Türkiye COP31 adaylığında iş birliği ve kapsayıcılığı ön plana çıkarıyor: Uzlaşı sağlanamaması halinde tek başına ev sahipliği yapmaya hazır Gündem Haberleri

Türkiye, 2026’da düzenlenecek BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’na (COP31) ev sahipliği için yürüttüğü adaylık sürecinde iş birliği ve kapsayıcılığı ön plana çıkarıyor. Avustralya ile eş-başkanlık konusunda yapılan yapıcı görüşmeler, Avustralya’nın tutum değişikliğiyle sekteye uğradı. Türkiye, uzlaşı sağlanamaması halinde konferansa tek başına ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu belirtti.

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Türkiye 2026 yılında düzenlenecek BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’na (COP31) ev sahipliği için yürüttüğü adaylık sürecinde işbirliği ve kapsayıcılık ilkelerini ön plana çıkarıyor.

Avustralya ile yapıcı diyalog

Diplomatik kaynaklar, BM 80. Genel Kurulu marjında Avustralya ile yürütülen görüşmelerde taraflar arasında karşılıklı anlayışa dayalı bir zemin oluştuğunu, sürecin yapıcı diyalogla ilerlediğini aktardı.

Bu çerçevede, her iki ülkenin başkanlık sürecini ortak biçimde üstlenmesi, üst düzey toplantıların ev sahipliklerinin paylaşılması ve müzakere süreçlerinin birlikte götürülmesi konusunda anlayış birliğine varılmıştı.

Avustralya’nın tutum değişikliği

Ancak aynı kaynaklara göre, Avustralya Başbakanı’nın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a gönderdiği mektupta, daha önce üzerinde ilerleme sağlanan konuların reddedilmesi süreci başlangıç noktasına geri götürdü. Avustralya, eş-başkanlık modelinin BM kurallarında öngörülmediğini ve COP’u Pasifik odaklı gündemden uzaklaştırabileceğini gerekçe göstererek görüşmelerden uzaklaştı.

Türkiye’nin eş-başkanlık önerisi

Diplomatik çevreler, Türkiye’nin COP31’in eş-başkanlık modeliyle yürütülmesini çok taraflılığı güçlendirecek örnek bir adım olarak değerlendirdiğini, bu görüşün Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Avustralya Başbakanı’na gönderdiği cevabi mektupta da vurgulandığını belirtti.

Esnek formüller ve tek başına ev sahipliği seçeneği

Türkiye’nin, iyi niyetli istişarelerle COP31’in başarısına katkı sağlayacak esnek formüller geliştirilmesine inandığı ifade edildi. Ancak uzlaşı sağlanamaması halinde Türkiye’nin konferansa tek başına ev sahipliği yapmaya ve başkanlığı üstlenmeye hazır olduğu da diplomatik kaynaklarca dile getirildi.

Pasifik’e özel hassasiyet

Diplomatik kaynaklar, Türkiye’nin COP31’in odağında yalnızca belirli bir bölgenin değil, iklim krizinden en çok etkilenen kırılgan bölgelerin bulunmasını önemsediğini, bu çerçevede Pasifik’e yönelik özel oturumlar düzenlenebileceğini aktardı.

Küresel dayanışma çağrısı

Türkiye’nin adaylığının yalnızca bölgesel bir tercih değil, ortak geleceğe yönelik küresel dayanışma çağrısı niteliği taşıdığı vurgulandı. Diplomatik kaynaklar, Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadelede rekabet yerine işbirliği ve kapsayıcılık ilkeleriyle hareket etmeye devam edeceğini, tüm tarafları yapıcı diyalog ve karşılıklı saygı temelinde süreci ilerletmeye davet ettiğini bildirdi.

COP Nedir?

Birleşmiş Miletler (BM) Çevre Programı (UNEP) ile Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) 1988’de ortaklaşa ihdas ettiği Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC) ortaya koyduğu insan kaynaklı faaliyetlerin neden olduğu küresel ısınmanın iklim üzerindeki etkilerine karşı, 1992 yılında Rio de Janeiro’da düzenlenen BM Çevre ve Kalkınma Konferansı’nda imzaya açılan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS), uluslararası alanda atılan ilk ve en önemli adımdır.

21 Mart 1994 tarihinde yürürlüğe giren BMİDÇS’ye, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 196 ülkenin yanı sıra, Avrupa Birliği (AB) de taraftır. Türkiye, BMİDÇS’ye 24 Mayıs 2004 tarihinde katılmıştır.

Taraflar Konferansı (Conference of Parties - COP) BMİDÇS’nin en üst karar alma organıdır. Her yıl toplanan COP’ta kararlar taraf ülkelerin oybirliği ile alınır.

2026 yılında düzenlenmesi öngörülen COP31’e ev sahipliği yapma sırası BM’nin bölgesel gruplarından olan Batı Avrupa ve Diğerleri Grubu’nda (WEOG). Söz konusu gruptan Türkiye ve Avustralya COP31’e ev sahipliği için aday.

Usul kuralları gereği, Taraflar Konferansı’na ev sahipliği yapacak ülke üzerinde uzlaşma sağlanamadığı takdirde, Konferans BMİDÇS Sekteryası’nın bulunduğu Almanya’nın Bonn şehrinde düzenlenmektedir.