezliklerine zemin hazırlayabileceği konusunda çok ciddi uyarılarda bulunuyor.

Yapılan araştırmalara göre, ABD’deki yetişkin nüfusun yaklaşık üçte biri ile yarısı düzenli olarak multivitamin tüketiyor. Ancak uzmanlar, bu yüksek oranın arkasında ciddi bir gereksiz ve yanlış kullanım riskinin saklandığına dikkat çekiyor. Sosyal medyadaki bilgi kirliliğiyle birleşen bu durum, masum görünen vitaminleri adeta birer zehre dönüştürebiliyor.

YAĞDA ÇÖZÜNEN VİTAMİNLERİN GİZLİ TEHLİKESİ

Eczacı Wendy Lee, vitamin kullanımındaki en büyük hayati yanılgılardan birinin, suda çözünen vitaminlerin fazlası idrarla atılabilirken; A, D, E ve K vitaminlerinin vücutta birikmesi olduğunu belirtiyor. Yağda çözünen bu vitaminler vücuttan kolayca atılamadığı için zamanla biriken yüksek dozlar tam bir sağlık faciasına yol açabiliyor.

Örneğin, D vitamininin aşırı kullanımı kanda kalsiyum seviyesinin aşırı yükselmesine neden olarak böbrek taşı oluşumuna, zihinsel bulanıklığa ve ileri evrelerde böbrek yetmezliğine kadar gidebiliyor. Benzer şekilde A vitamini fazlalığı doğrudan karaciğer hasarı ve ciddi kemik problemleriyle ilişkilendirilirken, yüksek doz E vitamini iç ve dış kanama riskini ciddi oranda artırıyor. K vitamini ise kan sulandırıcı ilaç kullanan hastaların tedavi süreçlerini tamamen altüst edebilecek tehlikeli etkileşimler barındırıyor.

DOĞAL OLAN ZARARSIZDIR İNANIŞI BİR ALDATMACA MI?

Wendy Lee, toplumdaki "bitkisel veya doğal olan her şey güvenlidir" inancının da büyük bir hata olduğunu vurguluyor. Günlük hayatta sıkça kullanılan kalsiyum ve demir gibi takviyeler, bazı antibiyotiklerin ve tiroit ilaçlarının vücut tarafından emilmesini engelleyebiliyor.

Toplumda en çok suistimal edilen iki vitamin grubu olan C ve B vitaminleri hakkında da ezber bozan gerçekler var. Yaygın inanışın aksine, yüksek doz C vitamini almak sizi grip veya soğuk algınlığından tamamen korumuyor; sadece bazı durumlarda hastalık süresini hafifçe kısaltabiliyor. Günlük 1000 miligram üzerindeki C vitamini dozları ise mide rahatsızlıklarına, ishale ve yine böbrek taşı riskine yol açıyor. B vitaminleri konusunda da benzer bir yanılgı mevcut; bu vitaminler enerji üretim mekanizmasında rol oynasa da kahve veya enerji içeceği gibi anlık bir doping etkisi yaratmıyor. Eğer vücudunuzda klinik bir B vitamini eksikliği yoksa, dışarıdan fazladan almanın size hiçbir belirgin faydası olmuyor.

KİMLERİN TAKVİYEYE İHTİYAÇ DUYDUĞU AÇIKLANDI

Uzmanlara göre, sağlıklı ve dengeli beslenen bir yetişkinin aslında hiçbir dış takviyeye ihtiyacı olmayabilir. Ancak hamileler, vegan beslenme tarzını benimseyenler ve ileri yaştaki bireyler gibi bazı özel gruplar bu takviyelerden fayda görebiliyor. Özellikle güneş ışığının yetersiz olduğu dönemlerde dışarıdan D wiki desteği gerekebiliyor. Bu noktada ideal günlük alım miktarının yetişkinlerde 600 IU (15 mikrogram), 70 yaş üzerindeki bireylerde ise 800 IU (20 mikrogram) olması öneriliyor.

Sağlık pazarındaki fiyat çılgınlığına da değinen uzmanlar, en pahalı vitaminin her zaman en etkili vitamin anlamına gelmediğini belirtiyor. Takviye alırken paranızı boşa harcamamak ve sağlığınızdan olmamak için kriteriniz fiyat değil; doğru doz, kişisel ihtiyaç ve güvenilir marka seçimi olmalıdır. Sosyal medya fenomenlerinin tavsiyeleriyle hareket etmek yerine, mutlaka bir doktorun ve eczacının yönlendirmesine güvenmek gerekiyor.