Ukrayna için görüşmeler başladı: Kore modeli çözüm masada... Nihai hedefe ulaşmanın makul yolu

ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna için hazırladığı barış planı, “Rusya’nın lehine” olduğu yönündeki değerlendirmeler ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin Donbas’ın Moskova’ya bırakılması talebini kesin bir dille reddetmesi nedeniyle çökme noktasına geldi.

Avrupalı liderlerle yoğun diplomatik temaslarda bulunan Zelenski’nin, Trump’ın planına karşı Avrupa destekli yeni bir öneri sunmaya hazırlandığı ileri sürüldü.

Zelenski’nin yürüttüğü görüşmeler sırasında Trump, “Bence zayıflar” ifadelerini kullandı ve Avrupalı liderlere yönelik sert eleştirilerde bulundu. Trump, Avrupa’yı “zayıf insanların yönettiği çürüyen uluslar topluluğu” olarak nitelendirdi.

Ukrayna’da kalıcı barışı sağlama hedefi, Trump’ın “sert müzakere taktikleri” ve Rusya’ya yönelik yaklaşımı nedeniyle zaman zaman sekteye uğrasa da sürecin ana hatlarının yavaş yavaş netleştiği iddia edildi.

Diplomatik kaynaklar, egemenliği güvence altına alınmış, sınırları uluslararası garantilerle korunacak ve Avrupa Birliği’ne entegre olacak bir Ukrayna planı üzerinde çalışıldığını belirtti. Kaynaklar, Ukrayna’nın ABD ve Avrupa yatırımlarıyla yeniden inşa edilmesinin hedeflendiğini ifade etti.

Washington Post, üzerinde çalışılan yeni plana ilişkin "Trump'ın Rusya'ya yönelik tavrı yardımcı olmuyor ancak nihai hedefe ulaşmanın makul yolu" değerlendirmesinde bulundu.

Washington Post’un haberine göre, 20 maddeden oluşan yeni barış planı üç ayrı belge hâlinde müzakere ediliyor:

Barış planı,

Güvenlik garantileri,

Savaş sonrası ekonomik toparlanma programı.

“KORE MODELİ” ÇÖZÜM MASADA

Yetkililer, Güney Kore ile Kuzey Kore arasındaki sınır hattını temel alan “Kore modeli”nin çözüm seçenekleri arasında yer aldığını kaydetti.

Toprak takası ve sınır anlaşmazlıklarını kapsayan plana göre, Donetsk’ten Herson’a uzanan ateşkes hattı boyunca geniş bir askerden arındırılmış bölge (DMZ) oluşturulması hedefleniyor. Bu hattın gerisinde ise ağır silahların tamamen yasaklanacağı daha geniş bir tampon bölge bulunacak.

“Kore modeli” çözüme göre:

Sınır hattı sabitlenecek,

İhtilaflı bölgelerin nihai siyasi statüsü ertelenecek,

Zaporijya Nükleer Santrali Rus kontrolünde kalmayacak. ABD, güvenliği için santralin yönetimini  devralabilecek.

UKRAYNA’NIN AB ÜYELİĞİNDE 2027 HEDEFİ

Müzakerelerde ele alınan hedefler arasında, Ukrayna’nın 2027 gibi erken bir tarihte Avrupa Birliği üyesi olması da yer aldı. Ülkenin bu kadar kısa sürede AB’ye entegre edilmesi Avrupa’da soru işaretlerine yol açsa da ABD’nin, Macaristan’ın vetosunun kaldırılması için Budapeşte yönetimine baskı yaptığı belirtildi.

AB üyeliğinin, Ukrayna’da ticareti ve yabancı yatırımları artırması, yolsuzlukla mücadele sürecinde ise denetimi güçlendirmesi bekleniyor.

NATO MODELİNDE GÜVENLİK GARANTİSİ

Rusya’nın anlaşmayı ihlal etmesi ihtimaline karşı, ABD’nin Ukrayna’ya NATO’nun 5. Madde korumasını andıran güçlü bir güvenlik garantisi sağlaması gündemde. Washington yönetimi bu garantiyi teklif ederken, Kiev ise taahhütlerin ABD Kongresi tarafından resmen onaylanmasını talep ediyor.

DONDURULMUŞ RUS VARLIKLARI YENİDEN İNŞA İÇİN KULLANILACAK

Trump yönetiminin, Ukrayna’nın yeniden inşasını finanse etmek amacıyla dondurulmuş Rus varlıklarından 100 milyar dolarlık bir fon oluşturulmasını önerdiği bildirildi. Bu miktarın ilerleyen süreçte artırılabileceği ifade edildi.

ABD yetkilileri, Ukrayna Kalkınma Fonu’nun kurulması konusunda ABD merkezli yatırım şirketi BlackRock ve Dünya Bankası ile görüşmeler yürütüyor. Söz konusu fonun, Ukrayna’nın yeniden inşası için 400 milyar dolara kadar kaynak sağlayabileceği belirtiliyor.

Ayrıca Trump’ın, Rusya için de benzer büyüklükte bir yatırım planı talep ettiği iddia ediliyor.