Uyku esnasında yüksekten düşme hissi neden olur? Bakın bilim ne diyor...

Bedeninizi ve zihninizi dinlendirmek için kendimizi uykunun kollarına atmışsınız, vücudunuzu gevşetmişsiniz, göz kapaklarınızdan sızan uyku bedeninizi etkisi altına alıyor... Tam o anda, bir anda metrelerce yüksekten boşluğa düşüyormuş gibi hissetmeye başlıyorsunuz. Hatta bu his öyle güçlü oluyor ki uykunuzdan uyanıyorsunuz ve rüyaymış deyip yeniden uyumaya çalışıyorsunuz...

Nabzınız yükselmiş, kalbiniz ağzınızın içinde atıyormuş gibi güçlü çarpıyor "nasıl bir rüyaydı bu" diye geçiriyorsunuz aklınızdan. Evet garip bir rüyaydı ama garip olan siz değilsiniz. Ya da en azından bu size özel bir gariplik değil. Bu, neredeyse herkesin başına en az bir kez gelmiştir. Çünkü bu bir anlık düşme hissinin tıp literatüründe bir adı var. O da "hipnik sıçrama" (hypnic jerk) ya da "uyku seğirmesi."

Uyku esnasında, rüyada ya da uykuya yeni dalmışken yaşanan bu düşme hissi bilimin de araştırmayı sevdiği konulardan biri. Çeşitli bilim insanları, bu düşme hissinin nedeninin beyindeki uyku sistemlerinin savaşı olduğunu düşünüyor. Beynimizde uykumuzu düzenleyen iki sistem var, ve bu sistemler uykunun ilk geçiş evresinde birbirinin önünde geçmek istediği için bu hissin yaşandığını söylüyorlar.

HİPNİK SIÇRAMA BİR REFLEKS

"Uyku yarım ölüm" lafı halk arasında epey yaygındır. Uyurken gerçekten de dış dünya ile olan ilişkimizi büyük oranda kesmeye başlarız. Vücudumuz kendini bırakır, kaslarımız gevşer hatta kalp ritmimiz bile yavaşlar. Soluk alışverişlerimiz yavaş ve daha seyrek hale gelir. Bazen beynimizde uyanıklık anındaki sinir sistemini kontrol eden taraf ile uykuya geçişi yönlendiren sistemler senkronize olamayabilir. Bu senkronizasyon yaşanmadığında ya da geciktiğinde aslında çok çok kısa, milisaniyelik bir zaman aralığı için bir alarm verilir. Nörolojik ve evrimsel teoriler bu alarmın asıl nedeninin beynin kendini korumak için gösterdiği bir refleks olduğunu düşünüyor.

Uykuya daldığınız sırada kaslarınız hızla gevşediği için ve beyniniz de o esnada yer çekimini hissedemediği için sizin düştüğünüzü sanıyor ve sizi yere çakılmaktan korumak için bir anda bir irkilme refleksini devreye sokuyor. Aslında bu beyninizin bir güvenlik önlemidir.

Günlük hayat alışkanlıklarınız bu hipnik sıçramayı tetikleyebilir. Peki bunlar ne gibi alışkanlıklar?

Aşırı stres ve kaygı

Fazla kafein ve sigara

Aşırı yorgunluk ve uykusuzluk

Geç saatte spor yapmak

Panik atak

Uyku bozuklukları

Bazı ilaçlar