Uzmanından unutkanlık uyarısı: Her unutkanlık aynı nedene bağlı değil

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Burcu Polat, unutkanlığın hem nörolojik hem de psikiyatrik hastalıkların belirtisi olabileceğini belirterek, iki durumun nedenleri, belirtileri ve seyri açısından önemli farklılıklar gösterdiğini söyledi.

Unutkanlığın her zaman aynı nedene bağlı olmadığını ifade eden Polat, doğru değerlendirmenin uygun tedavi ve destek sürecinin planlanmasında kritik rol oynadığını kaydetti.

NÖROLOJİK VE PSİKİYATRİK UNUTKANLIK FARKLI SEYREDİYOR

Alzheimer gibi nörodejeneratif hastalıklar ile psikiyatrik sorunların ortak belirtilerinden birinin unutkanlık olduğunu belirten Polat, ancak altta yatan mekanizmaların ve klinik özelliklerin farklı olduğunu dile getirdi.

Nörolojik kökenli unutkanlığın genellikle yavaş, sinsi ve ilerleyici şekilde başladığını aktaran Polat, ilk olarak yakın belleğin etkilendiğini, hastaların çoğu zaman unutkanlığını fark etmediğini ya da önemsemediğini ifade etti.

Süreç ilerledikçe dil, yön bulma ve yürütücü işlevler gibi diğer bilişsel alanların da etkilenebildiğini belirten Polat, nörolojik muayenede yürüme bozukluğu ve kas güçsüzlüğü gibi ek bulguların görülebileceğini söyledi.

Polat, nöropsikolojik testlerde gerçek öğrenme ve hatırlama bozukluğu bulunduğunu, ipucu verilmesine rağmen performansın düzelmediğini kaydetti.

PSİKİYATRİK KÖKENLİ UNUTKANLIKTA DİKKAT BOZUKLUĞU ÖN PLANDA

Psikiyatrik kökenli unutkanlığın ise daha ani başlangıç gösterebildiğini belirten Polat, bu durumun çoğunlukla ilgisizlik, isteksizlik, uyku ve iştah değişiklikleri ile depresif belirtilerle birlikte görüldüğünü ifade etti.

Bu gruptaki kişilerin unutkanlıklarından yoğun şekilde şikayetçi olduklarını söyleyen Polat, dikkat ve konsantrasyon bozukluğunun ön planda olduğunu, gerçek bellek depolama sorununun ise daha nadir görüldüğünü dile getirdi.

Polat, nöropsikolojik değerlendirmelerde ipucu veya hatırlatma verilmesiyle performansın belirgin şekilde düzeldiğini, altta yatan duygudurum bozukluğunun tedavi edilmesiyle bilişsel yakınmaların çoğu zaman gerilediğini belirtti.

BAZI SORULAR TANIYA YARDIMCI OLABİLİYOR

Psikiyatrik ve nörolojik unutkanlığın ayırt edilmesinde bazı soruların yol gösterici olabileceğini ifade eden Polat, unutkanlığın kişi tarafından mı yoksa yakınları tarafından mı fark edildiği, hatırlatma yapıldığında bilgilerin geri çağrılıp çağrılamadığı, depresif belirtilerin bulunup bulunmadığı ve yakınmaların zaman içerisindeki seyrinin değerlendirilmesinin önem taşıdığını söyledi.

AİLELERİN GÖZLEMLERİ ÖNEMLİ

Her unutkanlığın aynı anlama gelmediğini vurgulayan Polat, bazı unutkanlıkların beyin hücrelerindeki nörodejeneratif süreçlerden, bazılarının ise ruhsal yorgunluk ve duygudurum bozukluklarından kaynaklanabileceğini ifade etti.

Aile bireylerinin unutkanlık yaşayan kişide şikayetin kim tarafından dile getirildiğini, hatırlatmayla bilgilerin geri gelip gelmediğini, uyku ve iştah değişiklikleri gibi belirtilerin eşlik edip etmediğini ve yakınmaların zaman içinde ilerleyici mi yoksa dalgalı mı seyrettiğini gözlemlemesinin doğru değerlendirme açısından yol gösterici olabileceğini kaydetti.