Uluslararası haber sitesine girenler, dikkat: Reklamlar ajan yazılım yüklüyor Sözcü Gazetesi

Toronto Üniversitesi bünyesinde çalışmalarını yürüten dijital araştırma grubu Citizen Lab tarafından perşembe günü yayımlanan rapora göre, İsrail merkezli iki şirket çevrim içi reklam platformlarını manipüle ederek Katar merkezli haber kuruluşu Al Jazeera bünyesindeki 45 cihazı hedef aldı ve bu cihazlara casus yazılım bulaştırdı.

Araştırmacılar, hükümetlerin cep telefonlarına sızmasını sağlayan Candiru ile reklam teknolojisi firması Discover Tech'in, 2024 ve 2025 yıllarında zararlı kod barındıran reklamlar aracılığıyla cihazlardan veri toplayan casus yazılımları sistemlere yerleştirdiğini açıkladı.

Citizen Lab raporuna göre Tel Aviv merkezli Discover Tech, Alphabet çatısı altındaki Google da dahil olmak üzere birçok büyük ağ üzerinden reklam sunarak uzun süre yasal bir reklam şirketi görünümünde faaliyet gösterdi.

Şirketin, Google ve reklamcılık sektörü birliği IAB Europe tarafından hazırlanan onaylı tedarikçi listelerinde de yer aldığı belirtildi.

Şirketin işlettiği "Controlium" adlı platformun milyonlarca kullanıcı hakkında profil oluşturduğu, bu verilerin Candiru gibi casus yazılım şirketlerince hedeflere yönelik operasyonlarda kullanıldığı ortaya çıktı.

Kullanıcılara zararsız görünen reklamların içerdiği zararlı kodlar sayesinde, hedeflerin herhangi bir bağlantıya tıklamasına dahi gerek kalmadan cihazların sessizce ele geçirildiği kaydedildi.

Araştırmacılar, bu yılın mart ve haziran ayları arasında Discover Tech ile bağlantılı reklamların onlarca ülkede yaklaşık 200 bin farklı internet sitesinde, ayrıca Android ve iOS uygulamalarında gösterildiğini belirledi.

Söz konusu reklamların NATO, Avrupa Parlamentosu ve ABD Savunma Bakanlığı gibi kritik kurumların ağlarının yanı sıra önde gelen teknoloji şirketleriyle ilişkili ağlarda da sunulduğu açıklandı.

ABD yönetimi, daha önce 2021 yılında Candiru'ya hükümet yetkililerini, iş insanlarını, akademisyenleri, aktivistleri ve gazetecileri hedef alan casus yazılımlar temin ettiği gerekçesiyle yaptırım kararı almıştı.

Citizen Lab'in bulgularının ardından IAB Europe, kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle Discover Tech'in küresel tedarikçi listesinden çıkarıldığını bildirdi.

Bir Google sözcüsü ise Discover Tech'in casus yazılım dağıtımına karıştığını teyit ettiklerini belirterek, şirketin "politikalarımızı sistematik olarak ihlal ettiği" gerekçesiyle reklam platformlarından engellendiğini açıkladı.

Gelişmelerle ilgili yorum taleplerine Discover Tech ve Candiru yanıt vermezken; 2025 yılında ABD merkezli Integrity Partners tarafından satın alınan ve Integrity Labs olarak da bilinen Candiru, fon yönetimi ve Al Jazeera tarafından da sorulara anında geri dönüş yapılmadı.

Kullanıcıların ilgi alanları, konumları ve gezinme alışkanlıkları üzerinden hedefli reklamlar sunulmasını sağlayan küresel reklam ağları, işletmecilerine yüz milyarlarca dolarlık gelir üretiyor.

Daha önce farklı şirketlerin reklam platformlarını kolluk kuvvetleri ve istihbarat kurumlarının şüphelileri takip etmesi amacıyla devlet gözetimi için veri toplamakta kullandığı bilinse de reklamların doğrudan cihazları hacklemek ve casus yazılım yerleştirmek üzere kullanılması daha yeni ve daha az bilinen bir yöntem olarak değerlendiriliyor.