Trump, Venezuela ya askeri operasyon kararını verdiğini duyurdu: ABD ordusundan bölgeye dev yığınak

Yetkililer, Trump’a Venezuela içindeki askeri operasyon seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgiler sunulduğunu aktardı. Bu değerlendirmelerde, Venezuela Başkanı Nicolas Maduro’yu devirmeye yönelik seçeneklerin yanı sıra, askeri hedefler ile hükümet binalarına ve uyuşturucu kaçakçılığı rotalarına hava saldırısı ihtimalleri yer aldı. Daha önce, ABD’nin kokain üretim tesislerini ve kaçakçılık yollarını hedef alma seçeneklerini değerlendirdiği kaydedilmişti.

ABD ordusu, Pentagon’un "Güney Mızrağı Harekatı" olarak adlandırdığı operasyonun parçası olarak bölgeye bir düzineden fazla savaş gemisi ve yaklaşık 15 bin asker sevk etti. Bu süreçte Trump, yasadışı göç ve uyuşturucu akışını azaltma çabalarında ilerleme sağlandığını ifade etti. ABD Başkanı, olası bir rejim değişikliği ihtimalini dile getirerek, bölgenin istikrarsız bir durumda olduğunu vurguladı.

TRUMP’A SUNULAN ASKERİ BRİFİNGLER VE ABD'NİN SEÇENEKLERİ

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine’in de aralarında bulunduğu bir ulusal güvenlik komitesi çarşamba günü Trump'a brifing verdi. Ertesi gün ise Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun da yer aldığı geniş bir ekip Trump’la bir araya geldi. Her iki toplantıda da Venezuela’da hangi noktaların hedef alınabileceği kapsamlı şekilde değerlendirildi.

Washington Post'un haberine göre, ABD'li yetkililer Trump'a sunulan seçeneklerin, askeri tesislere yönelik sınırlı hava saldırılarından Maduro’nun doğrudan devrilmesine kadar uzandığını belirtti. Yetkililere göre, herhangi bir eylemden tamamen vazgeçme ihtimali de ihtimaller arasında bulunuyordu. Trump geçen ay CIA’in Venezuela'da faaliyet göstermesine izin verdiğini söylemişti. Öte yandan yetkililer, kara hedeflerine saldırı konusunda yasal bir gerekçe olmadığını ABD Kongresi'ne aktarmıştı.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Trump'a verilen brifingin ardından "Güney Mızrağı Harekatı"nın başladığını duyurmuştu.

TRUMP BAŞARISIZLIK OLASILIĞINDAN ÇEKİNİYOR

Konuya yakın kaynaklar, Trump'ın başarısızlıkla sonuçlanabilecek ya da ABD askerlerini riske atabilecek adımlardan çekindiğini bildirdi.

CBS’nin “60 Dakika” programına konuşan Trump, kısa süre önce Venezuela’ya saldırı düzenlemeyi düşünmediğini ifade etmişti. ABD basını, Beyaz Saray yönetiminin olası bir operasyonun riskleri nedeniyle askeri müdahale dışındaki alternatif senaryoları incelemeyi sürdürdüğünü belirtti.

Geçtiğimiz gün Başkanlık uçağında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, "Kararımı verdim sayılır, evet. Yani, ne olacağını söyleyemem ama bir nevi (kararımı) verdim" açıklamasını bulunarak, Venezuela'ya ilişkin brifing toplantılarının ardından atılacak adımın kesinleştiğini duyurdu. Öte yandan ABD Başkanı, kararının ne olduğuna dair bilgi paylaşmadı.

ABD ORDUSU BÖLGEYE KONUŞLANDI

ABD son haftalarda Karayipler’deki askeri varlığını yoğunlaştırırken en az 20 saldırı düzenledi. Yetkililer, operasyonların amacının ABD’ye yönelik uyuşturucu akışını engellemek olduğunu savundu. Bu süreçte bölgeye sevk edilen unsurlar arasında çeşitli savaş gemileri, hava ve füze savunma platformları ve amfibi gemiler de yer aldı.

Dünyanın en büyük uçak gemisi USS Gerald R. Ford’un bölgeye ulaşması da dikkat çekti. ABD ordusu ayrıca Porto Riko’ya 10 adet F-35 savaş uçağı konuşlandırarak Karayipler’deki askeri varlığını genişletti. Uzmanlar, bölgedeki yığınağını ciddi bir boyuta ulaştığına dikkat çekerek, sevkiyatların operasyonel kapasiteyi artırma amacı taşıdığı yorumunu yaptı.

