Türkiye de geçen yıl 62 binden fazla kişi hava kirliliği kaynaklı öldü; işte en kirli iller...

T24 Haber Merkezi

Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) raporuna göre; geçen yıl Türkiye'nin hava kalitesi açısından Osmaniye, Iğdır ve Malatya partikül madde kirliliği en yüksek ilk üç il oldu.

THHP, 2016'dan bu yana düzenli olarak yayınlanan Türkiye'nin hava kirliliği karnesi Kara Rapor'un yedincisini açıkladı. 

Yapılan hesaplamalara göre Türkiye'de 2023 ve 2024'te, ince partikül madde PM2.5 kirliliği nedeniyle sırasıyla 63 bin 851 ve 62 bin 644 erken ölüm meydana geldi. Bu, 30 yaş üstü nüfusta tüm ölümlerin yaklaşık yüzde 13'ünün hava kirliliğine atfedilebileceği anlamına geldi. 

Kara Rapor'a göre 2024'te hiçbir ilin yıllık ortalama hava kalitesi Dünya Sağlık Örgütü'nün önerdiği kılavuz değerlere göre temiz değil. Osmaniye, Iğdır ve Malatya partikül madde kirliliği en yüksek ilk üç il oldu. Kirliliğin en önemli kaynaklarından biri trafik olarak ortaya çıktı. En kirli ilk 10 ile bakıldığında bu illerin Akdeniz bölgesinin doğusunda ve güneydoğu Anadolu'da yoğunlaştığı gözlendi. Sanayinin ve termik santrallerin olduğu bölgeler olan Bursa Kestel, Osmaniye ve Şırnak'ta halk, 250 günün üzerinde yani yılın yüzde 70'inde sağlıksız havaya maruz kaldı. Osmaniye halkı, 2024 yılı boyunca ortalamada 83,60 µg/m3 partikül madde soludu. Bu, DSÖ'nün önerdiği en yüksek kirlilik düzeyinin 5 katından, Türkiye'de yasal sınırın 2 katından fazla.

İstanbul'da, Sultangazi bölgesinde de Cebeci taş ocakları nedeniyle ilçe halkı yılın 263 günü kirli hava soludu. Ankara ve İstanbul'da 2024'te hava kirliliği "hassas" düzeyde seyretti.

İzmir'de ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı hava kalitesi izleme istasyonlarından bu yıl da yeterli veri alınamadı. Bu nedenle İzmir'in havası kapsamlı biçimde değerlendirilemedi. 

Kara Rapor 2025'te yapılan 10 yıllık değerlendirmeye göre özellikle doğal gaz kullanımına geçen bölgelerde (ör. Edirne-Keşan) hava kalitesinde belirgin iyileşmeler görülürken Ankara Keçiören, Antalya ve Şanlıurfa gibi hızla büyüyen kentlerde hava kalitesi düştü. 10 yıllık değerlendirmenin en önemli çıktısı Türkiye'de hava kirliliğinin halen düzenli ve yeterli ölçülmediği oldu.

2024'te hava kirliliğine bağlı ölüm oranının en yüksek olduğu il Osmaniye (yüzde 33,8) olurken, toplam ölümlerin sayısal olarak en fazla görüldüğü iller İstanbul, İzmir, Bursa ve Ankara oldu. PM2.5 hava kirliliği, Türkiye'deki en önemli önlenebilir ölüm nedenlerinden biri.