Türkiye, COP31 adaylığı sürecinde iş birliği ve kapsayıcılık ilkelerini ön plana çıkarıyor

Diplomatik kaynaklardan alınan bilgiye göre, BM 80'inci Genel Kurulu marjında Avustralya ile yürütülen görüşmelerde, her iki ülkenin başkanlık sürecini ortak biçimde üstlenmesi, üst düzey toplantıların ev sahipliklerinin paylaşılması ve müzakere süreçlerinin birlikte götürülmesi konusunda anlayış birliğine varılmıştı.

AVUSTRALYA’NIN TUTUM DEĞİŞİKLİĞİ

Ancak kaynaklara göre, Avustralya Başbakanının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a gönderdiği mektupta, daha önce üzerinde ilerleme sağlanan konuların reddedilmesi süreci başlangıç noktasına geri götürdü. Avustralya, eş-başkanlık modelinin BM kurallarında öngörülmediğini ve COP’u Pasifik odaklı gündemden uzaklaştırabileceğini gerekçe göstererek görüşmelerden uzaklaştı.

TÜRKİYE’NİN EŞ-BAŞKANLIK ÖNERİSİ

Diplomatik çevreler, Türkiye'nin COP31'in eş-başkanlık modeliyle yürütülmesini çok taraflılığı güçlendirecek örnek bir adım olarak değerlendirdiğini, bu görüşün Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Avustralya Başbakanına gönderdiği cevabi mektupta da vurgulandığını belirtti.

ESNEK FORMÜLLER VE TEK BAŞINA EV SAHİPLİĞİ SEÇENEĞİ

Türkiye’nin, iyi niyetli istişarelerle COP31’in başarısına katkı sağlayacak esnek formüller geliştirilmesine inandığı ifade edildi. Ancak uzlaşı sağlanamaması halinde Türkiye’nin konferansa tek başına ev sahipliği yapmaya ve başkanlığı üstlenmeye hazır olduğu da diplomatik kaynaklarca dile getirildi.

Diplomatik kaynaklar, Türkiye’nin COP31’in odağında yalnızca belirli bir bölgenin değil, iklim krizinden en çok etkilenen kırılgan bölgelerin bulunmasını önemsediğini, bu çerçevede Pasifik’e yönelik özel oturumlar düzenlenebileceğini aktardı.

KÜRESEL DAYANIŞMA ÇAĞRISI

Türkiye’nin adaylığının yalnızca bölgesel bir tercih değil, ortak geleceğe yönelik küresel dayanışma çağrısı niteliği taşıdığı vurgulandı. Diplomatik kaynaklar, Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadelede rekabet yerine iş birliği ve kapsayıcılık ilkeleriyle hareket etmeye devam edeceğini, tüm tarafları yapıcı diyalog ve karşılıklı saygı temelinde süreci ilerletmeye davet ettiğini bildirdi.

COP NEDİR?

BM Çevre Programı (UNEP) ile Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) 1988’de ortaklaşa ihdas ettiği Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC) ortaya koyduğu insan kaynaklı faaliyetlerin neden olduğu küresel ısınmanın iklim üzerindeki etkilerine karşı, 1992 yılında Rio de Janeiro’da düzenlenen BM Çevre ve Kalkınma Konferansı’nda imzaya açılan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS), uluslararası alanda atılan ilk ve en önemli adımdır. 21 Mart 1994 tarihinde yürürlüğe giren BMİDÇS’ye, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 196 ülkenin yanı sıra, Avrupa Birliği (AB) de taraftır. Türkiye, BMİDÇS’ye 24 Mayıs 2004 tarihinde katılmıştır. Taraflar Konferansı (Conference of Parties - COP) BMİDÇS’nin en üst karar alma organıdır. Her yıl toplanan COP’ta kararlar taraf ülkelerin oy birliği ile alınır. 2026 yılında düzenlenmesi öngörülen COP31’e ev sahipliği yapma sırası BM’nin bölgesel gruplarından olan Batı Avrupa ve Diğerleri Grubu'ndadır (WEOG). Söz konusu gruptan Türkiye ve Avustralya COP31’e ev sahipliği için adaydır. Usul kuralları gereği, Taraflar Konferansı’na ev sahipliği yapacak ülke üzerinde uzlaşma sağlanamadığı takdirde, Konferans BMİDÇS Sekteryası’nın bulunduğu Almanya’nın Bonn şehrinde düzenlenmektedir.