CNN International'a demeç veren Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi Kıdemli Ortağı Eric Farnsworth, “(Sevkiyatın) Hem boyutu hem de hızı beni şaşırttı. Bu eşi benzeri görülmemiş bir durum. Bu, ABD'nin Güney Amerika'ya 21. yüzyılda yaptığı en önemli askeri yığınak. Bu duruma en benzer örnek 1989'daki ABD'nin Panama işgali” ifadelerini kullandı.

Venezuela ise askeri personel ve ekipman açısından “büyük çaplı bir seferberlik” başlattığını açıkladı.

USS Gerald R. Ford

BAŞARILI OPERASYON TRUMP'A AVANTAJ SAĞLAYABİLİR

Uzmanlar, Venezuela’da rejim değişikliğinin yüksek risk içerdiğini ancak başarılı bir operasyonun Trump yönetimine önemli bir diplomatik üstünlük sağlayabileceğini değerlendirdi. ABD, Maduro'ya karşı başarısız bir darbe girişiminde bulunan Juan Guaido’yu ülkenin meşru lideri olarak tanıyor. Buna karşın 2019’daki darbe girişiminin başarısız olması nedeniyle süreç sonuçlanmamıştı.

Maduro, cuma günü Caracas’ta yaptığı açıklamada, ABD’nin askeri müdahalesinin “başka bir Gazze”, “yeni bir Afganistan” ya da “yeniden Vietnam” yaratabileceğini söyleyerek, şunları dile getirdi:

"Güney Amerika'ya, Karayipler'e bombalama, ölüm ve savaş getirme emri verenlerin çılgın elini durdurun. Savaşı durdurun. Savaşa hayır."

AMERİKA ZİRVESİ ERTELENDİ

Dominik Cumhuriyeti, geçen hafta ABD Başkanı Donald Trump’ın zirveye katılmayacağını açıklamasının ardından Amerika Zirvesi’nin ertelendiğini duyurmuştu. Dominik Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, “Derin bölünmeler... şu anda üretken diyaloğu engelliyor” açıklamasını yaparak, toplantının yeniden planlanacağını bildirdi. Yetkililere göre, bölgedeki gerilim zirvenin ertelenmesinde etkili oldu.

Üst düzey bir Latin Amerikalı yetkili, zirvenin mevcut atmosferinin “herhangi bir türde dostça bir toplantıya elverişli olmadığını” söyledi ve “… Atmosfer… sadece zehirli” ifadelerini kullandı.

Trump’ın bölgeye yönelik politikalarının Latin Amerika ülkeleri arasında uzun süredir tartışma yarattığı belirtildi. Uzmanlara göre, ABD’nin Venezuela'ya yaklaşımı bölgedeki bazı hükümetlerle ABD ilişkilerinde gerilime yol açtı.

ABD'NİN STRATEJİSİ VE GELECEK SENARYOLARI

Trump'ın yeni döneminin başlangıcından bu yana, gümrük vergileri ve Latin Amerika ülkelerinin iç siyasetine ABD'nin müdahale ettiği iddiaları bölgede rahatsızlık yaratmıştı. Yetkililer, ABD’nin ulusal güvenlik stratejisi ile ulusal savunma stratejisinin Latin Amerika'ya odaklanmasının beklendiğini aktardı.

WSJ'ye konuşan Latin Amerikalı bir yetkili, “Nasıl uygulanacağını bekleyip göreceğiz,” dedi. Üst düzey bir ABD'li yetkili ise Beyaz Saray'ın bölgeye yaklaşımına ilişkin, “Genel strateji ‘Önce Amerika’dır. ABD çıkarlarıyla uyumlu olmayı seçen ve karşılıklı yarar sağlayan anlaşmalara açık olan ülkeler, ekonomik iş birliğinin faydalarını elde eder ve inanılmaz askeri ve istihbarat servislerimizle ortaklık kurma seçeneğine sahiptir” ifadelerini kullandı.

Trinidad ve Tobago Dışişleri Bakanı Sean Sobers, cuma günü yaptığı açıklamada Trinidad ve Tobago ordusunun ABD 22. Deniz Piyadeleri Seferi Birliği ile beş gün sürecek “kırsal ve kentsel” tatbikatlara katılacağını duyurdu ve tatbikatların Venezuela’da planlanan bir harekata yönelik olmadığını savundu.