MEVLÜT TEZEL Puan ve yorum sahteciliğine darbe!

Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, e-ticarette ürün ve işletmelerin görünürlüğünü yapay biçimde artıran sahte yorum, beğeni, takipçi, favori, sepete ekleme ve 5 yıldız hizmetlerini yakın takibe aldı.
Tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen bu uygulamaları mevzuata aykırı bulan Kurul, yapay etkileşim hizmetlerinin sunulduğu çok sayıda internet adresi için erişim engeli kararı verdi.
Çok daha önceden yapılması gereken olumlu bir adım olmuş.
İşletmelerin ve ürünlerin internet ortamındaki görünürlüğünü artırmak amacıyla beğeni, görüntüleme, takipçi, yorum ve yıldız gibi verileri uzunca bir süredir manipüle ediliyordu.

Bu manipülasyonu parayla yapan sosyal medya ajansları ve editörler var.
Parayı veriyorsun sosyal medya ajansları ellerindeki organik olmayan hesaplarla ürün ya da işletmenin beğenisini ve takipçisini artırıyor, sürekli olumlu yorumlar yazıyorlar.
Aynı şekilde parayla rakibinizin puanını düşürüp, kötü yorumlar yazılmasını da sağlayabiliyorsunuz.
Böylece tüketiciler aldatılıyor ve haksız rekabet ortamı yaratılıyor.
Aslında bir ürün, hizmet ya da işletmeyle ilgili sadece olumlu yorumlar görüyorsanız şüpheyle yaklaşmak gerekiyor.
Denetimlerde ürünlerin ücret karşılığında favoriye alınmasını, sepete eklenmesini veya olumsuz tüketici yorumlarının görünürlüğünü engellemeye yönelik hizmetlerin de mercek altına alınması yerinde bir adım olmuş.
Örneğin bir restoran ve otel hakkında çok yüksek puan ve olumlu yorumlar görüyorsunuz gittiğinizde ise hayal kırıklığı yaşıyorsunuz.
Tüketiciyi en çok yanıltan bir ürün, hizmet ya da işletmeyle ilgili olumsuz yorumların engellenmesiydi.
Umarım Reklam Kurulu bu denetimlerin sayısını artırır.

***

SAÇIYLA İKİ KIRMIZI KART ALDIRDI
Anguilla Milli Takımı'nda yaklaşık 1,5 metre uzunluğundaki saçlarıyla dikkat çeken Aedan Scipio, Antigua ve Barbuda karşılaşmasının 69. dakikasında oyuna dahil oldu.

Maçın 71. ve 90. dakikalarında Antigua ve Barbuda'dan iki futbolcu, Scipio'yu saçından çektikleri gerekçesiyle kırmızı kart gördü, iyi mi? Maçın özetini izlerken bile benim o saçı çekesim geldi. Bir futbolcuda 1.5 metre saç mı olur?
Bu kadar uzun saça elin takılır ya da bir anlık kızgınlıkla ya da refleksle o upuzun saçı çekesin gelir!
1.5 metre saça yasak gelmeli diyeceğim ama futbol tarihinde saçın uzunluğuna dair bir yasak yok.
Aedan saçını beline bağladığı için "Kötü niyet yok" da diyebilirsiniz!
Aedan adeta oyunun hilesini bulmuş.

***

SAHİPLENMEYİ ARTIRMALIYIZ
Sokak köpekleri yüzünden çocuklar ölüyor, trafik kazaları yaşanıyordu. Başıboş köpek sorununun modern Türkiye'ye yakışmadığını, bu sorunun çözülmesi gerektiğini birçok kez yazmıştım.
Benim önerim önce kısırlaştırma, sonra sahiplendirme ve en sonunda barınaklara kapatılması yönündeydi. Sanırım önerimin ilk ikisi uygulanmadan direkt toplanıp barınaklara kapatılması tercih edildi.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, sokak hayvanlarının yüzde 99,6'sını topladıklarını açıkladı.
Bu ciddi bir oran ama toplanan köpeklerin net sayısını bilmiyoruz.
"Sokak hayvanı" denirken sokak kedilerinin de toplatılıp, toplatılmadığını bilmiyoruz.
Toplanan hayvanların kaçı sahiplendirildi? Kaçı barınaklarda şu an? Ve kaçı öldü?
Bu soruların da yanıtlarını bilmiyoruz. Daha önce de yazdığım gibi: Aslında köpeklerin bu sorunda hiç suçu yok. Onlar doğası ne gerektiriyorsa onu yapıyorlar.
Durumun buraya gelmesinde asıl sorumlular görevlerini yapmayan yetkililer ve biz insanlar! Uzun yıllar kısırlaştırma yapılmadı. Yasa dışı köpek ticareti önlenemedi.
Petshop'lardan bir hevesle alınan köpekler, bakmak zor gelince sokağa atıldı.
Ve zamanla sokak köpeklerinin sayıları hızla arttı.
Belediyeler kısırlaştırmak, barınak yapmak yerine bazen topladıkları köpekleri komşu il ya da ilçedeki en yakın boş alana bıraktılar.
Şimdi bundan sonrası önemli! Köpek dostlarımızı yaşatmak için insanları barınaklardaki köpekleri sahiplenmeye teşvik etmeliyiz.
Kampanyalar yapılarak sahiplenme oranını artırmalıyız.

***

21. YÜZYILIN EN İYİ DİZİLERİ
New York Times, aralarında oyuncuların, dizi yaratıcılarının ve eleştirmenlerin bulunduğu 500'den fazla kişiye sorarak, 21. yüzyılın en iyi dizilerini sıraladığı kapsamlı bir liste hazırladı.
100 dizilik bu listede sadece 2000'lerde başlayan diziler değerlendirmeye alındı.
Bu yüzden 'The Sopranos' gibi aslında 2000'lerde hâlâ ekranda olan bazı başarılı diziler listede yer almadı.
Listede ilk on sırasıyla şöyle:

1: "Breaking Bad", 2: "The Wire", 3: "Mad Men", 4: "Succession", 5: "Fleabag", 6: "Game of Thrones", 7: "Veep", 8: "30 Rock", 9: Curb Your Enthusiasm, 10: "Atlanta".
"Breaking Bad"in birinci sırada yer almasına dizi severlerin itirazı olmaz sanırım.
Öyküsü, çekimleri, kurgusu ve oyuncu performanslarıyla tartışmasız tüm zamanların en iyi dizisi o.
Bu efsane dizi istense iki sezon daha devam edecek bir yapıya sahipti.
Daha fazla para kazanmak için dizinin kalitesinden ödün vermediler.
"Breaking Bad"in genelde en iyi dizi seçilmesinin önemli bir nedeni de yapımcıların diziyi tadında bırakmalarıydı.
Listede beni şaşırtan "Breaking Bad"in 'spinoff'u olan "Better Call Saul"un 27'inci sırada yer alması.
Bence ilk 10'a girmeyi hak ediyordu.
2000'li yıllarda başlayan diziler arasında benim ilk 10'um ise şöyle:
1: "Breaking Bad", 2: "Better Call Saul", 3: "Game of Thrones", 4: "Fargo", 5: "Succession", 6: "Black Mirror", 7: "True Detective" (Son sezonu hariç!), 8: "House of Cards" (Son sezonu hariç!), 9: "Chernobyl", 10: "Ozark".

***

İZ BIRAKAN SÖZLERİZ
"Bazen iki insanın birbirine ne kadar ihtiyaç duyduğunu anlaması için yollarının ayrılması gerekir." (Ya Hiç Gelmeseydin)